Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Carrière Zelfonderzoek Carrièreswitch Zingeving: welke dingen geven zin aan het leven?

Zingeving: welke dingen geven zin aan het leven?

'Wat heeft het allemaal voor nut?' is een veel gehoorde verzuchting van mensen die overvallen worden door loopbaantwijfels of andere levensvraagstukken. 'Ik wil iets zinvols doen', zeggen veel carrièreswitchers. Maar wat is nuttig? Wat betekent zinvol? Die vragen zijn niet zonder meer te beantwoorden. Ze zijn bovendien per individu verschillend. De een vindt het nuttig om walvissen te redden, de ander beschouwt voetballen met zijn kleinzoon als de meest zinvolle activiteit van het bestaan. Bovendien: de ene periode in je leven demonstreer je tegen alle mogelijke onrecht in de wereld, de andere periode ervaar je je persoonlijke ontwikkeling als meest zinvolle bijdrage in het leven.

Gevoel van zin en nut

Een antwoord op de vraag 'wat heeft nut en wat is zinvol?' bestaat dus niet. Wel zijn er aspecten in het leven die het gevoel van zin en het gevoel van nut kunnen opleveren. De belangrijkste zijn:

Hieronder staan deze aspecten wat uitgebreider beschreven.

Vrijheid

Wie zijn keuzes zo bewust mogelijk maakt ervaart een gevoel van vrijheid. Doe je dat niet, dan kun je het gevoel krijgen dat het leven en de omstandigheden de macht hebben en dat het leven je zomaar overkomt. Met andere woorden, dat de omstandigheden bepalen hoe het leven loopt. Dat levert een machteloos gevoel op, dat kan uitmonden in een algeheel gevoel van zinloosheid.

Het is daarom belangrijk te beseffen dat je elke dag weer talloze keuzes hebt. De meest fundamentele keuze is steeds: doe ik iets wel of doe ik iets niet. En dat geldt ook voor het maken van de keuze zelf. Géén keuze maken is ook een keuze.

Zelfverwezenlijking

Als je weet wat voor mens je bent, waar je van houdt, wat je goed kunt, kortom als je een stevig gevoel voor identiteit bezit, dan moet je dat ook zo zien te houden. Zelfverwezenlijking (of zelfbevestiging) is een manier om je identiteit te verstevigen en vorm te geven (of te creëren als het je eraan ontbreekt). Regelmatig iets doen waar je goed in bent, of wat je mooi of leuk vindt, is een manier om jezelf te bevestigen. Daar krijg je zelfvertrouwen van, wat maakt dat je je succesvol voelt in wat je doet.

Als je je identiteit regelmatig bevestigt, dan ervaar je kracht en ook een zeker gevoel van uniciteit: 'dit ben ik, dit kan en dit doe ik'. Dit gevoel van uniek zijn behoedt je voor het gevoel op te gaan in een massa en het eventueel daarmee gepaard gaande gevoel van 'wat doe ik er toe?'.

Als je bezig bent met dingen waar je goed in bent en die je leuk vindt, is het belangrijk dat je jezelf soms (niet altijd!) een doel stelt dat wat hoger ligt dan je al helemaal aankunt. Het moet wel een bereikbaar doel zijn, maar tegelijk ook een doel waarvoor je moeite moet doen om het te halen. Het is een bekend verschijnsel dat mensen een gevoel van 'flow' kunnen ervaren bij het uitvoeren van bezigheden die met dat doel te maken hebben. Flow is het gevoel van ergens lekker helemaal inzitten, van ergens helemaal in opgaan en de tijd vergeten.

Mensen die op deze manier een doel bereiken, voelen zich na afloop trots op hun prestatie. En deze trots is precies de zelfbevestiging die goed is voor jezelf. 'Tjonge, dat heb ik helemaal gedaan.' Zo'n ervaring kan je uitdagen om een volgende keer de lat weer een klein stukje hoger te leggen. Zo word je een expert in datgene waar jij een expert in wilt zijn en voel je je goed bij wat jij bent en kunt. (Het hoeft geen hemelbestormend hoog doel te zijn; het kan ook een creatieve hobby of een korte opleiding naast je werk zijn.)

Verbinding en participatie

Ergens toe behoren of bij horen blijkt een belangrijke factor te zijn die zin geeft aan het menselijk bestaan. Dat is een van de redenen dat het hebben van werk meestal te verkiezen is boven werkloos zijn. Het geeft mensen vaak een gevoel van zin. Maar er zijn nog veel meer dingen die je het gevoel kunnen geven ergens toe te behoren of bij te horen. Genieten van een boek kan je een gevoel van verbondenheid met de schrijver (of de beschreven wereld) opleveren, luisteren naar een muziekstuk kan je de sensatie geven deel te hebben aan iets groters dan jijzelf (en daarvoor hoef je geen idolaat fan te zijn; idolate fans zijn wel een voorbeeld van hoe dit mechanisme werkt). Zulke gevoelens verschaffen een gevoel van 'zijn' en deelhebben aan een groter geheel. Ze zijn een manier van zelfverwezenlijking en een bevestiging van je identiteit, wat weer bijdraagt aan het gevoel voor 'zin'.

Sommige mensen hebben grote moeite met participatie (met andere woorden, zich te conformeren) omdat ze bang zijn op te gaan in het grote geheel en onzichtbaar te worden. Het is voor die mensen de kunst om binnen een geheel actief hun autonomie te bewaren. (Autonomie is niet voor niets een van de loopbaanankers). Bij dit soort mensen past vaak een beroep waarin ze professional kunnen zijn.

Erkenning

Je zelfbeeld en gevoel voor identiteit ontstaat niet alleen door wat je zelf over jezelf denkt. Het is ook nodig dat anderen je in die identiteit 'legitimeren'. Dat legitimeren bestaat vooral uit boodschappen van erkenning. Af en toe horen dat je iets goed kunt, of dat je bijzonder bent om iets, is voor ieder mens belangrijk. Het is een soort bewijs voor ons zelfbeeld.

Erkenning blijkt een belangrijke rol te spelen in het verwezenlijken van ambities en het leveren van prestaties. Zonder erkenning kunnen mensen zich geen doelen stellen en geen taak lang volhouden. Wie bepaalde ambities heeft, maar daarin nooit erkend wordt, ziet op een gegeven moment zijn ambities als sneeuw voor de zon verdwijnen. De ambities doven als het ware uit. Overigens is dit wat anders dan voortdurend op zoek zijn naar bevestiging. Het is belangrijk om voldoende in jezelf en je kunnen te geloven en daarin niet steeds het oordeel van anderen te laten meewegen. 

Het is van belang dat je erkenning krijgt voor je talent, je vaardigheden of voor het feit dat je hard ergens aan werkt. Erkenning op basis van uiterlijk, volgzaamheid of uitstraling biedt geen soelaas. Helaas is dit de soort erkenning die vrouwen vaak ten deel valt.

Adam Smith (Schotse filosoof): "Het gevoel dat er geen notie van ons wordt genomen, bekoelt zelfs de meest optimistische toekomstverwachting en ontmoedigt het vurigste verlangen dat de mens kent."

Het mooiste is natuurlijk als je af en toe vanzelf (de juiste) erkenning krijgt. Als dat niet het geval is, is het de kunst om voor jezelf situaties te creëren waarin dat wel gebeurt. Dat kan bijvoorbeeld door iemand te vragen om een tijdje je coach te zijn, maar ook door deel te nemen aan een intervisieclub, of door op de een of andere manier belangrijk te worden voor je baas.

Suggesties voor oefeningen

Op zoek naar zinvol werk

In je zoektocht naar zinvol werk of een gevoel van zinvolheid in je leven is het dus zaak om rekening te houden met al deze aspecten van zinvolheid. Je maakt de vraag naar zin en nut gemakkelijker als je je steeds afvraagt  'wat is zinvol voor mij' of 'wat vind ik nuttig?' Op die manier sluit de vraag naar zin meer aan bij je eigen identiteit en de plaats die jij kiest in de wereld. Bovendien levert het je concretere antwoorden op. En hoe duidelijker de antwoorden worden, hoe meer zin je waarschijnlijk krijgt om iets te gaan doen en de nodige stappen te zetten, in plaats van dat je je overweldigd voelt door het al te grote vraagstuk naar de zin van het leven.

Aanbevolen website

Auteur: Ysolde Bentvelsen

http://www.carrieretijger.nl/carriere/zelfonderzoek/carriereswitch/zingeving Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: