Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Functioneren Professionele vaardigheden Probleemoplossend vermogen

Probleemoplossend vermogen

De wereld is vol problemen die om een oplossing vragen. Dat geldt ook voor werkomgevingen. Het is dus ook niet verwonderlijk dat in veel vacatures wordt gevraagd om mensen die over een goed probleemoplossend vermogen beschikken of oplossingsgericht zijn. Maar wat houden deze kreten precies in?

Het is vaak niet zo moeilijk om te constateren dat er een probleem is. Een manager ziet dat zijn medewerkers ontevreden zijn, de directie stelt vast dat de targets niet zijn gehaald en de secretaresse verzucht dat de printer voor de derde keer deze week niet werkt.

Veel moeilijker is de vraag: hoe los je deze problemen op? Daar zijn verschillende manieren voor:

  1. door het probleem grondig te analyseren en de oorzaken aan te pakken
  2. door te zoeken naar een praktische oplossing

Deze manieren sluiten elkaar niet uit, maar hebben een verschillend karakter. De eerste manier is grondig maar (vaak) langzaam, de tweede manier is snel, maar niet altijd afdoende voor de oplossing van het hele (of ware) probleem. Het ligt ook aan de aard van het probleem welke oplossingsmethode de voorkeur verdient.

Terugkijken en het probleem analyseren

Weten wat het probleem precies veroorzaakt en op alle elementen een haalbare oplossing zoeken: dat is een gedegen, rationele aanpak, die vaak leidt tot een gefundeerde oplossing. Aan de oplossing van het probleem gaat een goede probleemanalyse vooraf. Door oorzaak en gevolg te kennen en oplossingen tegen elkaar af te wegen, kom je tot een weloverwogen besluit over wat de juiste oplossing is. Op die manier wordt het ware probleem tot op de bodem uitgezocht en opgelost.

Nadeel: deze aanpak kost tijd (soms zoveel dat het probleem zichzelf al heeft opgelost) en kan verzanden in beschuldigende vingers. Bovendien leidt deze manier van werken soms tot veel inzicht zonder dat het tot een oplossing komt. Mensen richten zich dan te veel op het probleem en te weinig op het resultaat (het realiseren van de gewenste situatie).

Oplossingsgericht werken

Vaak vragen situaties om een snelle, afdoende oplossing, ook al wordt daarmee het probleem niet tot op de bodem verholpen. Het is zelfs mogelijk een probleem te verhelpen zonder gedegen uit te zoeken waar het probleem precies vandaan komt. Een snelle oplossing is te bereiken door te vragen:

Wie zich deze vragen stelt, zal waarschijnlijk ideeën krijgen om het probleem te lijf te gaan. Deze ideeën zijn stappen in de richting van de oplossing. Vaak zijn dat hele kleine stapjes, maar als het begin eenmaal is gemaakt, dan is het gemakkelijker om steeds weer een nieuwe stap in de richting van de oplossing te zetten.

Wie op deze manier oplossingsgericht werkt, richt zijn aandacht dus niet zozeer op het probleem, maar op de oplossingen die zich aandienen en die mogelijkerwijs goed uitpakken.

Een nadeel van deze manier van werken: het kan leiden tot houtje-touwtje oplossingen, omdat het fundamentele probleem niet echt uit de wereld wordt geholpen, of soms zelfs niet aan het licht komt.

Voor snelle oplossingen van niet al te wezenlijke problemen werkt deze methode vaak uitstekend. Veel organisaties zijn erg blij met medewerkers die deze aanpak beheersen, omdat zaken slagvaardig en doeltreffend worden opgelost, al was het maar voor de korte termijn.

Wat voor probleemoplosser ben jij?

Herken je jezelf in deze typeringen, dan is de kans groot dat je behoorlijk oplossingsgericht bent.

Jij past waarschijnlijk meer in organisaties die zich bezighouden met het oplossen van complexe problemen en die daar de tijd voor nemen.

Nogmaals: de ene manier is niet beter dan de andere, en ze sluiten elkaar ook niet uit. Voor sommige problemen is de ene methode geschikter, en voor andere problemen de andere. Wie bij een IT-organisatie werkt en een nieuw stuk software moet ontwikkelen, doet er verstandig aan om uiterst gedegen te werk te gaan. Maar komt er een melding dat een belangrijke database is uitgevallen bij een klant, dan verzin je meteen een oplossing die binnen een kwartier werkt, ook al is daarmee het probleem niet volledig en voor de lange termijn opgelost. Aan die langetermijnoplossing ga je werken als het acute probleem voor even is verholpen.

Hoe toon je bij een sollicitatie aan dat je over probleemoplossend vermogen beschikt?

Vraag je allereerst af naar wat voor probleemoplosser een organisatie op zoek is als ze in de vacaturetekst vragen om iemand die over probleemoplossend vermogen beschikt of oplossingsgericht is. Willen ze iemand die problemen diepgravend uitzoekt en weloverwogen en secuur tot rationele beslissingen komt? Of zoeken ze juist iemand die snel met een oplossing komt die werkt, als is het niet voor eeuwig? En misschien zoeken ze wel iemand die het allebei kan.

Geef in je sollicitatiebrief een concreet voorbeeld van hoe jij een probleem tot een oplossing hebt gebracht. Gebruik hiervoor de STAR-methode.

Schrijf bijvoorbeeld: "In mijn baan als vestigingsmanager heb ik veel te maken met grote en kleine problemen. Ik probeer dingen altijd zo op te lossen dat de klant zo weinig mogelijk van het probleem merkt. Dat is mijn eerste doel. Vervolgens maak ik tijd vrij om samen met een paar betrokkenen het probleem echt te analyseren, zodat we een echte langetermijnoplossing vinden. Op deze manier hebben we een probleem met beschimmelde kaas in onze winkel kunnen oplossen. De klanten hebben we direct tevreden kunnen stellen met een nieuw stuk kaas van een ander merk. Vervolgens zijn we gaan bekijken hoe het heeft kunnen gebeuren dat we een partij beschimmelde kaas in de schappen hadden liggen. Er kwam aan het licht dat er wezenlijk iets fout zat bij de verpakkingsafdeling. Ik ben blij dat we het hebben gevonden, zodat grotere problemen zijn voorkomen."

Bereid je voor het sollicitatiegesprek voor op vragen als:

De selectiecommissie zal er door deze vragen achter willen komen hoe analytisch en/of besluitvaardig je bent in het oplossen van problemen.

Meer voorbeelden

Informatiespecialist: "Ik was in mijn vorige baan verantwoordelijk voor het opstellen van een elektronisch archief. Daarvoor ben ik niet over één nacht ijs gegaan. Het lijkt simpel, van elk document een scan maken en dat op een computer opslaan. Maar ik heb me verdiept in toekomstvaste opslagformaten en een adequate naamgeving van bestanden, zodat het archief ook in de toekomst goed doorzoekbaar zou blijven. Het heeft door deze grondige aanpak misschien allemaal wat langer geduurd, maar we hebben nu wel een oplossing die écht werkt, ook over tien jaar."

Politieagent: "Als wijkagent word je natuurlijk veel geconfronteerd met acute problemen, vaak ruzies. Ik probeer altijd een snelle oplossing te bedenken waar alle partijen zich in kunnen vinden. Zo heb ik laatst een incident weten op te lossen, waarbij een oudere boze man kiezels gooide naar voetballende jongeren, omdat hij zich ergerde aan hun lawaai. Ik ben met die man gaan praten en het bleek dat hij erg ongelukkig was dat hij nooit meer kon voetballen. Ik heb de jongens gevraagd of ze voor de aardigheid een voorzichtig partijtje met die man wilden spelen. Dat hebben ze gedaan. Nu staat die man regelmatig de jongens aan te moedigen langs de kant van het veldje.
Dit was natuurlijk een incidentele oplossing, maar ik heb vervolgens wel een idee bij de wijkraad neergelegd om eens een toernooitje met gemengde teams van ouderen en jongeren te organiseren. Ik heb goede hoop dat dat veel problemen tussen ouderen en jongeren in de toekomst kan voorkomen."

Voorbeelden van vragen over je probleemoplossend vermogen tijdens het sollicitatiegesprek:

Aanbevolen website


Auteur: Ysolde Bentvelsen

http://www.carrieretijger.nl/functioneren/professionele-vaardigheden/probleemoplossend-vermogen Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: