Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Functioneren Professionele eigenschappen Zelfbeheersing

Zelfbeheersing

Zelfbeheersing wil zeggen dat je in sterk emotionele situaties in staat bent met je eigen emoties om te gaan; je hebt controle over je eigen gedrag, slaagt erin wensen, behoeften en driften in de hand te houden en je weet escalaties te voorkomen. Je weet dus niet alleen wat het juiste is om te doen, je handelt er ook naar.

Wat houdt zelfbeheersing concreet in?

Iemand die over veel zelfbeheersing beschikt:

Waarom is zelfbeheersing belangrijk?

Wil je meedraaien in de huidige maatschappij en sociale contacten onderhouden, dan is zelfbeheersing geen overbodige luxe. In onze westerse cultuur is omgaan met woede een belangrijke sociale vaardigheid. Bij veel werknemers zijn onduidelijkheden over hun verantwoordelijkheden een belangrijke oorzaak van frustratie. Af en toe eens flink boos worden om je grenzen aan te geven is niet erg. Onderzoek heeft aangetoond dat overmatige zelfbeheersing zelfs kan leiden tot hart- en vaatziekten en depressie. Het is goed om je grenzen aan te geven, maar je kunt collega's, medewerkers of bazen moeilijk een klap verkopen of de huid vol schelden als je je aan hen ergert. Waar het om gaat is dat je probeert je belangen te verdedigen zonder de relatie met de ander te beschadigen. Daarom moet je altijd proportioneel reageren: niet te heftig, maar ook niet te zacht. Sla je te vaak of te overdreven fel om je heen, dan wek je op den duur veel ergernis of word je niet meer serieus genomen.  

Waarom verliezen we onze zelfbeheersing?

Over boosheid bestaan allerlei theorieën. De meeste zijn afhankelijk van hoe de maatschappij denkt over kwaadheid. Volgens de frustratie-agressietheorie is woede een instinct dat omhoog komt als we worden tegengewerkt in onze verlangens en wensen. De meeste psychologen zijn van mening dat agressie en boosheid aangeleerd gedrag is, omdat we het vroeger hebben afgekeken en gekopieerd van anderen. Er zijn veel redenen waarom mensen er een gewoonte van maken om boos te worden; omdat iemand er – op korte termijn - baat bij heeft, er macht mee uitstraalt, last heeft van stress, of omdat hij dan niet hoeft te laten zien dat hij bepaalde dingen niet weet of niet kan.

Bij welke beroepen speelt zelfbeheersing een belangrijke rol?

Voor vrijwel alle beroepen is zelfbeheersing een belangrijke competentie, maar bij sommige beroepen is het een noodzakelijke eigenschap. Denk bijvoorbeeld aan beroepen in sectoren als:

Bij deze beroepen wordt je geduld wordt vaak op de proef gesteld, omdat je wordt uitgedaagd of getreiterd of agressief bejegend wordt.

Welke competenties komen hierbij kijken?

Kort lontje

"Hij heeft een kort lontje" of "Hij is snel op zijn kookpunt", zijn bekende uitspraken over mensen die erom bekend staan dat ze snel hun zelfbeheersing verliezen. Als je je zelfbeheersing verliest, doe je wat je gevoel je ingeeft. Je denkt niet meer na en handelt vanuit je emoties. Er staat dagelijks wel een berichtje in de krant van iemand die zijn emoties niet meer de baas was. Zomaar twee willekeurige voorbeelden:

Ben jij iemand die snel op de kast zit? Ga eens na in hoeverre jij je herkent in de volgende uitspraken:

Een bekend voorbeeld van iemand met een kort lontje is voetbaltrainer Louis van Gaal. Jaren geleden werd hij tijdens een belangrijke wedstrijd kwaad op de scheidsrechters en uitte dit met een imitatie-karatetrap. Ook is hij berucht bij media en collega-trainers wegens zijn verbale agressie.

Wat te doen als je weinig zelfbeheersing hebt?

Zelfbeheersing kun je trainen, maar de een kost het meer moeite dan de ander. Door geduld te trainen heb je minder de neiging je te ergeren en kun je makkelijker dingen naast je neerleggen. Hierdoor blijf je rationeel denken en kun je beter omgaan met stress. Zelfbeheersing oefenen is geen kwestie van het wegdrukken van je emoties. Het gaat erom dat je leert je boze gevoel te accepteren en tegelijkertijd met je ratio boven die boosheid staat. Wat kun je doen om je zelfbeheersing te vergroten? De volgende stappen helpen je op weg:

Nog een paar handige tips:

Hoe toon je zelfbeheersing aan bij een sollicitatie?

Het is voor ieder beroep en voor iedere functie belangrijk dat je een bepaalde mate van zelfbeheersing hebt. Als je om het minste of geringste uit je slof schiet, is er moeilijk met je samen te werken. Voor enkele beroepen is echter noodzakelijk dat je te allen tijde rustig blijkt, denk bijvoorbeeld aan het beroep van politieagent. Voor alle beroepen geldt dat je in een sollicitatie de vaardigheid zelfbeheersing kunt aantonen door een situatie zo concreet mogelijk te beschrijven (de STAR-methode). Benadruk het proces dat je hebt doorlopen en beschrijf het behaalde resultaat.

Voorbeelden:

Voorbeelden van vragen over zelfbeheersing tijdens het sollicitatiegesprek:

Soms gebeurt het dat de interviewer je mate van zelfbeheersing proefondervindelijk wil vaststellen. Hij laat je bijvoorbeeld tien minuten langer bij de receptie wachten, probeert je tijdens het gesprek uit de tent te lokken met prikkelende vragen, of hij vraagt door op een onderwerp waar jij het liever niet over hebt. Laat je dan vooral niet op de kast jagen en probeer de tips toe te passen om kalm te blijven.

Aanbevolen websites

Auteur: Marieke van Oosterhout

http://www.carrieretijger.nl/functioneren/professionele-eigenschappen/zelfbeheersing Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: