Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Functioneren Samenwerken Sociale vaardigheden Beïnvloeden Manipuleren

Manipuleren

‘Manipulatie’ is afgeleid van het Latijnse woord manipulus wat ‘een handvol’ betekent. De term wordt gebruikt in situaties waarin mensen met de hand veranderingen teweegbrengen. Dit kunnen zowel fysieke situaties zijn, denk bijvoorbeeld aan een fysiotherapeut of manueel therapeut, maar ook mentaal. Je weet dan zaken en mensen ‘naar je hand te zetten’. In dit artikel gaat het om de laatstgenoemde vorm.

Wat is manipuleren?

Als baby huilde je als je aandacht wilde, als peuter toverde je je liefste glimlach tevoorschijn om toch maar dat ijsje te krijgen en als tiener hielp je je moeder met een klein klusje zodat je ’s avonds iets langer mocht opblijven. Als kind wist je precies hoe je je omgeving kon bespelen om je zin te krijgen.

Manipuleren is op een subtiele manier invloed uitoefenen op anderen. Bij manipuleren denken we vaak aan kantoorpolitiek en mensen die hun zin proberen te krijgen ten koste van anderen. Iemand die anderen onder druk zet, irreële eisen stelt en gebruikmaakt van emotionele chantage. Zo iemand speelt in op de angst voor straf of afwijzing of hij maakt gebruik van het schuldcomplex van anderen. Een gewiekst persoon, goed van de tongriem gesneden, altijd een woordje klaar en in staat om met zijn verbale behendigheid je snel de hoek in te drijven. Op een agressieve manier probeert deze persoon zeggenschap over een ander te verkrijgen. Dit geeft manipuleren een negatieve connotatie. Op een slinkse manier iets willen bereiken ten koste van anderen. Maar manipuleren hoeft helemaal niet negatief te zijn. Je kunt je collega’s en je manager ook beïnvloeden zonder dat het negatieve gevolgen heeft voor jezelf of voor de anderen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende situaties:

Je kunt dus met je woorden en daden bewust inspelen op de beeldvorming, wensen en verwachtingen van anderen en op die manier je doelen bereiken. Als je het goed doet, zullen anderen de keuzes die ze maken beschouwen als hun eigen keuzes en daar ook helemaal achter staan. Op die manier kun je constructieve effecten teweegbrengen en er ook nog eens om gewaardeerd worden.
Als je goed kunt manipuleren:

Effectief beïnvloeden

Om effectief te kunnen manipuleren is het belangrijk zoveel mogelijk sympathie te verwerven.  Hoe doe je dit concreet? Een aantal tips:

Nu je wat meer inzicht hebt in hoe je anderen kunt beïnvloeden om je doelen te behalen, zul je waarschijnlijk sneller in de gaten krijgen wanneer anderen dit bij jou doen. Zoals eerder in het artikel duidelijk werd hoeft manipulatie helemaal niet iets verkeerds te zijn. Het wordt pas slecht als iemand over de rug van een ander zijn doel(en) probeert te bereiken. Sommigen gaan hier heel ver in en zullen hiermee doorgaan zolang als ze van jou de kans krijgen om dit te doen.

Gemanipuleerd worden

Stel: Je collega vraagt aan je of je met Pasen wilt werken. Hij zegt: "Ik vind het fijn als jij mij wilt vervangen, want ik weet dat jij de drukte en verantwoordelijkheid wel kunt hebben."

Maar jij wilt heel graag vrij met Pasen om samen met je kinderen leuke dingen te doen. Met Kerst heb je ook al gewerkt, omdat een andere collega voor zijn zieke kinderen moest zorgen.
Manipulerende personen gaan subtiel te werk en weten vaak heel erg goed waar een ander gevoelig voor is. In het bovenstaande voorbeeld probeert je collega door vleierij ervoor te zorgen dat je toch gaat werken, ook al had je andere plannen. Iedereen heeft zo zijn zwakke plekken. Een aantal zijn bijvoorbeeld:

Als je je eigen kwetsbare plekken kent, herken je eerder welke methoden de manipulerend persoon hanteert om zijn zin te krijgen. Heb je het gevoel dat iemand je probeert te manipuleren, vraag je dan eens af welke kwetsbare plek van jou door die persoon wordt uitgebuit. Zo kan een manipulatief persoon:

Als je manipulatief gedrag van anderen accepteert verergert het. Accepteer je dergelijk gedrag niet, dan help je de manipulerende persoon om op den duur het ongewenste gedrag los te laten. Tenzij je te maken hebt met een narcist; de kans op gedragsverandering is dan veel kleiner dan in andere gevallen. De psychologische term narcisme is van de mythologische figuur Narcissus afgeleid. De beroemde psychiater Sigmund Freud (1856-1939) maakte gebruik van het verhaal van Narcissus toen hij een benaming nodig had voor mensen die voortdurend bezig zijn met hun eigen schoonheid of grootheid. Hij noemde hen narcisten en de persoonlijkheidsstoornis Narcisme. Van narcisten wordt onder meer gezegd dat ze een gebrek aan inlevingsvermogen hebben, niet in staat zijn kritiek te verdragen en in contact met anderen vooral bezig zijn zichzelf belangrijk te maken.

Jezelf verdedigen tegen manipulatief gedrag

Als iemand probeert je over te halen iets tegen jouw zin te doen of te laten, is het van belang je assertief op te stellen en je grenzen aan te geven. Dit kun je doen door gewoon ‘nee’ te zeggen en je niet te laten verleiden tot een discussie of een uitleg van je weigering. Komt de ander met een stortvloed aan valse argumenten of beschuldigingen, dan is een goede reactie:

Was je altijd makkelijk voor een karretje te spannen en vond je het lastig om voor jezelf op te komen, dan kan het even duren voordat de ander inziet dat je niet meer zo gemakkelijk te beïnvloeden bent. Om toch zijn zin te krijgen kan de ander een hele trukendoos opentrekken om toch maar zijn zin te krijgen. Zo kan de ander:

Het is het beste om dit gedrag te negeren en je er niets van aan te trekken. Zo laat je zien dat je achter je standpunt staat en de ander met manipuleren bij jou niets bereikt. Spreek de ander niet op het kinderachtige gedrag aan; dat is alleen maar voer voor nog meer discussie of ander flauw gedrag. Houd je dit gedrag vast, dan zul je merken dat de ander na verloop van tijd op een andere en meer respectvolle manier met je zal omgaan. Vaak zul je hiervoor wel een lange adem nodig hebben.

Aanbevolen website

Auteur: Marieke van Oosterhout

http://www.carrieretijger.nl/functioneren/samenwerken/sociale-vaardigheden/beinvloeden/manipuleren Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: