Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Beroep Economie en management Generalistische beroepen adviseur/consultant

Adviseur/consultant

Als adviseur of consultant adviseer je organisaties bij problemen of over verbetering. Je kunt in van alles adviseur zijn: personeelsmanagement, communicatie, milieu, ICT, leiderschap, kwaliteitsmanagement of marketing.

Het is een veelzijdig beroep. Je komt met veel mensen in aanraking, op verschillende niveaus in de organisatie. Je krijgt een kijkje in de keuken van uiteenlopende bedrijven. Het is ook een veeleisend beroep. Je klanten verwachten veel van je: namelijk dat je hun problemen oplost. Het gaat er niet om dat je alles weet, maar dat je snel de juiste informatie kunt vergaren en dit overtuigend kunt overbrengen. Je kunt als intern adviseur of consultant in dienst bij een grotere organisatie zijn. Of als extern adviseur bij een adviesbureau. Heb je voldoende kennis en een goed netwerk dan kun je misschien wel als zelfstandig adviseur aan de slag.

Louise Engels is communicatieadviseur bij een klein communicatieadviesbureau: "Wat ik het leukst vind aan mijn vak is dat het zo lekker afwisselend is. Ik doe veel verschillende soorten opdrachten bij heel verschillende organisaties. Soms heel concreet, zoals het adviseren over de opzet van een personeelsblad. Soms meer abstract, zoals het adviseren bij de communicatiestrategie van een bedrijf. Het ene moment zit ik bij een overheid, het andere moment bij een groep snelle websitebouwers."

Wat doet een adviseur/consultant?

Vijf hoofdtaken

De adviseur/consultant

  1. zorgt voor naamsbekendheid, doet acquisitie en schrijft offertes
  2. doet onderzoek bij de klantorganisatie
  3. bedenkt creatieve oplossingen en geeft advies
  4. helpt de klant bij het in praktijk brengen van het advies (implementeren)
  5. ontwikkelt zichzelf, zowel persoonlijk, als adviseur als qua vakkennis

1 Zorgt voor naamsbekendheid, doet acquisitie en schrijft offertes

Advieswerk begint bij het verwerven van opdrachten die aansluiten bij je kennis en ervaring als adviseur. In deze fase ben je als extern adviseur vaak nog met meerdere bureaus aan het ´strijden´ om de opdracht. In een presentatie aan de klant moet je jezelf en je bureau dus goed verkopen. Ben je intern organisatieadviseur, dan heeft jouw klant vaak minder keuze. Toch zul je jezelf ook moeten verkopen.

2 Doet onderzoek bij de klantorganisatie

Als de offerte is goedgekeurd en je de opdracht binnen hebt, kun je beginnen met de uitvoering van het adviestraject. Veel adviesopdrachten beginnen met een onderzoeksfase.

Een voorbeeld: je opdracht is om de communicatie binnen een organisatie te verbeteren. Je begint dan met een onderzoek waarin je uitzoekt ´hoe de communicatie nu loopt´. Wat wordt gecommuniceerd en met welke communicatiemiddelen? Zijn de mensen er tevreden over? Je kijkt bovendien waarom het loopt zoals het loopt, en welke oplossingen mensen in het bedrijf zelf aandragen om het probleem op te lossen. Dit doe je door interviews te houden en stukken door te nemen. Dat laatste heet ook wel desk-research.

In de onderzoeksfase verzamel je dus het materiaal dat je nodig hebt om een goed advies te kunnen geven en deze te onderbouwen. Je spreekt met veel mensen en leest (interne) stukken door. Vaak heet dit in adviestermen een´quick-scan´ (Engels voor een snel onderzoek). Soms is dit de hele opdracht en gaat de klant zelf verder met de resultaten van jouw onderzoek.

3. Bedenkt creatieve oplossingen en geeft advies

Op basis van je eerste diagnose en je onderzoek, kun je nu een echt projectplan voor verbetering opstellen.

4. Helpt de klant je advies in de praktijk te brengen

Het bedenken van een oplossing is één ding, het in de in de praktijk handen en voeten geven is iets anders. Dat heet implementeren. Implementeren is vaak lastiger dan alleen een advies geven. Dit pak je meestal op de volgende manieren aan:

Jan Steenbergen is intern adviseur bij een gemeente: "Ik heb ooit een opdracht gedaan op een financiële afdeling. We moesten alle werkprocessen beschrijven en waar nodig verbeteren. De leidinggevende wilde dat eigenlijk niet, maar moest van zijn bazen. We hebben in het intakegesprek hem over de streep gehaald door het project toe te spitsen op zijn eigen informatiebehoefte als manager. Daarnaast beloofden we ook aan teambuilding te doen. De processen werden beschreven in drie sessies met alle medewerkers. We hebben dat op een ludieke manier gedaan. Het werd een groot succes. De mensen van de afdeling waren ontzettend enthousiast over ons project, het was nog dagen daarna het gesprek van de dag. Ze wisten nu veel beter hoe hun werk samenhing met dat van collega´s. Bovendien was het de eerste keer dat ze ergens zo bij werden betrokken. Dan ga ik echt met een heel tevreden gevoel naar huis".

5. Ontwikkelt zichzelf, zijn vakkennis en zijn producten

Stilstand is achteruitgang. Een open deur? Ontwikkeling is tenslotte in ieder beroep belangrijk. Bij de adviseur/consultant is het zo belangrijk, dat we het maar een aparte taak noemen. Je persoon en je kennis zijn je voornaamste producten. Elke keer moet je een nieuw kunstje laten zien. Eigenlijk presteer je altijd op de toppen van je kunnen. Je zorgt er door je persoonlijke ontwikkeling voor dat je inspirerend en overtuigend bent en blijft. Natuurlijk zonder arrogant of betweterig te worden.

Je vakkennis bijhouden is minstens even belangrijk. Je klant verwacht van je dat je op de hoogte bent van de nieuwste ontwikkelingen, technieken en theorieën. Je houdt je vakliteratuur dan ook goed bij en volgt regelmatig congressen, seminars en opleidingen op verschillende gebieden.

Met deze persoonlijke en vakinzichten ontwikkel je dan weer je eigen adviesmethodes en -instrumenten. Die voorzie je dan van tot de verbeelding sprekende – liefst Engelse – namen, zoals ´focus on results method´ of ´efficiency improvement scan´. Daarmee ga je naar de klant.

Rollen

1. Expert en kennisbron

Je wordt vaak ingehuurd voor je vakkennis als organisaties die zelf niet in huis hebben. Je praat de klant bij over nieuwe ontwikkelingen, vaak in de vorm van workshops en seminars.

2. Probleemoplosser

Je wordt er vaak bijgehaald als er een probleem (of uitdaging) is. Jouw taak is het probleem het op te lossen.

3. Onderzoeker

Om je opdracht te kunnen uitvoeren en beter te weten hoe het probleem nou echt in elkaar zit, voer je binnen je organisatie een onderzoek uit. 

4. Project manager

Adviesprojecten zijn per definitie projectmatig van opzet. Je vervult dus ook de rol van project manager of projectmedewerker.

5. Opleider, trainer en coach

Advieswerk is voor een groot deel het begeleiden van mensen bij verandering. Je laat mensen kennis maken met andere werkwijzes (opleider), brengt hen de benodigde vaardigheden bij (trainer) en fungeert als persoonlijk klankbord voor management en medewerkers (coach).

6. Inspirator/goeroe

Als adviseur kan het geen kwaad om een sfeer van mystiek om je heen te creëren. Je straalt energie uit, hebt een duidelijke visie op verandering en bent een sterke persoonlijkheid. Kortom: mensen nemen maar al te graag iets van je aan en zijn bereid je advies op te volgen.

Wat voor soorten adviseurs/consultants zijn er?

Het lijkt wel of je voor ieder thema een gespecialiseerde adviseur of consultant kunt vinden. Eigenlijk is dat ook zo. Nederland heeft de hoogste dichtheid aan adviseurs na de Verenigde Staten. Hoeveel mensen zich adviseur of consultant noemen? Schattingen gaan van vijftienduizend naar tweehonderdduizend raadgevers, adviseurs, consultants en interim-managers.

De lijst met verschillende soorten adviseurs is ontzettend groot. Carrièretijger zet er een aantal voor je op een rijtje, overigens zonder volledig te willen en kunnen zijn.

vakgebiedadviseurs
 Organisatie 
  • strategisch adviseur/consultant
  • management consultant
  • adviseur kwaliteitsmanagement
 P&O  
  • consultant werving en selectie
  • adviseur personeelsmanagement
  • adviseur beloning
 ICT en IT 
  • SAP consultant
  • e-business consultant
  • software consultant
  • ICT consultant
 

Technisch adviseur

 
  • bouwkundig adviseur
  • installatie-adviseur
  • consultant procestechnologie
 

Marketing / communicatie

 
Financieel adviseur / consultant
 
  • consultant of adviseur financieel-administratief management
  • financieel adviseur, bijvoorbeeld op het gebied van belastingen of rapportagesystemen.
 Branches en sectoren
  • MKB-adviseur
  • consultant overheidsmanagement
  • adviseur onderwijssector
 Overig
 
  • subsidieadviseur
  • juridisch adviseur


Waar werk je als adviseur/consultant?

Je hebt verschillende typen adviseurs en adviesbureaus.

Wie is je baas?

Als je intern bij een organisatie of extern bij een groot bureau werkt, heb je te maken met meerdere bazen.

Welke competenties moet je hebben?

1. Overtuigingskracht hebben

Overtuigingskracht hangt samen met je kennis, je communicatie, je uitstraling en vaak ook met je leeftijd. Je adviseert vaak aan managers die de leiding hebben over een bedrijf, daar moet je het één en ander aan werk- en levenservaring tegenover kunnen stellen. Als adviseur verkoop je in eerste instantie jezelf. Je moet de klant kunnen overtuigen van de waarde die jij voor hem hebt. Ook zit een belangrijk deel van de waarde van je advies in de manier waarop je het brengt: dat doe je dus overtuigend.

2. Over uitstekende sociale vaardigheden beschikken

Een adviseur gaat met heel erg veel verschillende mensen om, zeker als je je ook met de implementatie van je advies bezig houdt. En wel van hoog tot laag in de organisatie: je doet beslag op de tijd van de managers via de secretaresses, overlegt met de lopendebandmedewerkers over een nieuwe werkmethode en zit met het managementteam aan tafel voor het toelichten van je advies. Met al deze types kun je goed door één deur. Aan sociale vaardigheden heb je dus geen gebrek.

3. Mensen en groepen coachen en begeleiden

Adviseren heeft te maken met veranderen. Dat is voor veel mensen vaak lastig. Ze doen het al jaren op dezelfde manier. Ze vinden het eng, begrijpen het niet of ze zien de noodzaak van de verandering niet. De adviseur coacht daarom vaak ook. Dat betekent dat je individuen doelgericht begeleidt in de verandering. Je luistert en geeft feedback. Je zorgt er op die manier voor dat iedereen in de nieuwe situatie weer zijn weg kan vinden.

4. Conflicten durven en kunnen aangaan 

Om iets echt voor elkaar te krijgen, zul je af en toe een conflict moeten aangaan. Dit hoort bij het beroep. Je hebt een opdracht. Als het makkelijk was geweest, dan had de klant het wel zelf gedaan. Vaak spelen er verschillende belangen, waardoor het niet is gelukt. Het aangaan van dat conflict dat de verandering in de weg stond, daar ben jij dan voor.

5. Analytisch vermogen hebben

Je geeft een advies aan mensen die er vaak al jaren werken. Jij hebt daar vaak maar een paar dagen voor. Toch zul je met een verhaal en oplossing moeten komen waar zij mee verder kunnen, en die ze aannemen. Je overziet het probleem dus in korte tijd in al zijn facetten en pakt direct de rode draad. Je kunt dus zeer goed analyseren. Je hebt natuurlijk wel je frisse blik als buitenstaander.

6. Snel kunnen schakelen tussen onderwerpen

Je werkt vaak aan verschillende adviesopdrachten tegelijk. Maandag adviseer je bedrijf of afdeling A over de verandering van hun managementstijl, dinsdag zit je bij bedrijf of afdeling B een presentatie te geven over hun bedrijfsdoelstellingen. Misschien zit je de andere dagen van de week weer op andere projecten. Je moet dus snel kunnen schakelen tussen het ene project en het andere.

7. Ambitieus zijn

Van groot belang zijn de wil om te scoren en de wil om te leren. Daar draait het om als je een goed organisatieadviseur wilt worden. Je maakt vaak lange werkdagen en draait je hand niet om voor opdrachten die op het eerste gezicht onmogelijk lijken. Je bent in feite altijd bezig met je verder te ontwikkelen om meer en betere opdrachten te kunnen uitvoeren. Dit alles gaat niet zonder een flinke portie ambitie.

8. Commercieel inzicht hebben en klantgericht zijn

In de adviesbranche is veel concurrentie. Je zult een goed gevoel voor de markt moeten hebben om te kunnen slagen. Commercieel inzicht is belangrijk om je buiten maar ook binnen je organisatie te profileren. Dat laatste is vooral van belang als je afhankelijk bent van collega's voor opdrachten. Je moet er wel voor gevraagd worden. Met klantgerichtheid en klantvriendelijkheid bouw je goede relaties op met de klant. Dat heb je nodig om je opdracht met succes uit te voeren, en om vaker iets te mogen doen.

9. Nieuwsgierig zijn

Het is vaak al te makkelijk als buitenstaander te oordelen over mensen en de wijze waarop ze hun werk uitvoeren. Een goede adviseur oordeelt niet, maar is oprecht nieuwsgierig naar mensen en hun opvattingen. De werknemers bij de klant voelen die nieuwsgierigheid aan, voelen zich serieus genomen en staan daardoor meer open voor wat je als adviseur te vertellen hebt.

Hoe word je adviseur/consultant ?

De beroepstitels adviseur en consultant zijn niet beschermd. Wie wil, zet het op zijn website, maakt een kek visitekaartje en kan in principe meteen beginnen.

Zo makkelijk gaat het in de praktijk natuurlijk niet. Zonder uitstekende kwaliteiten word je niet aangenomen als adviseur en krijg je geen klant zo gek om jou in te huren. De markt voor adviseurs is vaak zo druk bezet, dat je wel degelijk heel erg veel moet kunnen, wil je enige kans maken te slagen in het vak. Gelukkig zijn er wel behoorlijk wat vacatures voor adviseur/consultant. Als je in sollicitaties aan wil tonen dat je geschikt bent, zorg ervoor dat je naast je opleiding en werkervaring, de gevraagde eigenschappen en vaardigheden in je sollicitatiebrief en -gesprek goed naar voren laat komen.  

Instromen als trainee

Als je nog niet zo lang bent afgestudeerd, begin je meestal als trainee. Je loopt mee met een senior consultant die en leert het vak in de praktijk. Je voert bijvoorbeeld onderzoeken uit. Bij sommige bureaus word je daarnaast begeleid door een mentor met wie je een ontwikkelingstraject uitstippelt. Je hoeft zelf nog geen opdrachten binnen te halen. In deze periode volg je veel trainingen en cursussen.

Instromen als junior adviseur/consultant

Met een aantal jaar werkervaring, komt je binnen als junior consultant. Je werkt dan mee aan diverse projecten. De ene keer ben je projectmedewerker, de andere keer zelfstandig adviseur. Bij sommige bedrijven wordt in deze fase ook van je verwacht dat je nieuwe klanten werft. Ook in deze functie zul je veel tijd moeten besteden aan je opleiding. Als junior adviseur/consultant ben je meestal specialist op een bepaald onderwerp. Bijvoorbeeld het automatiseren van werkprocessen of het op orde brengen van de administratie.

Doorgroeien naar senior adviseur/consultant

Voor de volledigheid zetten we ook de senior erbij. Dat word je echter pas na een aantal jaar ervaring als adviseur. Je ontwikkelt je in je carrière tot een generalist. Dan weet je bijvoorbeeld alles van veranderingsmanagement en veranderprocessen en ben je in staat op veel onderwerpen en thema´s een toegevoegde waarde te leveren aan de klant. Als senior consultant geef je leiding aan grotere adviesprojecten en je leidt vaak junior-collega's op. Senior consultants hebben daarnaast een grote acquisitiedoelstelling: ze moeten hun eigen opdrachten binnenhalen. Ze werken daarvoor zelfstandig aan hun netwerk en promoten de gehele organisatie. Daarvoor schrijven ze bijvoorbeeld artikelen en spreken op congressen.

Speciale opleiding als basis

Voor de algemene en strategische adviesbureaus, zoals Mc Kinsey & Co, wordt vaak minimaal universitair niveau gevraagd. Bij bureaus die zich toeleggen op een gericht thema – zoals marketingcommunicatie of ICT – kun je vaak ook met hbo-niveau terecht.

Er is geen speciale opleiding voor adviseurs op hbo-niveau. Wel hebben een aantal hbo-opleidingen het adviesvak als afstudeervariant. De afstudeervariant is een zogenoemde 'minor' binnen de hbo-opleidingen Bedrijfseconomie, Fiscaal Recht en Economie, Financial Services Management, Logistiek en Economie en HBO-ICT. Een minor houdt in dat je in het laatste deel van de studie een behoorlijk deel van de vrije ruimte invult met vakken en projecten die horen bij de bijbehorende variant, in dit geval dus Business Consultancy.

Andere opleiding als basis

Welke hbo-opleiding het meest geschikt is om organisatieadviseur te worden, hangt af van het onderwerp waarop je wilt adviseren. Voorbeelden van opleidingen tot adviseur zijn:

Als je al hbo-niveau hebt, kun je met gerichte cursussen of een masteropleiding je (bij)scholen tot adviseur.

Carrièremogelijkheden

Welke beroepen lijken erop?

Wat onderscheidt een topadviseur/-consultant van een gewone?

Een toporganisatieadviseur is een echte duizendpoot. Hij heeft daarom een heel divers profiel. Hij is zowel goed in het bedenken van passende oplossingen, als om deze geïmplementeerd te krijgen in de praktijk. Hij heeft daarvoor een grote vakkennis, een groot analytisch vermogen, kan anderen inspireren, is realistisch, heeft uitstekende communicatieve vaardigheden, inlevingsvermogen en een groot zelfvertrouwen. Hij heeft ook veel zelfinzicht. Dat betekent dat hij heel goed weet waar hij sterk in is, maar ook waar hij minder sterk in is. Dit in tegenstelling tot adviseurs met grote verhalen, die in feite gebakken lucht proberen te verkopen. Of adviseurs die goede ideeën hebben, maar niet weten hoe dit in de praktijk te brengen.

Aanbevolen websites

Hoe zorg je er als adviseur voor dat je advies ook werkelijk wat uithaalt? Daarover gaat deze online cursus adviseren. We gaan ervan uit dat je je vak beheerst. De kunst is om ervoor te zorgen dat die prima adviezen van jou ook prima resultaten opleveren.

Bij de beroepsvereniging Orde van Organisatiekundigen en Organisatieadviseurs (OOA) kun je terecht voor nieuws en netwerkactiviteiten. Ze verzorgen ook opleidingen. Het OOA is gericht op organisatieadviseurs met een academisch werk- en denkniveau. De OOA heeft een gedragscode voor adviseurs opgesteld.

De Raad van Organisatieadviseurs is een vereniging van organisatieadviesbureaus, met een omzet van meer dan een miljoen. Hierbij zijn veel bureaus aangesloten.

Aanbevolen boeken

In dit boek staat de organisatieadviseur centraal. Het boek is opgebouwd rond vier thema's. Daarover schrijven meerdere schrijvers die ervaring hebben als adviseur.
1. De legitimiteit, de kennis en rollen van adviseurs. 
2. De geschiedenis van het vak, trends en toekomstverwachtingen.
3. Opleiding, carrières, en ethiek van adviseurs.
4. De favoriete modellen, methoden en schrijvers in het organisatieadviesvak.

Dit boek is bedoeld als je een beginner bent op het gebied van acquisitie of als je je persoonlijke verkoopstijl verder wil ontwikkelen. In dit boekje worden vragen beantwoord zoals:
- Wat maakt iemand tot een succesvolle acquisiteur?
- Kan ik én een goede vakexpert én een goede acquisiteur zijn?
- Hoe ontwikkel ik mij tot een professional die zich onderscheidt van anderen?
- Wanneer ben ik een goede gesprekspartner in acquisitiegesprekken?
- Hoe bouw ik een interessant persoonlijk netwerk op?
- Wat maakt dat mijn acquisitie-inspanningen daadwerkelijk opdrachten opleveren?
- Word ik een betere professional als ik ook opdrachten acquireer?

Dit boek biedt een kijkje in de keuken van het gerenommeerde consultancybureau Mc Kinsey. Hoe pakken zij zaken aan, welke methoden gebruiken ze? De schrijver heeft zelf lange tijd bij Mc Kinsey gewerkt en put zowel uit eigen ervaringen als die van collega´s.

Dit boek is een gids voor het ontwikkelen van de vaardigheden om 'feilloos' te adviseren. Het onderscheidt zich van andere boeken over adviseren, doordat het zich richt op het specifieke gedrag van de adviseur en de sociaal-psychologisch aspecten die een rol spelen in het adviesproces.

Auteur: Mariëlle de Groot

http://www.carrieretijger.nl/beroep/economie-management/generalistisch/adviseur-consultant Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: