Hbo-opleiding Communicatiesystemen / Digitale Communicatie

Tijdens de hbo-opleiding Communicatiesystemen - die door enkele hogescholen ook wordt aangeboden met de toevoeging Digitale Communicatie - leer je de schakel te zijn tussen gebruikers en (digitale) communicatiesystemen. Je leert onder meer hoe je nieuwe media en digitale informatiesystemen in allerlei organisaties en in allerlei communicatiepatronen het best tot hun recht kan laten komen en hoe je daarover adviseert. Je kunt de opleiding aan verschillende onderwijsinstellingen volgen. Er is zowel een voltijd- als een deeltijdvariant.

Communicatiesystemen of Communication & Multimediadesign?

Bij de hbo-opleiding Communicatiesystemen staat de inzet, het toepassen van nieuwe media centraal. Bij de hbo-opleiding Communication & Multimedia Design ligt de nadruk op het ontwerpen voor nieuwe media.

Wat kun je ermee worden?

Wanneer je deze opleiding hebt afgerond, kom je vaak terecht in functies waarbij communicatieve vaardigheden en kennis van digitale media worden gecombineerd. Je zult vaak functioneren als tussenpersoon tussen technici, automatiseerders, beslissers en gebruikers van communicatiesystemen. Voorbeelden van functies die je zou kunnen uitoefenen zijn:

• Accountmanager
• Adviseur/consultant interactieve media
• Applicatieontwikkelaar
• Informatieanalist
• Product manager
• Projectleider digitale media
• Sales manager digitale media
• Interaction designer
• Webdesigner
• Multimediaontwerper
  

Wat is je kans op een baan?

Driekwart van de afgestudeerden vindt snel een baan. Het aanvangssalaris bedraagt zo´n 2200 euro en dat is hoog in vergelijking met andere hbo-studies.

Bron: Keuzegids Hoger Onderwijs 2009.

Wat is het carrièreperspectief?

Het geven van een eenduidig carrièreperspectief is bij de opleiding Communicatiesystemen lastig; de opleiding is breed en het vakgebied is sterk in ontwikkeling. De functies waar afgestudeerden in terechtkomen en hun carrièreperspectieven zijn dan ook divers. Waarschijnlijk zul je niet meteen in een leidinggevende, management-, of adviesfunctie terechtkomen. Hier is meestal meer ervaring voor vereist.
De deeltijdopleiding Communicatiesystemen biedt wel de mogelijkheid om in dergelijke functies aan de slag te gaan. Als deeltijdstudent beschik je namelijk al over werkervaring en de deeltijdopleiding sluit zeer nauw aan op de beroepspraktijk. De benodigde competenties (kennis, vaardigheden en gedrag) doe je op door middel van praktijkopdrachten die je moet uitvoeren op de werkvloer. Je werkgever is hierdoor nauw bij de opleiding betrokken. Studievoortgang gaat samen met de ontwikkeling op de werkvloer. Je kunt daardoor gemakkelijker doorstromen naar een zwaardere functie.

Wat zijn de belangrijkste competenties?

• Creativiteit. Je moet communicatiesystemen kunnen ontwerpen. Je combineert verschillende multimediatoepassingen – bijvoorbeeld filmfragmenten en graphics – op originele wijze tot één multimediaal product.
• Communiceren. Je moet goed kunnen luisteren naar de vragen en wensen van collega’s of opdrachtgevers. Jij bent namelijk degene die de werking van verschillende communicatiesystemen moet uitleggen. Ook je schriftelijke vaardigheden moeten goed ontwikkeld zijn. Iedere boodschap moet jij kunnen overbrengen, ongeacht het type communicatiemiddel.
  
• Adviseren. Je moet opdrachtgevers advies kunnen geven over het gebruik van communicatiemiddelen en -systemen. Welk systeem is op welke wijze het meest geschikt voor een bepaalde organisatie? En welke communicatiemiddelen – websites, commercials, dvd, etcetera – kan een bedrijf het beste gebruiken voor bijvoorbeeld de verkoop van haar producten?
• Technisch inzicht. Je werkt met verschillende hard- en software. Je hebt snel door hoe verschillende computerprogramma’s werken en je weet hoe ze het beste kunnen worden gebruikt.
  

Naast deze algemene competenties moet je resultaatgericht kunnen werken. Belangstelling voor ICT is ook een absolute must, aangezien je zelf communicatiesystemen moet kunnen ontwikkelen.

Hoe lang duurt de opleiding?

Je kunt een voltijd-opleiding Communicatiesystemen in vier jaar afronden. Heb je een verwante opleiding gevolgd, bijvoorbeeld de mbo-opleiding Media en Vormgeving, dan kun je in aanmerking komen voor een verkort studietraject en de opleiding in drieënhalf jaar voltooien. Bij de deeltijdvariant volg je ’s avonds lessen. Ook dan is het mogelijk om na vier jaar een bachelortitel – Bachelor of Communication - te bemachtigen. De studiebelasting bedraagt dan ongeveer twintig uur per week. Daarnaast moet je vanaf het tweede studiejaar gemiddeld minimaal twintig uur per week werken in een voor de opleiding relevante functie. Je afstudeeropdracht kun je uitvoeren binnen het bedrijf waarin je werkzaam bent. Het krijgen van vrijstellingen op basis van je werkervaring is ook mogelijk.

Wat doe je tijdens de opleiding?

Zowel de voltijd- als de deeltijdopleiding Communicatiesystemen worden gegeven volgens een major/minorstructuur. De major omvat de basis van een opleiding en duurt drieënhalf jaar. De minor - de verdieping op je vakgebied – omvat een half jaar.
Tijdens het eerste studiejaar maak je kennis met de verschillende aspecten van het communicatievak. Zo leer je onder andere over verschillende communicatiemiddelen, het gebruik van vormgeving en webdesign. Theorie en praktijk worden vanaf het eerste studiejaar afgewisseld. Zo moet je bijvoorbeeld een eenvoudige website bouwen en een huisstijl voor een bedrijf ontwerpen. In het tweede jaar krijg je onder andere les over multimedia, gebruiksgerichte software en websites: hoe geef je de knopjes op een site een logische plek en vorm? Ook zaken als e-business (het zaken doen via internet) en het geven van (multimedia) advies, komen aan de orde. Het derde en het vierde jaar besteed je het merendeel van je tijd aan een stage (zes maanden) en het maken van een afstudeeropdracht. Je onderzoekt en analyseert een (digitaal) communicatieprobleem bij een organisatie en doet aanbevelingen voor oplossingen en verbeteringen in de vorm van een adviesnota.

Hoe zwaar is het?

De studie kun je zo zwaar maken als je zelf wilt. Het hangt allemaal af van de soort praktijkopdrachten en stage die je kiest. Belangrijk is dat je zelfstandig kunt werken. Ook moet je discipline hebben omdat je veel professionele vaardigheden leert door middel van praktijkopdrachten, die je veelal zelfstandig moet regelen en uitvoeren. Kan je dit goed, dan zal je de studie gemakkelijker doorlopen. Verder is een bijzondere interesse voor ICT een vereiste.

Bij de deeltijdstudie wordt een nog groter beroep gedaan op je zelfwerkzaamheid en zelfdiscipline. Vier jaar lang moet je je werk met je studieactiviteiten kunnen combineren. Een goede motivatie is daarom een absolute must.

Welke toelatingseisen zijn er?

Je wordt tot de voltijdopleiding toegelaten als je in het bezit bent van een havo-, vwo- of mbo-4-diploma. Als je een havo- of vwo-diploma hebt, gelden vooropleidingseisen op basis van je profiel. In het voortgezet onderwijs zijn per 1 augustus 2007 nieuwe profielen ingevoerd. Heb je zo'n profiel, dan gelden voor jou andere toelatingseisen dan wanneer je in het bezit bent van een een havo- of vwo-diploma met een oud profiel. Hieronder vind je voor beide situaties de wettelijke toelatingseisen:

• Havo - nieuwe profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij met wiskunde A of B.  
• Havo - oude profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
• Vwo - nieuwe profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
• Vwo - oude profielen: Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.

Hogescholen kunnen afwijkende of aanvullende eisen stellen; laat je dus goed informeren bij de hogeschool van je keuze.

Ben je 21 jaar of ouder en beschik je niet over een van de bovenstaande diploma's, dan kun je een toelatingsonderzoek afleggen. Slaag je voor dit examen, dan kun je alsnog aan de opleiding beginnen.

• Je beschikt over werkervaring in het communicatievak.
• Je tijdens je opleiding gemiddeld minimaal twintig uur per week opleidingsrelevant werk hebt.
• Je in het bezit bent van een mbo-, vhbo, havo- of vwo-diploma, of een vergelijkbaar buitenlands diploma en het staatsexamen NT2.
  Je beschikt over een verklaring van je werkgever waarin staat dat deze jou medewerking verleent om de studie te volgen en opdrachten op de werkvloer uit te voeren.

Ben je ouder dan 21 jaar en heb je geen van de bovengenoemde diploma’s, dan kun je eventueel op basis van je werkervaring worden toegelaten. Hiervoor moet je deelnemen aan een assessment.

Hoe kom je erachter of de opleiding bij je past?

• Heb je interesse in digitale communicatie, ICT en vormgeving?
• Zijn Twitter, RSS-feeds, Skype en Web 2.0 en 3.0 voor jou geen onbekende termen? 
• Ben je zakelijk?
• Ben je creatief?
• Heb je goede communicatieve vaardigheden?
• Ben je een teamplayer?
• Werk je oplossingsgericht?
  

Kun je de meeste vragen met ‘ja’ beantwoorden, dan is de hbo-opleiding Communicatiesystemen wellicht iets voor jou.

Wat is het profiel van de studenten?

Studenten Communicatiesystemen zijn gek van alles wat met digitale media te maken heeft. Ze proberen graag nieuwe systemen en toepassingen uit. Het stereotype beeld van een nerd die helemaal in zijn computer opgaat, is echter niet van toepassing op de studenten Communicatiesystemen. Zij staan juist nauw in contact met hun omgeving: ze kijken goed welke wensen er zijn en spreken graag over het gebruik van verschillende systemen. Vooral deeltijdstudenten zijn een kei in communiceren. Ze zijn allemaal al werkzaam in het communicatievak. Studenten zijn onder andere afkomstig van KPN, Fortis en Capgemini.

Welke hbo-opleidingen lijken er op?

• Communicatiemanagement
• Communication & Multimedia Design
• Informatica
• Informatiedienstverlening en –Management