Authenticiteit

Bedrijven en instellingen hechten steeds meer waarde aan ‘authentieke’ medewerkers. Omdat zij dichter bij zichzelf staan en werken vanuit hun diepste zingeving, zijn zij vaak succesvoller dan hun niet-authentieke collega’s. Wat is authenticiteit precies? Kun je het ontwikkelen en zo ja, hoe dan?

Wat is de betekenis van authenticiteit?

Authentiek betekent echt, betrouwbaar, niet vervalst, geloofwaardig, waarachtig. Als we dat vertalen in gedrag, dan betekent het zoveel als congruent zijn in denken en doen. Een authentiek persoon is trouw aan zijn eigen persoonlijkheid. Hij is zichzelf, handelt vanuit zijn eigen drijfveren, is zich bewust van wat hij werkelijk wil en waar hij voor staat. Houdingskenmerken zijn:

  • Je staat open voor nieuwe ervaringen
  • Je weet wat je werkelijk belangrijk vindt
  • Je bent je bewust van je belangrijkste drijfveren en handelt van daaruit
  • Je komt ‘echt’ over in je gedrag en houding
  • Je bent open en eerlijk naar jezelf en naar anderen

Authentiek-zijn wil dus zeggen dat je voor de dag komt, jezelf laat zien. Dat betekent niet dat het verstandig is om onder het mom van echtheid of ‘zo ben ik nu eenmaal’ bijvoorbeeld in woede uit te barsten wanneer je baas je tijdens een vergadering op de vingers tikt. Uitzoomen blijft belangrijk; dat wil zeggen dat je alle opties op een rijtje zet en daaruit de beste keuze maakt. Soms even niets doen, kan een hele goede optie zijn, omdat je een wijzer besluit kunt nemen als de ergste emotie wat is weggeëbd.

“Elk van ons heeft zijn of haar manier om de eigen menselijkheid te realiseren. Het is belangrijk die eigen weg te vinden en er zuiver naar te leven in plaats van zich te onderwerpen aan een model dat van buitenaf, hetzij door de gemeenschap of door de vorige generatie of door een religieuze of een politieke autoriteit, is opgelegd.”

Charles Taylor, filosoof

Authenticiteit of egoïsme?

Authenticiteit wordt nog wel eens verward met egoïsme. Authenticiteit betekent dat je je eigen weg gaat, los van de (vermeende) verwachtingen van anderen. Je eigen identiteit en je persoonlijke levensweg staan immers centraal. Maar authenticiteit is geen vrijbrief om met niemand rekening te houden. Je moet ook relaties kunnen opbouwen en onderhouden. Je authentieke identiteit druk je namelijk uit in de samenleving, in contact met andere mensen dus.

Voorbeeld van authentieke communicatie

Stel je bent leidinggevende. Je zegt tegen je medewerker dat je voor een vergadering binnen een uur de omzetcijfers van de afgelopen maand nodig hebt. Je medewerker sputtert tegen. Een minder authentieke leidinggevende zal dan wat dwingend worden: het moet gebeuren, omdat ik het zeg, einde verhaal. Deze leidinggevende voelt zich in het nauw gedreven en handelt puur vanuit zijn ego. Een manager met authentiek leiderschap zal vragen hoe het komt dat de werknemer niet aan zijn verzoek kan voldoen en zal proberen op andere manieren - door te overtuigen of te onderhandelen - zijn doel te bereiken.

Wat is het belang van authenticiteit?

Hoe dichter je bij jezelf staat en vanuit je persoonlijke waarden handelt, hoe beter je in staat bent jezelf te onderscheiden van anderen en je eigen merk - je personal brand - kunt neerzetten. Waarom doe je de dingen je doet? Daarin zit je magneetwerking, de reden waarom iemand jou of jouw producten of diensten wil hebben.

Kun je authenticiteit ontwikkelen?

Ieder mens wordt authentiek geboren, maar met het opklimmen van de jaren bouw je wikkels op. Kinderen van gescheiden ouders ontwikkelen bijvoorbeeld nogal eens de neiging altijd de harmonie te willen bewaren. Op latere leeftijd uit zich dit bijvoorbeeld door op de werkvloer elk conflict uit de weg te gaan en dat is niet altijd een handige eigenschap. Wanneer je je ontdoet van dergelijke wikkels word je veel effectiever, verlies je minder negatieve energie en word je uiteindelijk weer authentiek.

Carrièretijger kijkt nieuwsgierig en onbevangen naar zichzelf

Een voorwaarde voor authenticiteit is dus dat je weet wie je bent en wat echt van waarde voor je is. Dat houdt ook in dat je je zwakke kanten kent en deze accepteert. Daarnaast is het belangrijk dat je nieuwsgierig en onbevangen naar jezelf kunt kijken, ook naar je zwakheden. Onderzoek jezelf en sta open voor feedback van authentieke mensen; hierdoor leer je jezelf beter kennen en kun je je ontwikkelen. Deze openheid vereist dat je volledig overtuigd bent van je eigen integriteit, want alleen dan kun je met een open blik de wereld tegemoet treden.

Competentie authentiek

Een competentie is een in gedrag waarneembare combinatie van kennis, vaardigheden en persoonlijke kwaliteiten waarmee je in praktijksituaties je werk goed kunt doen. De competentie authentiek (of: authenticiteit) staat op menig lijst met algemene competenties.

Welke competenties komen hierbij kijken?

  • Zelfvertrouwen. Je durft te handelen vanuit je eigen drijfveren en niet vanuit enkel opgelegde (bedrijfs)regels. Je hebt de moed om een eigen koers te varen.
  • Autonomie. Je bent in staat zelfstandig beslissingen te nemen en je kunt je aanpassen aan allerlei (nieuwe) situaties.
  • Zelfontwikkeling. Authenticiteit is geen statische toestand, het is een grondhouding. Authenticiteit is geen doel op zich, maar een weg die je bewandelt. Je identiteit is steeds in ontwikkeling en is nooit ‘af’. Door regelmatig te reflecteren op je eigen waarden, waarheden en overtuigingen weet je wat je standpunt of perspectief is. Door regelmatig te reflecteren op je handelen, weet je of je nog op de juiste koers zit.
  • Originaliteit en oorspronkelijkheid. Je unieke manier van zijn kun je alleen zelf vinden, inspiratie vind je in je omgeving, antwoorden vind je alleen in jezelf.
  • Verbondenheid. Trouw zijn aan jezelf vraagt verbondenheid met je innerlijk. En vanuit deze verbondenheid kun je je oprecht verbinden met andere mensen.

Bij welke beroepen heb je deze competentie nodig?

Bij vrijwel alle beroepen komt authenticiteit wel van pas, maar bij een aantal beroepen speelt deze competentie een steeds belangrijkere rol, zoals bij leidinggevende of commerciële functies:

Hoe toon je bij een sollicitatie aan dat je authentiek bent?

Veel selecteurs gaan op hun onderbuikgevoel of intuïtie af om te bepalen of een sollicitant authentiek is, anderen gebruiken een rollenspel of nemen een test af. Hoe dan ook: blijf jezelf. Als je zegt dat je je heel kalm en zelfverzekerd voelt terwijl het zweet over je gezicht gutst en je rode vlekken in je nek hebt, kom je niet geloofwaardig over. Geef geen sociaal wenselijke antwoorden, maar onderscheid je van je concurrenten door eerlijke en concrete voorbeelden waarin je je unieke kwaliteiten duidelijk naar voren laat komen.

Aanbevolen websites

Aanbevolen boek

  • Authenticiteit, Stephen Joseph, hoogleraar psychologie aan een Amerikaanse universiteit.
    "Het bestaat uit drie onderdelen. Als eerste is het nodig dat je jezelf kent: je weet waar je voor staat. Ten tweede betekent het dat je je niet te veel laat beïnvloeden door anderen, ook als dat je minder populair maakt. Het derde onderdeel houdt in dat je je leven zo inricht als jij graag wilt. Wie dit alles lukt, heeft een belangrijke sleutel naar geluk gevonden, aldus Joseph." - Psychologie Magazine

Auteur: Marieke van Oosterhout

Je bent hier: Home Functioneren Professionele eigenschappen Authenticiteit