Hbo-opleiding Bedrijfskundige Informatica

In de hbo-opleiding Bedrijfskundige Informatica (BI) leer je ICT toe te passen in organisaties om bedrijfsprocessen en informatiesystemen te verbeteren. Hierbij gebruik je zowel bedrijfskundige als ICT-kennis.

Een bedrijfskundig ICT’er houdt zich bezig met het analyseren, beschrijven en verbeteren van bedrijfsprocessen. Daarvoor moet je goed inzicht hebben in de organisatie van het bedrijf, de communicatielijnen, de informatiestromen en de informatiebehoeften.  Hierbij speelt ICT een belangrijke rol, maar in de opleiding BI staat niet de techniek van computers of leren programmeren centraal.

Je werkt nauw samen met de gebruikers van informatiesystemen en vervult vaak een brugfunctie tussen de gebruikers, het management en de technisch ontwerpers en beheerders van de informatiesystemen. Een BI’er is goed in het motiveren en begeleiden van mensen bij veranderingen.

 “Deze opleiding is erg praktijkgericht. Zo wordt vooral de nadruk gelegd op: zelf problemen oplossen, projectmatig werken in groepen, notuleren, vergaderingen voorzitten, planning maken/bijhouden en presenteren.”
- een student in het forum van Carrièretijger.

Je kunt de opleiding Bedrijfskundige Informatica in voltijd, deeltijd of duaal volgen. Je krijgt na het behalen van je diploma de titel Bachelor of Information and Communication Technology, afgekort tot Bachelor of ICT of BICT.

Wat kun je ermee worden?

Als bedrijfskundig informaticus kun je terecht bij uiteenlopende bedrijven als ICT-adviesbureaus en softwarehuizen, banken en verzekeraars, accountantskantoren en overheidsinstellingen.

In het begin werk je bijvoorbeeld als:

• functioneel beheerder van applicaties en informatiesystemen
• applicatieontwikkelaar
• informatieanalist of businessanalist
• junior ICT-adviseur
• medewerker kwaliteitszorg
• ERP-consultant

Na enkele jaren werkervaring en aanvullende cursussen kun je doorgroeien naar functies als:

• business intelligence officer
• ICT-consultant
• projectleider
• ICT-manager of informatiemanager
• verandermanager of organisatieadviseur

Wat is je kans op een baan?

De ICT is conjunctuurgevoelig en er zijn verschillende trends en stormachtige ontwikkelingen. Maar als Bedrijfskundig Informaticus ben je breed inzetbaar en kun je in vele branches terecht, zodat je positie op de arbeidsmarkt minder kwetsbaar is dan die van je meer technisch georiënteerde collega’s. De algemene verwachting is dat BI’ers de komende jaren snel een goede baan kunnen vinden.

Wat is het carrièreperspectief?

Als BI’er heb je uitstekende vooruitzichten. Je kunt je verbreden of specialiseren als adviseur, projectmanager of lijnmanager.

Wat zijn de belangrijkste competenties?

“Een Informatica-opleiding houdt ook in dat je met mensen bezig bent. Je moet voor dit vak dus sociaal en communicatief vaardig zijn. Je zorgt er namelijk voor dat mensen met behulp van ICT hun werk beter kunnen doen.”
- Een eerstejaars student Bedrijfskundige Informatica van Christelijke Hogeschool Windesheim.

Door het brede karakter van de opleiding moet je van alle markten thuis zijn. Je moet communicatief zijn en goed kunnen samenwerken. Twee competenties zijn in het bijzonder belangrijk:

• Analyseren van bedrijfsprocessen, informatiestromen en informatiebehoeften. Je beschrijft deze in functionele specificaties.
• Adviseren over de toepassing van ICT, rekening houdend met financiële aspecten, bedrijfsvoering, organisatieverandering, haalbaarheid en risico’s.

Daarnaast wijzen enkele hogescholen op het belang van Taalvaardigheid. Je moet goed kunnen presenteren en rapporteren over abstracte onderwerpen. Met name mbo-doorstromers moeten hier extra inspanning voor leveren.

De belangrijkste vakinhoudelijke competenties in deze opleiding zijn: het methodisch ontwerpen, implementeren en beheren van informatiesystemen.

Hoe lang duurt het?

De voltijd-, deeltijd- en duale variant van de opleiding Bedrijfskundige Informatica duren vier jaar.

Met een relevant mbo-diploma op niveau 4 kun je de opleiding in een verkort traject van 3 of 3,5 jaar afronden. Informeer bij de hogeschool van je keuze naar de mogelijkheden en instroomvoorwaarden.

Wat doe je tijdens de opleiding?

Het eerste jaar  – ook wel de propedeuse – volg je grotendeels hetzelfde programma als dat van de hbo-opleidingen Informatica en Technische Informatica. Dit biedt je de mogelijkheid om je keuze voor een bepaalde richting nog even uit te stellen. Dit eerste jaar is een oriëntatie op je latere beroep. Je maakt kennis met alle onderdelen van je vakgebied. zoals bedrijfskunde, veranderkunde, informatie- en communicatietechnologie, e-commerce, e-business, managementtheorieën, kennismanagement, communicatie en media, gebruikersonderzoek en psychologie. Je verwerft theoretische kennis en volgt practica, bijvoorbeeld op het gebied van de relationele databases en SQL, of IT-servicemanagement. Bij de meeste hogescholen wordt gewerkt met competentiegericht onderwijs en projectonderwijs. Je werkt met een groep medestudenten aan een ingewikkelde praktijkopdracht, bijvoorbeeld de ontwikkeling van een informatiesysteem.

In de hoofdfase van de opleiding – het tweede tot en met het vierde jaar – verdiep je je verder in de stof en krijg je complexere opdrachten. Je bepaalt voor een deel je eigen studieprogramma. Naast de verplichte vakken (de major), kun je met je keuze voor een minor je opleiding een persoonlijke invulling geven. Je kunt een minor gebruiken om je verder te verdiepen in de bedrijfskundige informatica, maar je kunt deze ook gebruiken om je kennis te verbreden. Ook kun je kiezen voor een minor die je voorbereidt op een masteropleiding aan de universiteit. In het derde jaar loop je een lange stage. Het vierde jaar staat in het teken van je afstuderen. Je rondt je studie af met een afstudeeropdracht. 

Welke toelatingseisen zijn er?

Je wordt toegelaten tot de hbo-opleiding Bedrijfskundige Informatica als je in het bezit bent van een havo-, vwo- of mbo-4-diploma. 

Heb je een havo- of vwo-diploma, dan moet je daarnaast ook over het juiste profiel beschikken. In het voortgezet onderwijs zijn per 1 augustus 2007 nieuwe profielen ingevoerd. Heb je zo'n profiel gevolgd, dan gelden voor jou andere toelatingseisen dan wanneer je in het bezit bent van een een havo- of vwo-diploma met een oud profiel. Hieronder vind je voor beide situaties de wettelijke toelatingseisen:

• Havo - nieuwe profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij met economie of management & organisatie en wiskunde A of B.
• Havo - oude profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
• Vwo - nieuwe profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
• Vwo - oude profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.

Hogescholen kunnen afwijkende of aanvullende eisen stellen; laat je dus goed informeren bij de hogeschool van je keuze.

Als je geen van deze diploma’s hebt en 21 jaar of ouder bent, dan kun je worden toegelaten na een zogenaamde 21+ toets. Hierbij worden bijvoorbeeld je rekenkundig inzicht en taalvaardigheid beoordeeld.

Hoe zwaar is het?

“De studie viel mee. Vooral gericht op de praktijk, weinig theorie. Het is geen zware studie. Je moet wel gemotiveerd zijn, want je wordt tamelijk vrij gelaten”
- een student met nickname ‘sub0’ in het forum van Carrièretijger.

De opleiding Bedrijfskundige Informatica is geen zware technische of wiskundige studie. Er wordt relatief veel aandacht besteed aan het ontwikkelen van algemene vaardigheden. Als je voldoende intelligent, taalvaardig en gemotiveerd bent, dan kun je het diploma vrijwel zeker halen.

Hoe kom je erachter of de opleiding bij je past?

• Vind je het interessant om te analyseren hoe mensen in organisaties met informatie omgaan en hoe je dat efficiënter kunt laten verlopen?
• Ben je geïnteresseerd in mensen en hun drijfveren?
• Ben je communicatief?
• Kun je goed samenwerken?
• Ben je dienstverlenend?

Als je het grootste deel van deze vragen met "ja" kunt beantwoorden, dan is de opleiding Bedrijfskundige Informatica misschien wel iets voor jou. Je kunt je verder oriënteren door open dagen te bezoeken of een gesprek aan te vragen met een studieadviseur.

Welke hbo-opleidingen lijken erop?

• Informatica (meer gericht op softwareontwikkeling, minder op bedrijfskunde)
• Technische Informatica (meer gericht op de ontwikkeling van software die wordt ingebouwd in hoogtechnologische apparaten en productieprocessen)
• Informatiedienstverlening en –management (IDM) (meer gericht op informatiehuishouding en -dienstverlening dan op ICT)
• Communicatiesystemen / Digitale Communicatie (meer gericht op creatieve, maatschappelijke en commerciële communicatie dan op bedrijfsprocessen)
• Technische Bedrijfskunde (breder dan alleen ICT)
• Bedrijfswiskunde (breder dan alleen ICT)

Bij de Hogeschool Zuyd zijn de opleidingen Bedrijfskundige Informatica en Informatiedienstverlening en –management (IDM) samengegaan in de nieuwe bachelor-opleiding Information Management.

Auteur: René Pijlman