Je bent hier: Home → Beroep → Onderwijs → Leraar voortgezet onderwijs

Leraar voortgezet onderwijs

Als leraar in het voortgezet onderwijs geef je les in een bepaald vakgebied op een school voor vmbo, havo en/of vwo. Naast lesgeven ben je ook coach, bereid je lessen voor, houd je je vak bij, overleg je met collega's, kijk je proefwerken na en praat je met ouders. Je vindt het leuk om kennis te delen, om met jonge mensen te werken en hen te coachen.

Syd Riko, leraar Engels:
"Als leraar zie je meteen resultaat van je werk. Ik zie blije kinderen als de les leuk is en ik zie goede cijfers als ik goed les geef en de kinderen kan stimuleren. Om resultaat te zien hoef ik geen ingewikkeld en langdurig onderzoek te doen. Verder is het werk ontzettend afwisselend. Behalve het lesgeven ga ik bijvoorbeeld naar schoolfeesten en mee op survivaltraining.”
(Bron: www.werkeninhetonderwijs.nl)

Wat doet een leraar voortgezet onderwijs?

1. Lessen voorbereiden

Bij de voorbereiding van de lessen zorg je ervoor dat elke les goed in elkaar steekt en voor de leerlingen interessant is.

2. Lesgeven

Je hoofdtaak bestaat uit het lesgeven aan de klassen die aan jou zijn toegewezen. De inhoud van de les verschilt per klas. Je legt de stof uit, let daarbij op dat je de stof behandelt binnen de beperkte tijd die je hebt, beantwoordt vragen en geeft huiswerk op. Gedurende het schooljaar toets je de stof door middel van proefwerken en overhoringen. Je hebt dan ook veel nakijkwerk, moet rapporten schrijven en toetsgegevens in de administratie verwerken.

3. Coachen en begeleiden

Je coacht en begeleidt de leerlingen bij het opdoen en verwerken van kennis en vaardigheden. Je probeert de leerlingen zo goed mogelijk individueel te begeleiden. Als een leerling moeite heeft met de bepaalde stof, geef je de leerling extra aandacht en begeleiding.

4. Vergaderen met collega’s

Samen met collega’s die hetzelfde vak geven stel je een ‘onderwijsleerplan’ op. Hierin staat wat de leerlingen in een bepaald jaar moeten leren, welke methode en boeken je daarbij gebruikt en hoe vaak en wanneer de lesstof wordt getoetst. Regelmatig evalueer je met je collega’s dit plan en de vorderingen van de leerlingen.

5. Contacten onderhouden met ouders

Tijdens ouderavonden informeer je de ouders over leerresultaten en het gedrag van hun kind.

Waar werk je als leraar voortgezet onderwijs?

Je geeft les aan een school voor voortgezet onderwijs (vmbo, havo en/of vwo). Heb je een tweedegraads lesbevoegdheid, dan kun je lesgeven aan alle leerjaren van het vmbo en de eerste drie leerjaren van havo en vwo. Als je in het bezit bent van een eerstegraads lesbevoegdheid dan kun je lesgeven aan alle leerjaren van het vmbo, havo en vwo.

Wat is je plaats in de organisatie?

Met de volgende mensen werk je op hetzelfde niveau samen, of je geeft hen leiding. Dit is afhankelijk van de grootte en de inrichting van de school.

Docenten. Zowel docenten die lesgeven in hetzelfde vakgebied als jijzelf, als docenten die een andere specialisatie hebben.
Klassenassistenten. Zij werken in het speciaal voortgezet onderwijs. Ze verrichten werkzaamheden op het gebied van lichamelijke en mentale verzorging en ontwikkeling. Ze ondersteunen de leerling tijdens het volgen van de lessen.
Stagiaires. Leerkrachten in opleiding leren van jou het vak. Ze nemen een aantal lessen van je over. Jij begeleidt ze en geeft ze feedback.
Onderwijsondersteunend personeel. Dit zijn conciërges, administratieve krachten, technische ondersteuners enzovoorts.
Mediathecaris.

Welke competenties moet je in huis hebben?

1. Goed met mensen om kunnen gaan

Je kunt allereerst goed overweg met je leerlingen. Je bent open en kunt goed naar ze luisteren. Deze laatste eigenschap is ook van belang in het contact met collega’s. Je zorgt ervoor dat jouw werk en dat van je collega’s goed op elkaar is afgestemd. Je draagt daarnaast ook bij aan het goed functioneren van de schoolorganisatie. Ook weet je goed om te gaan met ouders van leerlingen. Je zal soms met ouders moeten overleggen over gedrags- of leerproblemen van hun kinderen en dat kan confronterend zijn.

2. Pedagogische kwaliteiten hebben

Een leraar die pedagogisch sterk is onderlegd, creëert een veilige leeromgeving in zijn lessen. Je geeft duidelijk aan wat de regels zijn op school en in de klas en zorgt ervoor dat leerlingen zich daar consequent aan houden. Je observeert de groep nauwkeurig, anticipeert op lastige situaties en grijpt op tijd in als er bijvoorbeeld een kind ongeoorloofd gedrag vertoont. Je helpt op deze manier kinderen uit te laten groeien tot zelfstandige en verantwoordelijke personen.

3. Vakinhoudelijk en didactisch sterk zijn

Je moet voldoende weten van je vakgebied en je zorgt ervoor dat de leerlingen zich die kennis op een goede manier weten eigen te maken. Je moet dus goede didactische vaardigheden hebben. Je bent verder goed op de hoogte van het onderwijsleerplan, waarin is vastgelegd wat je de leerlingen moet leren. Je kennis en inzichten presenteer je door je goede mondelinge vaardigheden helder en overzichtelijk. Ook kennis van ICT is onontbeerlijk.

4. Organisatorisch sterk zijn

Een leraar die organisatorisch goed onderlegd is, zorgt voor een ordelijke, overzichtelijke en taakgerichte sfeer in zijn lessen. Je kunt een klas goed aansturen en hebt geen problemen om leerlingen aan het werk te krijgen zoals jij dit graag ziet. Ook de organisatie van allerlei schoolzaken en activiteiten gaat je goed af. Het is algemeen bekend dat er in het onderwijs een grote werkdruk bestaat. Daarom is het belangrijk dat je stressbestendig bent.

Hoe word je leraar in het voortgezet onderwijs?

Voorwaarde om les te geven in het voortgezet onderwijs is een eerste- of tweedegraadsbevoegdheid voor een bepaald vak. Wil je bijvoorbeeld lesgeven aan het vmbo of in de eerste drie jaar van havo of vwo, dan heb je een tweedegraads bevoegdheid nodig. Voor de bovenbouw van havo en vwo heb jeer een eerstegraads bevoegdheid nodig.

Hbo-opleiding

Na het afronden van de hbo-lerarenopleiding voortgezet onderwijs heb je een tweedegraadsbevoegdheid op zak. Deze hbo-opleiding kan in voltijd, deeltijd en duaal worden afgerond. Wil je ook lesgeven aan de bovenbouw van havo en vwo, dan kun je daarna verder met de opleiding tot eerstegraads docent. De meeste eerstegraads opleidingen in het hbo worden in deeltijd aangeboden, sommige opleidingen ook in voltijd.

Met een mbo-vooropleiding

Heb jij een relevante opleiding op mbo-niveau gevolgd, dan heb je recht op vrijstellingen en kun je de duur van de lerarenopleiding in het hbo verkorten. Informeer bij de hogeschool van jouw keuze naar de mogelijkheden.

Kopopleiding

Met een hbo of universitair diploma op zak heb je de mogelijkheid om een zogenaamde ‘kopstudie’ te doen. Dit betekent dat je in één jaar via een praktische opleiding wordt opgeleid tot leraar met een tweedegraadsbevoegdheid.

Zij-instromers

Als je geen onderwijsbevoegdheid hebt, maar wel ten minste een hbo-opleiding, kun je in aanmerking komen voor de 'zij-instroom in het beroep'. Indien je beschikt over de juiste vooropleiding en de juiste ervaring, kun je via de zij-instroom direct voor de klas. Je moet je natuurlijk wel bijscholen voor een bevoegdheid. Dit duurt maximaal twee jaar.

Syd Riko:
“En de leerlingen houden mij bij de tijd. Ik hou erg van muziek en vind het interessant om ook hun ideeën daarover te horen. Maar ook andere dingen die hen bezighouden. In spreekbeurten vraag ik de leerlingen altijd om over een hobby te vertellen. Laatst ging een jongen uitgebreid in op zeilen. Daar weet ik dan ook weer wat van. En natuurlijk leren de kinderen mij hoe ik les moet geven. Als ze niet opletten, is dat voor mij een signaal dat ik het niet goed doe."
(Bron: www.werkeninhetonderwijs.nl)

Wat ga je verdienen?

Als leraar verdien je een aardig salaris. Je functie bepaalt de schaal waarin je terechtkomt. Voor leraren in het voortgezet onderwijs gelden de schalen LB, LC of LD. Als leerkracht in het voortgezet onderwijs is je startsalaris minimaal € 2.242 (schaal LB). Dit kan oplopen tot € 4549,- (schaal LD).
(Bron: www.werkeninhetonderwijs.nl)

Wat zijn je carrièremogelijkheden?

De meeste afgestudeerden vinden snel een baan in het onderwijs. De werkgelegenheid in het onderwijs neemt sterk toe doordat klassen kleiner worden, leraren minder uren per week gaan werken en er veel leraren met pensioen gaan. Er is vooral een grote behoefte aan leraren in de talen en exacte vakken. Na een aantal jaren als leraar is het mogelijk om door te stromen naar een directiefunctie binnen de school.
Een werkomgeving buiten het onderwijs is ook mogelijk. De vaardigheden die je ontwikkelt, kun je prima gebruiken in functies waarin je omgaat en communiceert met mensen. Zo kun je gaan werken in de voorlichting, het toerisme, de automatisering of bij de overheid.

Welke beroepen lijken erop?

Aanbevolen website

Werkeninhetonderwijs.nl biedt je uitgebreide info over het vak van leraar, schooldirecteur en ondersteunend personeel. Je vindt er ook meer informatie over de praktijkgerichte eenjarige kopopleiding.

Auteur: Marieke van Oosterhout