Energiek

Energiek zijn wil zeggen: een goed uithoudingsvermogen hebben, vitaal zijn, en lange tijd achtereen kunnen presteren wanneer je baan dit van je vraagt.

Wat betekent dat concreet?

Als je een energieke persoonlijkheid bent, zit je vol levenslust. Hierdoor zet je je graag en efficiënt in voor je werk en je omgeving. Je boort je energiereserves gericht aan: je schat goed in hoeveel kracht een bepaalde taak van je vergt. Je gebruikt je energie vervolgens op zo’n manier dat je deze taak afrondt zonder onnodige reserves te verspillen. Op deze wijze plan je al je werkzaamheden.

Daarnaast ben je een volhouder. Je hebt een sterke dadendrang en onderneemt voortdurend actie, ook al zitten de omstandigheden niet mee. Doemen er problemen op, dan blijf je optimistisch en zoek je graag naar oplossingen. Je denkt mee met je collega’s en probeert hen indien mogelijk werk uit handen te nemen. Ook als je zelf gedurende een lange tijd zwaar wordt belast met werk, laat je je niet uit het veld slaan. Gooit je baas in zo’n periode nog een extra portie werk op je bordje, dan ga je daarmee aan de slag zonder een enorme tegenzin of klaagpartij. Ook in rustige periodes neem je geen gas terug, omdat je in evenwicht bent en over een constante stroom aan werklust en energie beschikt.

Je houding kan dan ook voornamelijk worden beschreven als actief in plaats van passief. Je hebt plezier in je baan en hebt vaak creatieve uitspattingen, dus met de flow in je werk zit het wel goed. Collega’s beleven je als levenslustig, sympathiek en opbouwend. Uit alles blijkt bovendien dat je werk je niet compleet uitput. Je gaat bijvoorbeeld naast je fulltime baan nog regelmatig naar de sportschool, organiseert culturele uitstapjes, doet vrijwilligerswerk, bent lid van een commissie of een club. Deze activiteiten beïnvloeden geenszins je prestatievermogens op je werk. Integendeel, ze verhogen je vitaliteit en werklust alleen maar.

Competentie energiek

Een competentie is een in gedrag waarneembare combinatie van kennis, vaardigheden en persoonlijke kwaliteiten waarmee je in praktijksituaties je werk goed kunt doen. De competentie energiek (of: energie) staat op menig lijst met algemene competenties.

Welke ondersteunende competenties komen hier bij kijken?

  • Doorzettingsvermogen. Volgens de Van Dale betekent energiek letterlijk 'vervuld van een krachtig en volhardend streven om een doel te bereiken'.
  • Resultaatgericht. Je gebruikt je energieke vermogens om iets te bereiken, een doel, hoge prestatie, et cetera.
  • Stressbestendigheid. Je laat je niet snel uitputten of uit balans brengen. Je raakt niet in paniek bij een nieuwe berg werk en houdt het overzicht bij een groot aantal wisselende taken.
  • Organisatievermogen. Je hebt je leven op orde. Je weet welke taken je wanneer moet doen en welke inspanning die van je zullen vergen. Daarom kun je je energie en concentratie goed verdelen over je werkzaamheden en blijf je in evenwicht.
  • Initiatiefrijk. Als je lusteloos en moe bent, zie je minder snel oplossingen en/of mogelijkheden. Energieke types ontwikkelen dan ook eerder dan anderen nieuwe ideeën en initiatieven.

Bij welke beroepen heb je deze competentie nodig?

Denk voornamelijk aan beroepen waarbij je fungeert als de duizendpoot en spin-in-het-web en waar stressbestendigheid een eerste vereiste is. Bijvoorbeeld:

Wanneer sla je door?

Soms komen energiekelingen over als irritante hittepetitjes. Voorbeeld: het einde van een vergadering nadert, iedereen heeft het helemaal gehad en wil naar huis. Jij bent dan degene die – tot ergernis van je collega’s – aangeeft dat bepaalde punten nog niet voldoende behandeld zijn. Of je gooit nog even een paar nieuwe onderwerpen in de vergadering, zodat de discussie weer van voren af aan kan beginnen. Dit soort overstromende energiegolven wekken over het algemeen geen sympathie op. Het is dan ook goed rekening te houden met je omgeving en in te binden zodra je merkt dat het voor anderen welletjes is geweest. Je kunt je energie beter aanwenden om collega’s die er doorheen zitten te ondersteunen.

Daarnaast moet je deze eigenschap niet faken. Mensen zijn vaak expert in het forceren van een energieke houding. Je houdt tegenover anderen en jezelf vol dat je nog barst van de energie, terwijl je allang over je grenzen heen bent. Ze willen dit omdat bijvoorbeeld een nieuwe functie dit van hen vraagt. Of omdat ze menen zo beter over te komen. Deze personen hebben niet door dat ze roofbouw plegen op hun lichaam en geest. Daarom is het belangrijk je activiteiten zo te organiseren dat je werkelijk in balans blijft. Krijg je signalen als uitputting, prikkelbaarheid en slaapproblemen, neem deze dan serieus. Een overspannenheid of burn-out is uiteindelijk ontelbare keren erger, dan eerlijk toe te geven dat ook jij niet alles kunt, of dat je misschien in je huidige baan niet op de juiste plaats zit. Het een paar maanden rustig aan doen of een wat minder belastende functie opzoeken, is in dat geval raadzaam.

Tips om energieker te worden

  • Het is een cliché, maar toch: zorg voor voldoende rust. Slaap is essentieel voor een vitale levenshouding.
  • Cliché nummer twee: eet en drink gezond. Wees bijvoorbeeld matig met cafeïnehoudende producten als koffie en thee, en drink niet teveel alcohol. Probeer minder grote porties te eten, vooral ’s avonds. Het advies luidt: eet ’s ochtends als een koning, ’s middags als een prins en ’s avonds als een lakei. Het is een bekend gegeven dat overmatig eten werkt als een drug: je raakt versuft, zodat je hersens niet optimaal kunnen functioneren. Bovendien veroorzaakt dit op korte of lange termijn gezondheidsklachten. Schenk daarnaast aandacht aan de samenstelling van je voeding. Zit er voldoende variatie in? Krijg ik alle vitamines binnen? Af en toe een (sap)vastenkuur werkt ook uitstekend om je energie op te peppen.
  • En dan de derde open deur: beweeg! Bijvoorbeeld door een paar keer per week te zwemmen, fietsen of wandelen. Zoek een sport uit die zowel bij je persoonlijkheid als je lichaam past: niet iedereen is geschikt voor intensieve krachttrainingen of hardlopen. Misschien heb jij stiekem wel veel meer zin in een uurtje volksdansen of klassiek ballet. Ga ervoor!
  • Zoek de natuur op. Natuurervaringen werken als een reiniging van je geest en zijn een weldaad voor je lichaam.
  • Ontwikkel een positieve levenshouding. Hoe minder je tegen dingen opziet, hoe meer energie je overhoudt. Stress, frustratie en negatieve gedachten vreten energie. Je schouders laten hangen en een gevoel van ‘ik kan het niet aan’ eveneens. Smijt dit soort gedachten in de prullenbak en vertrouw erop dat zodra je aan een taak begint, je ook voldoende kracht hebt om deze succesvol af te ronden.
  • Voel je je bij het minste of geringste oververmoeid en belast door je werk, kijk dan eens naar manieren hoe je stress kunt leren hanteren. Ga ook bij jezelf na of je wel in de juiste functie zit. Soms kan een wisseling van baan nodig zijn om je vitaliteit te hervinden.
  • Breng afwisseling aan in je leven. Leef niet alleen voor je werk, maar geef vrienden, familie, uitstapjes, sport, en vakantie volop de kans. Verandering van omgeving of gesprekspartners doet vaak wonderen bij gevoelens van lusteloosheid en uitputting. Doe bovendien naast je baan zoveel mogelijk dingen waar je echt van kunt genieten en die voor jou niet aanvoelen als verplichte nummertjes.

Hoe toon je bij een sollicitatie aan dat je energiek bent?

Je hebt je zinnen gezet op de vacature van accountmanager. ‘Energiek’ is één van de kenmerken van de ideale kandidaat. Je probeert je voor te stellen wat ze daarmee bedoelen. Als accountmanager ben je een druk baasje. Je werkt niet alleen op onregelmatige tijden, je hebt ook een groot aantal werkzaamheden per dag. 

Dat is jou op het lijf geschreven. In je huidige baan als verkoper werk je ook op onregelmatige tijden. Bovendien vind je het heerlijk als je het druk hebt. Klanten sta je vriendelijk te woord, ook al staan er vijf om je heen en begint hun geduld langzaam op te raken. Naast je drukke baan en je gezinsleven ben je in je vrije tijd ook nog bestuurslid van de plaatselijke voetbalvereniging, speel je mee in de tenniscompetitie en volg je ook nog een kookcursus voor mannen.

Dit leg je kort uit in je sollicitatiebrief. Word je uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek, let dan vooral op je houding en intonatie. Zit je onderuit gezakt op je stoel en vertel je op monotone toon uitgebreid over je werk en de vele activiteiten die je in je vrije tijd onderneemt, dan kom je niet echt energiek over.

Andere voorbeelden

  • Leraar: Naast mijn werkzaamheden als leerkracht van groep 1 en 2 op een zwarte school geef ik een keer per week Nederlandse les aan ouders van mijn leerlingen. Ook geef ik ze lessen in opvoeding.

  • Verpleegkundige: Niet alleen op mijn werk ben ik altijd bezig, ook in mijn vrije tijd heb ik altijd wel iets te doen. Ik heb een hekel aan stil zitten. Lekker de handjes laten wapperen, is mijn motto.

Voorbeelden van vragen over je mate van energie tijdens het sollicitatiegesprek:

  • Hoe werk je na ziekte of vakantie een werkvoorraad weg?
  • In welke dingen ben je naast je werk actief? Hoeveel tijd besteed je daar per week aan?

Aanbevolen websites

Auteur: Vera van Dijk

U bent hier: Home Functioneren Professionele eigenschappen Energiek