Fotovakschool en Fotoacademie

De opleiding Fotografische Vormgeving van de Fotovakschool en de vakopleiding van de Fotoacademie zijn opleidingen op hbo-niveau voor het beroep van fotograaf. Beide opleidingen besteden veel aandacht aan techniek en zijn sterk praktisch gericht. Als student leer je werken met studio’s en doka’s, maar ook met digitale beeldverwerking. Beide opleidingen vormen een goed vervolg op een basisopleiding tot fotograaf op mbo-niveau. Omdat beide opleidingen in deeltijd zijn te volgen, passen ze ook prima bij een baan of bij een praktijk als fotojournalist.

Het is belangrijk om te weten dat beide studies particuliere opleidingen zijn. De opleidingskosten zijn hoog en deze moet je zelf betalen; je hebt geen recht op studiefinanciering. Ook de materialen die je voor je opleiding nodig hebt, moet je zelf bekostigen. Wel kun je gebruik maken van allerlei gratis faciliteiten, zoals studio's en doka's.

Je gebruikt verschillende soorten opnamematerialen, verschillende soorten apparatuur waaronder kleinbeeld-, middenformaat- en technische camera’s, en werkt in studio's, met computers en met verschillende soorten belichtingsapparatuur. Voor beide opleidingen moet je beschikken over een goed instelbare digitale (ca. 5,0 megapixel) of analoge spiegelreflexcamera, objectieven en een statief. Daarnaast is een doka of een computer met afdrukmogelijkheden vereist.

Wat kun je er mee worden?

Na de opleiding beschik je over een diploma fotografie op hbo-niveau. Je kunt dan aan de slag als fotograaf in verschillende werkgebieden: van persfotograaf tot portretfotograaf en van medisch fotograaf tot modefotograaf. Ook kun je met deze opleiding prima aan het werk als specialist op het gebied van visuele communicatie, marketing, PR- en reclame.

Wat is je kans op een baan?

Een vacature voor een fotograaf is lastig te vinden, de meeste afgestudeerde studenten werken dan ook als zelfstandig fotograaf. De hoeveelheid werk die je hebt zal in belangrijke mate afhangen van je portfolio en je eigen kracht in het netwerken.

Wat zijn de belangrijkste competenties?

• Creativiteit is een van de belangrijkste eigenschappen waarover je als fotograaf moet beschikken.
• Je moet kritisch zijn, maar ook zelf kunnen omgaan met kritiek. Je moet goed kunnen waarnemen, maar er ook tegen kunnen dat anderen jouw werk bekijken en van commentaar voorzien. Zo kun je niet volstaan met te zeggen dat je een foto mooi vindt; je moet je mening kunnen onderbouwen.
• Je moet een actieve en nieuwsgierige houding hebben en geïnteresseerd zijn in alles wat er in de maatschappij gebeurt.
• Technisch inzicht is onmisbaar. Je werkt veel met apparatuur en (computer)systemen.
• Commerciële vaardigheden zijn van belang. Veel fotografen moeten zelfstandig hun geld verdienen.

Hoe lang duurt het?

Zowel de Fotoacademie als de Fotovakschool kun je in voltijd en deeltijd volgen en hebben een duur tussen de twee en vier jaar. De deeltijdvarianten lenen zich goed voor de combinatie met een baan. Met de vierjarige deeltijdopleiding moet je ongeveer dertien uur per week aan de opleiding besteden, bij de voltijdopleiding het dubbele.

Wat doe je tijdens de opleiding?

Het programma van de Fotovakschool is opgedeeld in drie fasen. In de propedeuse doe je basiskennis op die nodig is voor het maken van een (goede) foto. Je gaat in verschillende modules aan de slag met photoshop, studioverlichting, locatiefotografie en kleur en je maakt kennis met de technische camera. Daarnaast werk je aan verschillende foto-projecten waarbij je veel ruimte krijgt om de opdrachten naar eigen keuze in te vullen. In de tweede - verdiepende - fase breidt je je kennis uit en leer je deze toepassen. Je krijgt vakken als portretfotografie, belichting, analoge en digitale technieken, montage, cameratechniek en creativiteit. In de laatste fase - de specialisatie werk je aan je eindpresentatie en scriptie. Je besteedt veel tijd en energie in de samenstelling van je portfolio en het uitvoeren van verschillende examenopdrachten.

Ook het programma van de Fotoacademie bestaat uit drie fasen. In de eerste twee fases leer je alle basistechnieken van de fotografie en maak je kennis met de verschillende disciplines, bijvoorbeeld modefotografie, portretfotografie, landschapsfotografie en studiofotografie. Gedurende de opleiding wordt er veel aandacht besteed aan je creatieve ontwikkeling; jouw eigen unieke, persoonlijke stijl van fotograferen. Na de eerste twee fases kies je een afstudeerrichting: creatief vakfotograaf, autonoom fotograaf of journalistiek/documentair fotograaf. Je uiteindelijke keuze bepaalt de invulling van de derde fase en je eindexamen.

Hoe zwaar is het?

De deeltijdvarianten zijn goed te combineren met een baan. Wel moet je bij beide opleidingen vanaf het allereerste begin veel fotografiewerk verzetten. Je dient je met name goed te laten inlichten over de opleidingskosten en de bijkomende kosten voor materiaal en apparatuur.

Welke toelatingseisen zijn er?

Bij de Fotovakschool word je toegelaten als je minimaal 17 jaar bent en over een van de volgende diploma's beschikt:

• Havo (alle profielen)
• Vwo (alle profielen)
• Mbo niveau 4

Bij onvoldoende vooropleiding maakt een toelatingsgesprek en portfolio-onderzoek deel uit van de toelatingsprocedure. Er wordt dan bekeken of je voldoende capaciteiten en inzicht hebt om de studie met succes te kunnen volgen. De studie Fotografische Vormgeving vereist geen specifieke fotografische voorkennis, maar de opleiding gaat er wel vanuit dat fotograferen je passie is, dat je het prachtig vindt om naar foto’s te kijken en dat je veel gefotografeerd hebt.

De Fotoacademie hanteert eveneens een toelatingsprocedure. Bekeken wordt of je voldoende capaciteiten hebt om je te ontwikkelen tot uitstekend fotograaf. Dit gebeurt aan de hand van een aantal door jou zelfgemaakte foto's. Ook word je kennis en ervaring op fotografisch en digitaal gebied getoetst. Als richtlijn hanteert de opleiding dat je over minimaal een havo-diploma moet beschikken, maar bij voldoende aanleg kan hiervan worden afgeweken. In bepaalde gevallen kun je vrijstelling krijgen voor het toelatingsexamen, bijvoorbeeld als je het instapjaar of de basisopleiding met goed goed gevolgd hebt afgerond.

Hoe kom je er achter of de opleiding bij je past?

• Bezoek je regelmatig fototentoonstellingen en lees je fotovakbladen?
  
• Ben je gek op fotograferen en fototechniek?
• Ben je creatief?
• Heb je technisch inzicht?
• Ben je zelfstandig?
• Wil je jezelf ontwikkelen tot professioneel fotograaf?
  

Kun je de meeste vragen met 'ja' beantwoorden, dan is een opleiding tot fotograaf wellicht iets voor jou.

Wat is het profiel van de studenten?

Studenten die kiezen voor één van deze twee opleidingen zijn zeer serieus met fotografie bezig - bijvoorbeeld omdat ze betrokken zijn bij de maatschappij of zich creatief willen uiten. Sommige studenten komen uit het communicatievak, anderen willen van hun hobby hun beroep maken.

Welke opleidingen lijken er op?

De meeste academies voor beeldende kunsten bieden opleidingen aan op het gebied van visuele communicatie of fotografie. Een belangrijk verschil is dat kunstacademie-opleidingen je opleiden tot beeldend (autonoom) kunstenaar, de Fotovakschool en de Fotoacademie daarentegen leiden je op tot (commercieel) vakfotograaf. In verhouding weegt het eindresultaat - de foto - er zwaarder dan bij een kunstopleiding waarbij het proces meestal belangrijker gevonden wordt.

Auteur: Erik Bouwer