Opleiding tot uitvaartondernemer

Wie een baan in het uitvaartwezen ambieert en daarom een gespecialiseerde opleiding wil volgen, kan alleen terecht bij particuliere opleidingsinstituten. Bij Docendo - Academie voor Uitvaartzorg kun je bijvoorbeeld de opleiding Uitvaartverzorger volgen. Meander Uitvaartopleidingen biedt de opleiding Uitvaartbegeleider (overigens is deze term synoniem voor ‘uitvaartverzorger’) aan.

In een jaar tijd maak je bij beide opleidingen kennis met alle aspecten die spelen rond een uitvaart. Denk daarbij aan rouwverwerking, het verzorgen van overledenen, het bijspijkeren van je communicatieve vaardigheden, en wet- en rechtskennis.

Wat kun je ermee worden?

Via deze opleidingen start je meestal in een functie als algemeen uitvaartmedewerker of uitvaartverzorger. Sommige afgestudeerden beginnen direct hun eigen uitvaartbedrijf en zijn dan naast uitvaartverzorger meteen ook uitvaartondernemer.

Verder bestaat er nog een aantal gespecialiseerde beroepen in de uitvaartbranche:

• ritueelbegeleider
• stervensbegeleider
• mortuariummedewerker
• verzorger van overledenen
• rouwbegeleider

Wat is je kans op een baan?

Wanneer je kijkt naar de arbeidsmarkt voor managers op hbo-niveau, dan is de verwachting dat de behoefte aan het aantal ondernemers de komende jaren toe zal nemen. Niettemin zijn voor het beroep uitvaartondernemer zulke specifieke vaardigheden (denk aan integriteit en inlevingsvermogen) vereist, dat niet iedereen die over managementkwaliteiten beschikt automatisch ook een goede uitvaartondernemer is. Bovendien is op dit moment de uitvaartbranche een beetje een hype, waardoor er zich veel meer studenten inschrijven dan er waarschijnlijk behoefte is aan nieuw personeel.

Wat is het carrièreperspectief?

Vaak beginnen afgestudeerden als algemeen uitvaartmedewerker in een bedrijf. Je kunt via deze functie doorgroeien naar uitvaartverzorger/uitvaartbegeleider, waarbij je meer verantwoordelijkheden krijgt, zoals het voeren van aannemingsgesprekken en het zelfstandig leiden van de uitvaart. Blijkt dat dit soort werk je goed ligt, dan kun je overwegen je eigen onderneming op te zetten. 

Wat zijn de belangrijkste competenties?

• Integriteit is essentieel. Je bent betrouwbaar in alle opzichten voor je klanten. Zonder deze vaardigheid red je het niet als uitvaartondernemer.
• Communicatieve vaardigheden. Je moet je Nederlands perfect beheersen en je zowel mondeling als schriftelijk goed weten uit te drukken.
• Flexibiliteit. Als uitvaartondernemer ben je altijd voor je klanten bereikbaar en word je geconfronteerd met heel uiteenlopende situaties.
• Inlevingsvermogen. Je kunt je verplaatsen in de emoties van de nabestaanden en kan goed luisteren naar hen.
• Managementvaardigheden. Je bent verantwoordelijk voor het aansturen van je bedrijf.

Hoe lang duurt het?

De opleiding Uitvaartverzorger van Docendo is een eenjarige opleiding. Het cursusjaar is opgedeeld in vier blokken van tien weken. Naast de 15 lesdagen moet je rekenen op een studiebelasting van 15 uur per week.

De opleiding Uitvaartbegeleider is eveneens eenjarig. De studiebelasting wordt geschat op 8 uur per week, plus 14 plenaire bijeenkomsten.

Wat doe je tijdens de opleiding?

Bij beide opleidingen wordt een aantal modules behandeld, zoals Communicatie, Vaardigheden, Financiën en Recht. Je doet bijvoorbeeld kennis op over materialen en rituelen van een begrafenis of crematie, leert hoe je om moet gaan met rouw bij kinderen en hoe je overledenen verzorgt. In de module Vaardigheden worden diverse competenties behandeld die nodig zijn voor dit beroep. Denk aan het omgaan met emoties en klachten of het voeren van een aannemingsgesprek. Je bestudeert verder de relevante rechts- en wetskennis, zoals de Wet op de Lijkbezorging, en krijgt inzicht in verzekeringen, kosten en hoe je een bedrijfsadministratie op moet zetten.

Hoe zwaar is het?

De opleiding van Docendo wordt door studenten van tevoren vaak als te gemakkelijk ingeschat. De leerstof bestaat grotendeels uit theorie (wetteksten!). Dat valt veel deelnemers tegen. Daarnaast zullen aspirant uitvaartondernemers die de opleiding doen, zich moeten realiseren dat deze geen managementvaardigheden in het pakket heeft, en dat je deze dus bijvoorbeeld via een eerdere cursus of opleiding hebt verkregen. Voor het besturen van grotere uitvaartorganisaties vraagt men bovendien een afgeronde economische hbo-opleiding als achtergrond.

Welke toelatingseisen zijn er?

Voor de opleiding tot Uitvaartverzorger geldt als vooropleidingseis een mbo werk- en denkniveau. 

Het opleidingsinstituut Meander verwacht dat kandidaten over een aantoonbaar hbo-niveau beschikken, verkregen door opleiding of werkervaring.

Hoe kom je erachter of de opleiding bij je past?

Je kunt allereerst je inschrijven voor de oriëntatiecursus van Docendo of die van Meander Uitvaartopleidingen om te kijken of het beroep en uiteraard ook de opleiding je liggen. Het is verder belangrijk je te realiseren dat je bij beide opleidingen wordt opgeleid voor een echt vak, inclusief stage bij een uitvaartcentrum. Veel studenten denken aanvankelijk dat ze een soort breed, theoretisch verdiepingsjaar ingaan, dat een mooie aanvulling biedt op hun huidige werk. Dit is dus een verkeerde veronderstelling!

Verder kun je jezelf de volgende vragen stellen:

• Ambieer ik een baan in de uitvaartwereld of lijkt het me alleen maar interessant om met een bepaald onderdeel van dit vak kennis te maken en zou ik daarin een cursus willen volgen?
• Schrikt het leren van theoretische kennis me niet af?
• Kan ik zelfstandig en gedisciplineerd werken?
• Beschik ik over goede mondelinge en schriftelijke vaardigheden?
• Ben ik opgewassen tegen de zware kant van dit beroep (de voortdurende confrontatie met – traumatische – sterfgevallen en rouw)?

Wat is het profiel van de studenten?

De uitvaartbranche is allang geen mannenwereld meer. De verhouding man/vrouw gaat dan ook ongeveer gelijk op. Een deel van de studenten werkt reeds bij een uitvaartonderneming en wil hierin verder groeien. Ook zitten er veel nieuwe toetreders, die nog geen kennis hebben van of netwerk bezitten binnen het uitvaartwezen en die bijvoorbeeld hun eigen bedrijf willen opstarten. En dan heb je nog een groep studenten die uit pure interesse aan de opleidingen begint.

Relevante websites

Kijk voor details over de opleiding op de sites van Docendo en Meander Uitvaartopleidingen.

Auteur: Vera van Dijk en Marieke van Oosterhout