Je bent hier: Home → Opleiding → Economie en management → Beleid/ondersteunend → Hbo-opleiding Personeel en arbeid

Hbo-opleiding Personeel en arbeid

De hbo-opleiding Personeel en arbeid (P&A) is een brede opleiding die zich richt op mensen, werk en organisaties. Denk hierbij aan onderwerpen als werving en selectie, loopbaanbeleid, beoordeling van medewerkers, communicatie en leidinggeven. Het is dé opleiding als je P&O-adviseur of intercedent wilt worden.

Er zijn veel mogelijkheden met studeren in het hoger onderwijs. Je kunt de studie zowel voltijd, in deeltijd als duaal volgen. Ruim twintig hbo-instellingen bieden de studie Personeel en Arbeid aan. Bij de Hogeschool van Amsterdam heet de opleiding Human Resource Management. Deze is vrijwel identiek aan de P&A-opleidingen. Vind je een volledige hbo-opleiding te veel of te lang, dan kun je kiezen voor een tweejarige opleiding, de associate degree. Je haalt hiermee geen volledige hbo-titel.

Wat kun je ermee worden?

Wat is je kans op een baan?

Met een diploma P&A op zak zijn je vooruitzichten op een baan goed te noemen. Volgens de Keuzegids Hoger Onderwijs 2009 vindt tachtig procent van de afgestudeerden binnen een jaar een baan, meestal op hbo-niveau.

Wat is het carrièreperspectief?

Met de hbo-opleiding P&A heb je een goede basis om te beginnen als (junior) P&O-adviseur of arbeidsbemiddelaar. Voor het echte advies aan het management en het zwaardere beleidswerk zul je meer ervaring moeten hebben.

Als je verder wilt studeren, kun je door de bachelor-masterstructuur in een jaar je mastertitel halen. Daarmee heb je op de langere termijn meer kans op bijvoorbeeld een leidinggevende functie.

Wat zijn de belangrijkste competenties?

Om de opleiding goed te laten aansluiten op de beroepspraktijk, is het onderwijs competentiegericht. De HBO-Raad heeft een hele lijst van competenties voor deze opleiding opgesteld. Dit zijn enkele hele belangrijke:

Adviseren bij het tot stand komen en het implementeren van personeelsbeleid. Door onderzoek, informatievoorziening en advies draag je bij aan de totstandkoming van het personeelsbeleid. Dat bestaat uit doelstellingen, instrumenten en regelingen. Vervolgens zorg je ervoor dat het in de praktijk wordt gebracht.
Bemiddelen. Je kunt verschillende partijen in contact brengen, zoals een geschikte sollicitant met de manager die een vacature heeft. Of partijen die in conflict met elkaar zijn. Je maakt dan de wederzijdse verwijten van twee medewerkers bespreekbaar en doet een voorstel om de relatie te verbeteren.
Plannen en organiseren. Je maakt een plan waarin je van te voren bedenkt wat je doelen zijn, wanneer je wat gaat doen, wie je erbij betrekt en wanneer je het eindresultaat oplevert.
Sensitiviteit. Je kunt subtiele signalen van anderen oppikken. Door jouw houding en stimulerende vragen moedig je anderen aan zich te uiten. Je probeert hen te begrijpen onder andere door goed te luisteren en door te vragen.
Analyseren. Veel problemen in organisaties hebben met verschillende dingen te maken. Bijvoorbeeld een hoog ziekteverzuim of een slechte werksfeer zijn complexe problemen. Om het management dan goed te kunnen adviseren over de aanpak, zul je het probleem moeten ontrafelen door het te analyseren.

Hoe lang duurt het?

Voltijd: De voltijdopleiding duurt vier jaar.

Duaal: Je kunt na je derde jaar voltijdopleiding voor duaal studeren kiezen. Dan ga je werken op bijvoorbeeld een P&O-afdeling en doet daarnaast je studie.

Deeltijd: als je de opleiding in deeltijd doet, duurt het drie of vier jaar, afhankelijk van de onderwijsinstelling. Daarnaast kun je vaak aanspraak maken op vrijstellingen op grond van eerder verworven competenties (zie vrijstellingen). Je bent verplicht na je eerste jaar een baan in het vakgebied ernaast te hebben.

Associate Degree: deze opleiding duurt twee jaar en leidt op tot beroepen als personeelsconsulent of medewerker personeelsadministratie. Na het behalen van de Associate Degree kun je ervoor kiezen verder te studeren om alsnog het hbo-bachelordiploma te halen. Je kunt deze opleiding volgen aan de Hanzehogeschool Groningen en de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden.

Vrijstellingen

Met een relevante mbo-vooropleiding (sociaal-juridisch medewerker arbeidsvoorziening en/of personeelswerk) kun je de volledige hbo-studie in drie jaar doen. Met andere mbo-opleidingen kun je vrijstellingen krijgen. Dit wordt door de opleiding zelf bepaald.
Soms kun je het diploma halen in twee of drie jaar, als je al een andere opleiding hebt gedaan of veel ervaring in de praktijk hebt.

Wat doe je tijdens de opleiding?

Eerste jaar: Het eerste jaar is vooral oriënterend. Voor een algemene introductie van het vakgebied train je een aantal basisvaardigheden en maak je kennis met theorieën over Personeel en Arbeid. Je krijgt verschillende vakken, zoals management en organisatie, bedrijfskunde, bedrijfseconomie en arbeidswetgeving.
Tweede jaar: In het tweede jaar is het onderwijs meer projectgericht. Dan leer je om methodes en instrumenten van een P&O’er te gebruiken. In projecten oefen je met het toepassen van deze instrumenten. Je doet zo ervaring op met P&O-taken als ondersteunen, adviseren, bemiddelen, belangen behartigen, signaleren en onderhandelen. Je doet de projecten samen met andere studenten.
Derde jaar: Het derde jaar is gericht op beleidsvorming en advisering. In dit jaar doe je veel praktijkgerichte projecten, waarin de P&O-adviesrol centraal staat. Je doet dit jaar ook vaak een eerste stage.
Vierde jaar: In het vierde jaar studeer je met een opdracht die je bij een organisatie uitvoert.

Als je de opleiding hebt afgerond, mag je - afhankelijk van de hogeschool - de titel Bachelor of Business Administration (BBA) of bachelor of Human Resources Management (BHRM) voeren. Heb je het tweejarige Associate Degree-programma gedaan, dan mag je de titel Ad achter je naam zetten.

Hoe zwaar is het?

Zoals bij veel opleidingen is het net waar je voor kiest. Ga je ervoor, dan ben je in de voltijdvariant wel 40 uur per week zoet. Je volgt lessen, maar je bent ook druk met onder andere trainingen, groepswerk, schrijven van verslagen en scripties, excursies, stages en werkveldbezoek. Deeltijd of duaal studeren is vaak zwaarder, omdat je er dan ook een baan naast hebt.

Welke toelatingseisen zijn er?

Je wordt tot de hbo-opleiding Personeel & Arbeid toegelaten als je in het bezit bent van een diploma:

Havo met profiel Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
Vwo met profiel Natuur & Techniek, Natuur & Gezondheid, Economie & Maatschappij, Cultuur & Maatschappij.
Mbo niveau 4

Als je geen van bovenstaande diploma's hebt en 21 jaar of ouder bent, kun je deelnemen aan een toelatingsonderzoek. Als je daarvoor slaagt, word je alsnog toegelaten tot de opleiding.

Wat is het profiel van de studenten?

´Iets met mensen willen…´: een veelgehoorde reden om P&A te gaan studeren. Het zal dan ook niet verbazen dat er in verhouding meer vrouwen dan mannen op de opleiding afkomen. Vol goede bedoelingen, maar soms wat naïef, is het stereotype. Natuurlijk zijn er ook studenten die meer door de wol geverfd zijn en een beter beeld hebben van wat het beroep inhoudt. Dat is namelijk niet alleen iets met mensen, maar juist ook vanuit de organisatie. Heel zakelijk dus.

De meeste voltijdstudenten zijn achttien of negentien als ze aan de opleiding beginnen. Studenten van de deeltijdopleiding zijn vaak wat ouder en hebben een paar jaar werkervaring. Het aandeel mannen is hier ook groter.

Hoe kom je erachter of de opleiding bij je past?

Door de volgende vragen te beantwoorden, krijg je inzicht of de opleiding en het werkveld bij je passen.

Vind je vraagstukken over mens, arbeid en organisatie interessant?
Voel je mensen snel aan?
Wil je werken met mensen, maar dan wel als dienstverlener en niet als hulpverlener?
Wil je je verplaatsen in de vraag van de ander?
Lijkt adviseren jou wat?
Kun je je gedachten goed onder woorden brengen?
Kun je kritisch nadenken?
Kun je snel tot de kern van een probleem doordringen?
Wil je zowel zelfstandig werken als in teamverband?

Hoe meer vragen je met ja hebt beantwoord, hoe beter het vak bij je past.

Indrukken van studenten

Hbo-studenten Personeel en Arbeid, die zijn doorgestroomd vanuit het mbo, vertellen over de opleiding:

Welke hbo-opleidingen lijken erop?

Auteur: Mariëlle de Groot