Mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen

In de mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen leer je hoe je mensen met problemen tijdelijk of langdurig begeleidt en ondersteunt. De mensen die je helpt zijn bijvoorbeeld asielzoekers, verslaafden, mishandelde vrouwen of dak- en thuislozen. Tijdens de opleiding wordt daarom aandacht besteed aan de psychologie van verschillende doelgroepen en hun leefsituatie. Je leert hoe je deze mensen kunt helpen om zo zelfstandig mogelijk te functioneren in hun eigen of vervangende woonsituatie.

SPW-opleiding in het nieuw
De mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen is een nieuwe opleiding. De oude opleiding Sociaal Pedagogisch Werker niveau 4 is namelijk opgesplitst in twee verschillende richtingen: Pedagogisch Werk (met de uitstroomrichtingen Gespecialiseerd Pedagogisch Medewerker Kinderopvang en Pedagogisch Medewerker Jeugdzorg) en Maatschappelijke Zorg (met uitstroomrichtingen Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg en Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen). Een ander verschil met de oude SPW-opleiding is dat je in de nieuwe opleiding leert volgens de principes van het competentiegericht leren.

Wat kun je ermee worden?

Nadat je je diploma hebt gehaald, kun je aan het werk bij instellingen die zorg- en dienstverlening bieden op het gebied van wonen, dagbesteding en/of vrije tijd. Je kunt bijvoorbeeld gaan werken als:

• Woonbegeleider in bijvoorbeeld de verslaafdenzorg of bij blijf-van-mijn-lijf-huizen
• Activiteitenbegeleider in asielzoekerscentra, psychiatrische klinieken en verpleegtehuizen
• Jobcoach

Wat is je kans op een baan?

Met een opleiding in de maatschappelijk zorg heb je een zeer goede kans op een baan na je studie. Dit komt door de vergrijzing van het personeel en de toegenomen vraag binnen de zorgsector.
Bron: Calibris, juli 2011.

Wat is het carrièreperspectief?

In zorg en welzijn zijn volop doorgroeimogelijkheden. In bijna iedere cao voor zorg en welzijn is het recht op bij- en nascholing vastgelegd. Er wordt veel aandacht besteed aan trainingen en opleidingen. Je kunt bijvoorbeeld cursussen volgen op het gebied van leidinggeven en zo een functie krijgen waarbij je coördinerende taken hebt en invloed kunt uitoefenen op het beleid van de instelling.

Wat zijn de belangrijkste competenties?

• Inlevingsvermogen
• Initiatief nemen
• Assertiviteit
• Communiceren
• Stressbestendig
• Zelfbeheersing
• Doorzettingsvermogen
• Afstand bewaren

Hoe lang duurt de opleiding?

De mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen duurt gemiddeld vier jaar. Je kunt de opleiding op twee manieren volgen: via de beroepsopleidende leerweg (bol) en via de beroepsbegeleidende leerweg (bbl).
Volg je de bol-opleiding dan ga je de hele week naar school. Praktijkervaring doe je op tijdens je stage die je volgt bij een erkend leerbedrijf. Minimaal 20% van je opleiding bestaat uit stage. Je kunt ook werken en leren combineren, dan kies je voor de bbl-opleiding. 60 tot 80% van je studietijd leer je op je werkplek. Voor de theorie ga je naar school.

Vrijstellingen

Met een aantal diploma's, zoals dat van de mbo-3-opleiding Medewerker Maatschappelijke Zorg, is het mogelijk de opleiding verkort (met vrijstelling voor een aantal vakken) te volgen. Ook als je over veel (vrijwilligers)ervaring beschikt, kun je soms een verkort traject volgen. Je moet dan een EVC-procedure doorlopen. Tijdens dit traject wordt getoetst of je al elders een aantal competenties hebt verworven die in de studie aan bod komen

Wat doe je tijdens de opleiding?

De mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen is een competentiegerichte opleiding. Op school en tijdens je werk of stage werk je aan competentieopdrachten en onderdelen van het beroep. Het eerste jaar van de opleiding is bij de meeste ROC’s een gemeenschappelijk basisjaar met leerlingen van de studierichting Pedagogisch Werk. Hierin komen de basisvaardigheden voor de richtingen Pedagogisch Werk en Maatschappelijke Zorg aan bod. In het tweede studiejaar jaar stel je in overleg met je school vast welk niveau (3 of 4) en welke uitstroomrichting het best bij jou past. Kies je voor Maatschappelijke Zorg niveau 4, dan kun je kiezen uit twee uitstroomrichtingen: specifieke doelgroepen of gehandicaptenzorg. Vervolgens staat in de opleiding het door jou gekozen beroep centraal. Kies je voor de richting specifieke doelgroepen, dan leer je te werken met volwassen en oudere cliënten die problemen hebben en vaak niet meer zelfstandig thuis wonen. In de opleiding leer je onder meer:

• Hoe je deze mensen activeert om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. Je leert wat voor soort activiteiten geschikt zijn voor de verschillende cliënten en je leert hoe je hen kunt overtuigen en beïnvloeden.
• Hoe je mensen met problemen benadert. Psychische problemen , gedragsproblemen, gezinsproblemen;  je cliënten kunnen allerlei soorten problemen hebben. Je leert welke aanpak je moet gebruiken voor welke problemen en hoe je een plan van aanpak maakt. In een plan van aanpak leg je vast welke ondersteuning de cliënt krijgt. 
• Hoe je omgaat met onverwachte situaties. De cliënten waarmee je werkt, kunnen bijvoorbeeld last hebben van stemmingswisselingen of gedragsproblemen. Tijdens de opleiding leer je daarop in te spelen.
  

Naast theorie- en vaardigheidslessen zijn er studieloopbaanbijeenkomsten en workshops. Je werkt op school naast de lessen ook zelfstandig aan leer- en beroepsprestaties. Daarnaast krijg je huiswerkopdrachten.

Welke toelatingseisen zijn er?

Je wordt toegelaten tot de mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen als je in het bezit bent van:

• een vmbo-diploma kaderberoepsgerichte, gemengde of theoretische leerweg of
• een overgangsbewijs van 3 naar 4 havo/vwo of
• een diploma van een verwante mbo-3-opleiding

Wil je de bbl-variant doen, dan moet je daarnaast relevant werk hebben bij een erkend leerbedrijf. Je kunt zelf solliciteren bij bedrijven of instellingen, maar je kunt ook bij het ROC informeren naar waar je dit het beste kunt doen. Veel ROC's kunnen bovendien bemiddelen tussen jou en een leerbedrijf. Een intakegesprek maakt bij de meeste ROC’s deel uit van de toelatingsprocedure. Voldoe je niet aan de toelatingseisen, dan kun je in sommige gevallen een schakelcursus volgen om je deficiënten (tekortkomingen) weg te werken.

Hoe kom je erachter of de opleiding bij je past?

• Voel jij je betrokken bij mensen en bij zwakkeren in de samenleving in het bijzonder?
• Kun je goed communiceren?
• Kun je goed luisteren?
• Ben je flexibel?
• Ben je creatief?
• Neem je graag initiatief?
• Ben je een doorzetter?
• Sta je stevig in je schoenen?

Kun je de meeste vragen met ‘ja’ beantwoorden, dan is de mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen wellicht iets voor jou.

Welke hbo-opleidingen sluiten op deze opleiding aan?

• Culturele en Maatschappelijke Vorming
• Maatschappelijk Werk en Dienstverlening
• Sociaal Pedagogische Hulpverlening

Aanbevolen websites

• Op YouChooz, een informatieve site over beroepen en opleidingen in welzijn en gezondheidszorg, vind je meer informatie over de mbo-4-opleiding Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen.
• Op de website van Calibris, het kenniscentrum voor leren in de praktijk in zorg, welzijn en sport, vind je meer informatie over opleidingen en werk in de maatschappelijke zorg.
• Wil je meer weten over de arbeidsmarktperspectieven in de maatschappelijke zorg? Op Kans op werk brengen de kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven de arbeidsmarktperspectieven voor mbo-gediplomeerden in beeld. Deze gegevens zijn gedifferentieerd naar regio en naar de verschillende mbo-niveaus.
• Op Kans op werk kun je zien of je voor jouw opleiding gemakkelijk of moeilijk een stage of leerbaan kunt vinden.
• Op zoek naar een stage of leerbaan? Op Stagemarkt vind je een overzicht van erkende bedrijven die een stagiair zoeken of een bbl-plek hebben.