Discipline

Discipline wil zeggen dat je de regels en procedures binnen je bedrijf of organisatie kent en je daarnaar voegt. Heb je problemen of zijn er zaken onduidelijk, dan wend je je tot degene die daarvoor verantwoordelijk is. Het betekent ook dat je aan jezelf regels kunt opleggen en je daar aan kunt houden. 

Wat betekent dat concreet?

Kleine en grote regels: ze berusten allemaal op afspraken. Medewerkers die de afspraken kennen en zich hier aan houden, helpen hun bedrijf goed te laten draaien. Het tegenovergestelde van discipline is anarchie: je weigert je aan regels te houden. Door zo’n houding ben je eigenlijk in geen enkele functie te handhaven, behalve misschien als wereldvreemd landschapsschilder in een hutje op de hei. Je kunt voor jezelf beginnen, maar ook dán moet je gedisciplineerd zijn. Dus niemand ontkomt eraan.

Als je gedisciplineerd bent accepteer je dus beslissingen van bovenaf. Ook als die minder voordelig voor jezelf zijn. Je sputtert niet tegen als je baas je vraagt over te werken, zoals eerder is afgesproken. Bovendien ken je je eigen taken en verantwoordelijkheden. Als iets niet duidelijk is, dan vraag je om uitleg aan je leidinggevende.

Belangrijk is ook dat je op iedere situatie beheerst reageert. Je begint dus niet ‘ach en wee’ te roepen als beslissingen of nieuwe regels je niet bevallen. Als je vindt dat er afgeweken moet worden van bepaalde regels, dan overleg je dat eerst met je manager of leidinggevende. Met je team heb je bijvoorbeeld iedere vrijdag om tien uur een kort overleg. Je zorgt dat je op tijd aanwezig bent en je plant geen andere afspraken rond die tijd. Als je vrouw echter naar het ziekenhuis moet voor haar bevalling of er komt iets anders belangrijks tussen, dan heb je natuurlijk alle reden om een uitzondering te maken.

Welke competenties komen hierbij kijken?

• Aanpassingsvermogen. Zich voegen naar, betekent niet alleen aanpassen aan personen, maar ook je voortdurend aanpassen aan veranderingen in je werkomgeving.
• Flexibiliteit. Als bijvoorbeeld binnen je organisatie een anti-rookbeleid wordt afgekondigd, dan houd je niet vast aan je eigen mening – al ben je een kettingroker –, maar aanvaard je deze nieuwe regel.
• Integriteit. Omdat mensen weten dat jij je afspraken altijd nakomt, ben je een betrouwbaar persoon voor je omgeving.
• Loyaal aan organisatie. Je hebt op jouw beurt vertrouwen in je werkgever. Je wil een bijdrage leveren aan de groei van het bedrijf. Daarom werk je actief mee aan het naleven van de procedures.
• Verantwoordelijkheid. Je weet dat een goede organisatie afhangt van gedisciplineerde medewerkers. Wanneer je verantwoordelijkheidsgevoel hebt, ben je meer gemotiveerd je aan de regels en normen te houden die daar gelden.

Beroepen waarin je deze competentie goed kunt gebruiken

Mensen in ondersteunende functies zullen over het algemeen deze competentie het meeste toepassen. Secretariële of assistent-functies, zoals de directiesecretaresse, zijn daarvan uitgesproken voorbeelden. Toch heb je in feite bij elke baan discipline nodig. Een bedrijf valt of staat grotendeels met de mate waarin regels worden nagekomen. Bovendien: hoe hoger geplaatst, hoe meer verantwoordelijkheid. Daarom zal juist de directeur van Microsoft bijzonder goed de procedures en wetten binnen zijn bedrijf kennen en ze opvolgen. Niet alleen heeft hij een voorbeeldfunctie, maar zijn discipline zal ook de winstmarge en de reputatie van zijn bedrijf ten goede komen.

Een zelfstandig ondernemer zonder personeel (ZZP-er) lijkt op het eerste gezicht weinig discipline nodig te hebben voor zijn werk. Hij hoeft immers geen meerderen te gehoorzamen. Toch is dat niet helemaal waar. Een zelfstandige moet namelijk zichzelf besturen. Als hij geen regels opstelt en zich daaraan houdt (bijvoorbeeld op tijd uit je bed komen en om negen uur achter de computer zitten), zal hij de winst van zijn bedrijf aardig verminderen. Aan jezelf discipline opleggen kan bovendien veel zwaarder zijn dan andermans regels opvolgen. Om deze reden heeft juist deze beroepsgroep een hoge mate van discipline nodig om goed te kunnen functioneren.

Wanneer sla je door?

Je volgt natuurlijk alleen de procedures en regels binnen je bedrijf voor zover dat redelijk is. Als je werkgever wil dat er bepaalde punten in je contract worden opgenomen waar jij het niet mee eens bent, ben je gerechtigd om deze aan te kaarten. Discipline is niet hetzelfde als automatisch ja zeggen tegen je baas.

Discipline kan ook betekenen dat jij nieuwe regels maakt voor je bedrijf wanneer je ziet dat daar behoefte aan is en ze een aanvulling vormen. Daarom gaat deze competentie goed samen met een redelijke portie assertiviteit. Over het algemeen heeft een bedrijf meer aan een collega met visie en doorzettingsvermogen, dan een passieve druif die met alle winden meewaait. Maar, ga je regels bedenken waarvan niemand het nut ziet, behalve jij, dan ben je aan het doorslaan.

Wat te doen als je weinig discipline hebt?

• Houd bij wanneer je regels hebt overtreden en wat de reden daarvoor was. Deed je dit opzettelijk of omdat iets je niet duidelijk was? Ga na of je eerst met je leidinggevende hebt overlegd of dat je op eigen initiatief het probleem hebt willen oplossen.
• Wees je ervan bewust dat iedereen – jij dus ook – een voorbeeld is voor anderen in het bedrijf. Denk erover na hoe jij het zou vinden als de door jou gestelde regels niet worden opgevolgd. Heeft het zin om altijd overal tegen in te gaan en je af te zetten tegen je leidinggevende? Je gaat de zaken heel anders zien door je in te leven in andermans positie.
• Als je moeite hebt met bepaalde procedures, vraag dan een gesprek aan met je leidinggevende. Als hij de achtergrond toelicht, ben je mischien gemotiveerder om je eraan te houden. Dat helpt veel meer dan de boel te laten sudderen. Uiteindelijk komt het toch een keer tot een uitbarsting.
• Als voorbereiding op een dergelijk gesprek kun je eerst concrete suggesties opschrijven voor het veranderen of verbeteren van de regels waar je moeite mee hebt. Je moet ook voor jezelf op een rijtje hebben waarom volgens jou veranderingen noodzakelijk zijn. Zo kun je je leidinggevende gemakkelijker overtuigen.
• Als dit allemaal niet helpt, moet je je gaan afvragen of je wel in de cultuur van je bedrijf past. Misschien past het beroep niet bij jouw eigenschappen?

Kun je discipline leren?

Discipline is in principe te leren op de werkvloer. Door mensen aan te spreken op hun gedrag of maatregelen te nemen als er geen verbetering komt. Als je zelf open staat voor dit soort feedback, kun je erin groeien. Voor sommige werknemers geldt bovendien dat ze niet gedisciplineerd zijn omdat ze de regels onvoldoende kennen. Informatie bieden en herhalen is in zulke gevallen essentieel.

Aan de andere kant weten de meeste werknemers wel wat er van hen wordt verwacht, maar voelen ze geen behoefte om hieraan gehoor te geven. Discipline is voor deze personen meer een kwestie van willen luisteren dan van leren. Wanneer er onwil in het spel is, is het moeilijk deze competentie verder te ontwikkelen.

Discipline voor thuiswerkers

Heb je geen baas boven je, bijvoorbeeld omdat je freelancer of thuiswerker bent, dan kun je je discipline-gehalte opschroeven met behulp van de volgende tips:

• Ga bij jezelf na wat je zwakke punten zijn. Kijk ik teveel tv? Blijf ik hangen in de ochtendkrant? Kan ik m'n bed niet uitkomen en/of kom ik er nooit op tijd in? Probeer in alle rust te bepalen wat je gaat doen om dit soort zaken te verbeteren. Laat bijvoorbeeld de krant in de brievenbus steken totdat je je taken hebt afgerond en lees hem 's avonds.  
• Maak een strakke weekplanning. Zo ben je meer gemotiveerd om je dagelijkse taken af te ronden, dan als je denkt "hum, wat zullen we vandaag weer eens gaan doen?" Kijk ook vooruit in je planning. Als je weet wat je op lange termijn af wilt hebben, voel je ook meer druk om hard te werken. Bovendien brengt een systematische aanpak rust in je leven en dus meer voldoening.
• Houd regelmaat aan in slaap en werktijden. Liever continu van negen tot vijf, dan de ene keer overdag en de andere keer van acht uur 's avonds tot drie uur 's nachts. Het is beter voor je lichaam en je bent waarschijnlijk overdag toch een stuk energieker. Steeds weer een ander werkritme houd je niet lang vol.
• Vertel familie, vrienden en kennissen dat je op bepaalde tijden aan het werk bent, en dus niet gestoord wil worden. Gezellige telefoontjes en bezoekjes zijn leuk, maar ze kunnen je planning aardig in de war brengen. Leg ook uit dat je werk - al is het thuis - echt werk is en je niet vergelijkbaar bent met de eeuwige student die baadt in zeeën van tijd.
• Leg niet teveel taken op je bordje. Je raakt dan gestresst. De kans is groot dat er dan helemaal niets van je werkzaamheden terecht komt, omdat je geneigd bent het eerder op te geven. Durf ook nee te zeggen tegen een opdrachtgever, al is het een leuke klus. Ook in dit opzicht moet je jezelf regels stellen.

Hoe toon je discipline aan bij een sollicitatie?

Je reageert op een personeelsadvertentie waarin wordt gevraagd om een directiesecretaresse. De ideale kandidaat werkt gedisciplineerd, zo staat bij de vereisten. Daar hoef jij niet lang over na te denken. Je opleiding tot directiesecretaresse heb je met gemak doorlopen, mede doordat je er een strak studieschema op na hield. Hierdoor wist je precies wanneer je een opdracht moest maken of moest leren voor een examen en kon je naast je opleiding in je vrije tijd op hoog niveau stijldansen.

Dit leg je kort uit in je sollicitatiebrief of tijdens je sollicitatiegesprek.

Meer voorbeelden

• Zelfstandig tekstschrijver: Ik heb geen probleem met discipline. Niet uitstellen maar meteen oppakken is mijn motto. Ik sta iedere ochtend om half acht op, neem een kop sterke koffie, lees de krant en om half negen zit ik achter mijn computer mijn teksten te schrijven. Ik heb nog altijd mijn deadlines gehaald.

• Verpleegkundige: Tijdens mijn werk moet ik veel lopen, tillen en ga zo maar door. Een goede lichamelijke conditie is dan ook onmisbaar. Daarom ga ik iedere week twee keer naar de sportschool. En of het nu stormt of bloedheet is: het is voor mij geen reden om niet te gaan. Ik vind het heel belangrijk om mijn spieren soepel te houden.

Voorbeelden van vragen over discipline tijdens het sollicitatiegesprek:

• Geef een voorbeeld van een situatie waarin je jezelf bepaalde regels hebt opgelegd. Hoe zorgde je ervoor dat je die regels ook naleefde? Wat waren de moeilijkheden daarbij?
• Heb je wel eens een doel bereikt door een grote mate van discipline aan de dag te leggen? Wat voor doel was dat en wat heb je moeten doen en laten om dat doel te bereiken?

Aanbevolen website

• Hoe kweek ik zelfdiscipline

Auteur: Vera van Dijk