Eigenschappen en vaardigheden aantonen

Hoe toon je in een sollicitatiebrief of gesprek aan dat je over bepaalde eigenschappen of vaardigheden beschikt? Je zult moeten weten wat het inhoudt én een goed voorbeeld bij de hand moeten hebben om het bij jou aan te tonen!

Toon in drie stappen je eigenschappen en vaardigheden aan

1. Zoek in onderstaand overzicht de gevraagde eigenschappen en vaardigheden en klik door naar de artikelen erover.
2. Je vindt daar voorbeelden en voorbeeldzinnen voor je sollicitatiebrief of in een gesprek. Pas ze aan op de functie waarop je solliciteert en aan je toekomstige werkomgeving. Kijk ook in de lijst voorbeelden van vragen die een selectiecommissie tijdens een sollicitatiegesprek zou kunnen stellen.
3. Gebruik ook de STAR-methode om eigen voorbeelden te bedenken.

Overzicht competenties en eigenschappen A-Z

Aanpassingsvermogen

Je hebt aanpassingsvermogen als je doelmatig blijft werken bij veranderingen in de omgeving, taken, verantwoordelijkheden, en/of mensen. Als je aanpassingsvermogen hebt, dan:

• schakelt gemakkelijk over van de ene naar de andere activiteit
• heeft bij veranderingen oog voor de belangrijkste zaken
• werkt mee bij veranderingen
• voelt zich bij veranderingen op zijn gemak en blijft kalm
• stelt zich snel in op een nieuwe situatie

Accuraat

Accuraat wil zeggen dat je probeert fouten te voorkomen en dat je er op toe ziet dat de taken binnen je bedrijf grondig, geordend en zorgvuldig worden uitgevoerd. Een accuraat persoon:

• levert kwaliteit af

• heeft aandacht voor details in het werk
• zet ook de puntjes op de i
• kent de richtlijnen van de organisatie en handelt daarnaar
• corrigeert gemaakte fouten
• blijft nauwkeurig werken, ook al staat hij onder druk

Adviseren

Adviseren wil zeggen dat je iets probeert te veranderen of verbeteren, zonder dat je over directe macht of middelen beschikt. Iemand die adviseert:

• luistert naar de wensen van zijn gesprekspartner
• brengt de huidige situatie in kaart en stelt een plan op hoe naar de gewenste situatie wordt gewerkt
• stelt aan betrokkenen de juiste vragen en vraagt door
• heeft oog voor non-verbale signalen

Afstand bewaren

Afstand bewaren betekent dat je met een zekere distantie kijkt naar problemen van cliënten of bepaalde materie, zonder een koele kikker te zijn. Iemand die afstand kan bewaren:

• kan goed luisteren
• is sensitief en empathisch, maar trekt daarin ook grenzen
• neemt rationele beslissingen

Ambitieus

Als je ambitieus bent, stel je jezelf doelen waarvan de lat behoorlijk hoog ligt. Iemand met ambitie:

• is doelgericht en resultaatgericht
• houdt niet van stilzitten en wil zich graag verder ontwikkelen
• is vernieuwend
• stemt zijn eigen ambiteuze doelen af op die van de organisatie

Analyseren

Als je kunt analyseren, deel je problemen op in kleinere stukjes om het goed te kunnen begrijpen. Iemand met analytisch vermogen:

• neemt niet zomaar iets als vanzelfsprekend aan
• bekijkt een probleem vanuit meerdere gezichtspunten
• luistert naar argumenten en opvattingen van anderen
• maakt een onderscheid tussen hoofd- en bijzaken
• gaat op een logische manier en volgens een bepaalde methode te werk

Anticiperen

Je kunt goed anticiperen als je je acties en gedrag aanpast op ontwikkelingen in je sociale omgeving of in je branche. Personen die goed kunnen anticiperen:

• weten wat ze willen bereiken, ze hebben een visie
• leggen verbanden tussen het verleden, het heden en de toekomst
• ondernemen nu actie om succesvol te zijn in die toekomst
• doorzien snel sociale situaties en spelen daar met hun gedrag op in

Argumenteren

Als je argumenteert, onderbouw je je mening of standpunt met feiten met als doel om anderen van jouw mening te overtuigen. Iemand die goed kan argumenteren:

• maakt gebruik van goede argumenten en zorgt dat zijn redenering geldig is
• structureert zijn argumenten
• brengt zijn argumenten op een overtuigende wijze
• doorziet de zwakke plekken in het verhaal van een ander

Assertief

Je bent assertief als je goed voor jezelf kunt opkomen, zonder dat je daarbij over de ander heenloopt. Een assertief persoon kan:

• goed zijn eigen grenzen aangeven
• zijn gevoelens, gedachten en wensen op een gepaste manier uiten
• voor zijn eigen mening uitkomen
• ook de ander de ruimte geven zijn belang of mening uit te spreken
• andermans grenzen respecteren

Beïnvloeden

Als je goed kunt beïnvloeden, weet je hoe je mensen zover moet krijgen dat ze iets wel of niet gaan doen of vinden hun mening veranderen. Iemand die goed kan beïnvloeden:

• heeft mensenkennis
• doorziet snel wie welk belang heeft
• beheerst verschillende gedragsstrategieën en weet precies bij wie hij op welke ´knop´ moet drukken om zijn zin te krijgen
• kan het gedrag en de mening van mensen doelbewust veranderen

Besluitvaardig

Je bent besluitvaardig als je beslissingen durft te nemen, nadat je de juiste informatie hebt verzameld. Besluitvaardige mensen:

• beslissen niet te snel, maar verzamelen eerst de informatie die ze nodig hebben
• stellen aan de andere kant een beslissing niet te lang uit, ze hakken de knoop wel door
• weten precies wie ze bij welke beslissing moeten betrekken
• zorgen ervoor dat hun besluit ook in actie wordt omgezet

Commercieel inzicht

Als je commercieel inzicht hebt, weet je hoe je geld moet verdienen voor je bedrijf. Iemand die commercieel inzicht heeft:

• kent en begrijpt de behoeften en wensen van klanten en kan daar goed op inspelen
• heeft een neus voor nieuwe kansen, dat ´gat in de markt´ ontgaat hem niet
• kent de concurrentie en is ze vóór met het aanbieden van producten en diensten
• houdt met het maken van plannen ook rekening met de kosten

Conflict hanteren

Als je een conflict hanteert, zorg je dat in een situatie waarin twee of meer mensen tegengestelde opvattingen of wensen hebben, een passende oplossing wordt gevonden. Iemand die goed conflicten kan hanteren:

• weet welke conflicthanteringstijl hij moet toepassen
• geeft feedback in de vorm van een ik-boodschap
• blijft open staan voor de feedback van de andere partij
• blijft rustig

Creatief

Ben je creatief, dan kom je met originele ideeën op de proppen. Iemand die creatief is:

• vindt altijd oplossingen voor problemen en probeert daarbij ook nieuwe dingen uit
• krijgt vaak nieuwe ideeën door verbanden te leggen naar andere onderwerpen of vakgebieden
• is onafhankelijk in het vormen van zijn mening, en doet zonodig een voorstel dat heel anders is dan dat van anderen
• presenteert zich op een geheel eigen manier

Delegeren

Als je delegeert, zet je een ander in voor het behalen van je resultaten. Iemand die goed kan delegeren:

• heeft inzicht in welke taken zich lenen om te delegeren
• houdt rekening met wat mensen weten, kunnen en leuk vinden
• bereikt op een efficiënte manier zijn doelen
• is zich ervan bewust dat hij eindverantwoordelijk blijft voor de gedelegeerde taak

Didactische vaardigheden

Didactische vaardigheden heb je nodig als je anderen in je werk iets nieuws moet leren. Iemand met goede didactische vaardigheden kan:

• bepalen wát een ander moet leren
• hoe hij dat het beste kan leren
• een ander op gang helpen als hij vast zit
• met een groep mensen werken die tegelijk ongeveer hetzelfde willen leren

Discipline

Discipline wil zeggen dat je je voegt naar het beleid en/of de procedures van de organisatie.
Een gedisciplineerd persoon:

• kent de regels en procedures binnen het bedrijf en voegt zich daarnaar
• gaat bij problemen of onduidelijkheden naar de degene die daarvoor verantwoordelijk is
• legt zichzelf regels op en kan zich daar aan houden
• houdt zich aan gemaakt afspraken (‘afspraak is afspraak’)

Discussiëren

Discussiëren wil zeggen dat je bij een verschil van mening de ander met argumenten probeert te overtuigen. Iemand die discussieert:

• staat open voor de mening van de ander en luistert ernaar
• blijft rationeel en laat zich niet meeslepen door zijn emoties

• zorgt ervoor dat zijn argumenten geldig en juist zijn
• doet dat niet om alleen de discussie te winnen, het gaat er om dat het beste standpunt wint

Diversiteit hanteren

Als je goed diversiteit kunt hanteren, dan kun je goed samenwerken met heel verschillende soorten mensen. Iemand die goed diversiteit kan hanteren:

• accepteert en waardeert mensen met verschillende achtergronden
• vult niet zelf in wat anderen bedoelen
• verzet zich tegen vooringenomenheid en onverdraagzaamheid
• ziet verschillen tussen mensen als een kans voor zijn eigen ontwikkeling

Doelen stellen

Als je doelen stelt, geef je concreet en meetbaar aan wat je over een vooraf bepaalde termijn bereikt wil hebben. Iemand die doelen stelt:

• maakt een plan om het gewenste doel te bereiken

• richt zijn aandacht op het bereiken van het gewenste resultaat

• onderscheidt hoofd- van bijzaken
• neemt gemakkelijker beslissingen

Doorvragen

Als je doorvraagt, dan stel je vragen ter verduidelijking van een antwoord dat een ander geeft. Iemand die doorvraagt:

• let op wat een ander zegt of juist niet zegt
• is alert op tegenstrijdigheden in het verhaal van een ander
• brengt ordening aan in het antwoord van de ander
• bepaalt hiermee de betrouwbaarheid van de informatie     

Doorzettingsvermogen

Als je doorzettingsvermogen hebt, wil dat zeggen dat je vasthoudt aan je idee of actie en pas stopt als je je doel hebt bereikt. Iemand met doorzettingsvermogen:

• geeft bij tegenslag niet op
• is bestand tegen kritiek
• heeft – als het nodig is – geduld
• gaat door waar anderen zouden stoppen

Draagvlak creëren

Door draagvlak te creëren zorg je ervoor dat mensen op handen zijnde veranderingen gemakkelijker zullen accepteren. Iemand die draagvlak weet te creëren:

• begrijpt waar weerstanden tegen verandering vandaan komen
• is zich ervan bewust dat draagvlak nodig is om veranderingen succesvol door te voeren
• weet welke tactieken hij kan gebruiken om het draagvlak te vergroten

Durf

Als je durf hebt pak je lastige situaties aan en laat je je niet leiden door angst. Iemand die durf heeft:

• beslist op basis van onvolledige informatie als dat moet
• is niet bang om een afwijkend standpunt in te nemen
• wacht niet op toestemming, maar neemt zelf actie
• is bereid persoonlijke risico´s te lopen, als hij dat voor zichzelf kan rechtvaardigen

Empathie

Als je empathisch bent, kun je je goed inleven in de gevoelens of gedachtegang van anderen.
Een empathisch persoon:

• is gevoelig voor de gevoelens van anderen
• begrijpt verbale en non-verbale boodschappen van anderen
• begrijpt c.q. voelt wat een ander voelt of bezighoudt
• luistert actief naar de ander  

Energiek

Als je energiek bent, dan wil dat zeggen dat je gedurende een langere periode zeer actief kunt zijn wanneer je functie dat verlangt. Een energiek persoon:

• blijft enthousiasme en kracht uitstralen, ook al werkt hij veel en hard
• gaat door totdat het werk is gedaan, ook als de werkdruk hoog is
• ziet niet op tegen extra werk
• weet anderen op te peppen om de gewenste extra prestatie te leveren
• doet naast zijn werk ook andere dingen·      

Feedback geven

Als je een ander feedback geeft, dan zeg je iets over gedrag dat je hebt waargenomen. Iemand die feedback geeft:

• beschrijft het feitelijke gedrag en de bijbehorende situatie, zoals tijd en plaats
• geeft het effect van het gedrag van de ander aan
• checkt of de ander de boodschap heeft begrepen
• geeft de ander de ruimte om te reageren
• geeft tips en alternatieven voor ander gedrag

Feedback ontvangen

Als je feedback ontvangt, dan sta je open om iets te horen over je gedrag. Iemand die feedback ontvangt:

• luistert en vraagt zonodig om toelichting
• bedankt de ander voor de feedback
• besluit wat hij met de feedback doet
• laat de ander weten wat hij met de feedback doet

Flexibel

Je bent flexibel als je je werk kunt aanpassen aan de omstandigheden. Een flexibel persoon kan:

• taken op zich nemen die niet precies in zijn functieprofiel staan
• de taak waarmee hij bezig is even opzij leggen om iets op te pakken dat meer haast heeft
• een keer op zaterdag komen als het heel belangrijk is dat een taak af komt
• zijn eigen beelden en ideeën loslaten om een oplossing via een andere weg te vinden

Gespreksvaardigheden

Als je goede gespreksvaardigheden hebt, beheers je verschillende communicatiestijlen en weet je wanneer je welke stijl moet inzetten. Iemand die over goede gespreksvaardigheden beschikt:

• kan zowel luisteren, discussiëren als opbouwende feedback geven
• vat in gesprekken regelmatig samen, zodat er geen misverstanden ontstaan
• houdt het doel van het gesprek voor ogen: wil hij een ander uithoren, motiveren of van zijn mening overtuigen?
• kan op basis van de informatie uit woorden en lichaamstaal zijn tactiek bepalen

Initiatief

Als je initiatief hebt, dan onderneem je liever zelf actie dan dat je afwacht tot een ander je een opdracht geeft. Iemand die initiatiefrijk is:

• voelt zich verantwoordelijk voor de gang van zaken op zijn werkplek
• signaleert actief kansen en problemen in zijn omgeving
• doet uit eigen beweging een voorstel en draagt oplossingen aan
• onderneemt zelf actie of zet anderen daartoe aan

Inlevingsvermogen/sensitiviteit

Als je inlevingsvermogen hebt, dan houd je rekening met de gevoelens en behoeften van anderen. Een persoon met inlevingsvermogen:

• voelt intuïtief anderen aan en checkt of deze intuïtie klopt
• laat anderen in hun waarde en verplaatst zich in hun positie
• laat blijken de gevoelens en behoeften van anderen te onderkennen
• toont zich bewust van de invloed van zijn eigen doen en laten op anderen

Innovativiteit

Als je innovatief oftewel veranderingsgericht bent, dan ben je er goed in om te bedenken waar mensen in de toekomst behoefte aan hebben. Iemand die veranderingsgericht/innovatief is:

• kan goed vooruit denken
• ziet kansen
• is creatief en denkt buiten de gangbare kaders
• weet ideeën succesvol aan de man te brengen

Integriteit

Als je integer bent, dan wil dat zeggen dat je je functie adequaat en zorgvuldig uitoefent, met inachtneming van je verantwoordelijkheden en de geldende regels. Een integer persoon:

• maakt geen misbruik van macht, voorkennis of persoonlijke informatie.
• neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen handelen
• spreekt anderen op ongewenst gedrag aan
• laat iedereen in zijn waarde
• houdt aan normen vast, ook wanneer dit voor zichzelf nadeel, spanning of conflicten met zich meebrengt

Klantgericht

Ben je klantgericht, dan onderzoek je wat de wensen en behoeften van een persoon of organisatie zijn en handel  je daarnaar. Een klantgericht persoon:

• vraagt door op wensen en behoeften van de klant
• komt met voorstellen die daarop inspelen
• biedt ongevraagd extra service
• toont belangstelling voor klachten en problemen van de klant

Kritisch denken

Kritisch denken betekent dat je onafhankelijk van anderen informatie analyseert en beoordeelt. Iemand die kritisch kan denken:

• kan de waarde van informatie goed beoordelen
• kan goed redeneren
• is bereid zijn eigen standpunten aan te passen op grond van valide argumenten
• komt zelfstandig tot gefundeerde beslissingen

Leidinggeven

Als je leiding geeft, stuur je anderen aan om plannen te realiseren en doelen te bereiken. Iemand die kan leidinggeven:

• stelt doelen
• verdeelt de taken en motiveert anderen daarvoor
• helpt zijn medewerkers hun functioneren te verbeteren
• weet wie hij op welke manier moet aansturen
• is eindverantwoordelijk voor de resultaten van de afdeling als geheel

Loyaal aan organisatie

Als je loyaal bent aan je bedrijf of organisatie, stel je het belang van je werkgever als het moet boven je eigen belang. Personen die loyaal zijn aan een bedrijf:

• willen het liefst langere tijd bij dezelfde werkgever blijven
• doen regelmatig wat extra werk zonder dat ze daarvoor gecompenseerd worden
• voeren genomen besluiten zonder mokken uit, ook als ze het er niet mee eens zijn
• zijn niet loslippig over zaken die niet bevallen in hun baan of fouten die er gemaakt worden

Luisteren

Luister je goed, dan pik je belangrijke informatie op uit gesprekken met anderen. Een persoon die goed luistert:

• vraagt door als niet duidelijk is wat de ander zegt
• geeft een samenvatting van wat is gezegd om te controleren of hij de boodschap goed heeft begrepen
• toont door middel van zijn gedrag en houding interesse in wat de gesprekspartners inbrengen
• komt terug op wat eerder is gezegd

Medewerkers ontwikkelen

Als je als leidinggevende een bijdrage levert aan de ontwikkeling van je medewerkers, dan analyseer je hun ontwikkelbehoeften en laat je hen activiteiten uitvoeren waardoor ze zich ontwikkelen. Een leidinggevende die zijn medewerkers ontwikkelt:

• geeft suggesties voor persoonlijke ontwikkeling
• geeft goede en gerichte feedback
• geeft coachende begeleiding, instrueert en oefent vaardigheden met medewerkers
• zoekt of ontwikkelt nieuwe opleidingsmogelijkheden voor zowel individuele medewerkers als het team

Mensenkennis

Heb je mensenkennis, dan heb je inzicht in het gedrag van mensen. Iemand die mensenkennis heeft:

• kent zichzelf goed, waardoor hij het gedrag van anderen kan verklaren en begrijpt
• neemt non-verbale communicatie waar en verklaart deze
• luistert goed
• doorgrondt de behoeften van anderen

Mondeling communiceren

Mondeling communiceren wil zeggen dat je verschillende manieren waarop je mondeling een boodschap anderen overbrengt, in behoorlijke mate beheerst. Iemand die goed mondeling kan communiceren:

• kan goed luisteren naar anderen
• verdiept zich in de ander(en), zodat hij weet hoe hij zijn boodschap het best kan brengen
• praat met zelfvertrouwen en moedigt anderen ook aan om zich uit te spreken
• weet snel de juiste toon te vinden
• kan zowel goed presteren in een groep als gesprekken voeren met mensen afzonderlijk 

Motiveren

Als je je medewerkers motiveert, dan wil dat zeggen dat je anderen kunt aanzetten tot actie. Een leidinggevende die zijn medewerkers kan motiveren:

• zorgt voor ontplooiingsmogelijkheden
• luistert naar zijn medewerkers en weet wat hen beweegt
• zoekt bij weerstand naar oorzaken en oplossingen
• uit respect en waardering en geeft vertrouwen 

Netwerken

Als je netwerkt, bouw je bewust contacten op en zet je de contacten die je al hebt, in voor het bereiken van je doelen. Iemand die goed kan netwerken:

• weet wat hij wil bereiken met zijn netwerk en wat hij anderen kan bieden
• onderhoudt zijn netwerk goed, bijvoorbeeld door anderen op de hoogte te houden van wat hij heeft gedaan met tips en contacten die hij heeft gekregen
• doet ook met plezier iets voor een ander
• heeft geduld en verwacht niet meteen resultaat van een vrijblijvend netwerkgesprek

Observeren

Als je observeert, bekijk je iemand vanaf een afstandje om zo tot een vakkundig oordeel over deze persoon te komen. Iemand die goed kan observeren:

• kijkt en luistert goed
• heeft geen vooringenomen ideeën over wat er te zien valt
• beschikt over inlevingsvermogen
• heeft veel mensenkennis

Omgaan met weerstand

Als je kunt omgaan met weerstand, dan weet je hoe je mensen mee kunt krijgen voor een nieuw plan of een verandering, ook al zijn zij daar in eerste instantie op tegen. Iemand die goed kan omgaan met weerstand:

• begrijpt waarom mensen weerstand ervaren
• kent technieken waarmee de weerstand kan worden omgebogen
• kan draagvlak creëren
• kan mensen overtuigen

Omgaan met werkdruk

Iemand die kan omgaan met werkdruk zorgt ervoor dat hij geen stress krijgt door te veel of te weinig werk. Iemand die goed om kan gaan met werkdruk:

• weet waar zijn grenzen liggen en bewaakt deze goed
• kan spanning omzetten in alertheid 
• blijft bij drukte kalm en richt zich alleen op wat echt belangrijk is
• heeft een goede fysieke en mentale conditie

Omgevingsbewustzijn

Als je omgevingsbewust bent, dan ben je goed op de hoogte van maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Bovendien gebruik je deze kennis voor de eigen functie of organisatie. Iemand die een groot omgevingsbewustzijn heeft:

• kent de recente ontwikkelingen in zijn vakgebied
• kent de trends en ontwikkelingen in de markt en de betekenis hiervan voor zijn organisatie
• houdt rekening met huidige en toekomstige behoeften van de markt
• levert een bijdrage aan het imago van zijn organisatie in de maatschappij

Onafhankelijkheid

Onafhankelijke mensen vinden het heel belangrijk dat ze hun werk naar eigen inzicht kunnen organiseren. Iemand die onafhankelijk is in zijn werk:

• is heel zelfstandig
• is besluitvaardig
• heeft vertrouwen in het eigen oordeel
• kan goed kritisch denken en analyseren en komt zo tot gefundeerde oordelen
• heeft een behoorlijke dosis professionele kennis

Onderhandelen

Onderhandelen wil zeggen dat je in overleg een overeenkomst bereikt, die recht doet aan de doelstellingen en belangen van alle partijen. Iemand die goed onderhandelt:

• heeft inzicht en gevoel voor machtsverhoudingen en belangentegenstellingen
• kan zich inleven in zijn gesprekspartners
• toont overtuigingskracht
• zoekt naar compromissen en creatieve oplossingen

Ondernemend

Ondernemend zijn betekent dat je tot actie bereid bent. Je blijft niet stil zitten als er iets moet gebeuren, maar gaat meteen aan de slag. Iemand die ondernemend is:

• weet van wanten weet en durft aan te pakken
• neemt verantwoordelijkheid voor wat er moet gebeuren
• wacht niet af tot er opdrachten komen van bovenaf, maar neemt zelf het initiatief om dingen aan te kaarten of zaken in gang te zetten
• is resultaatgericht en gaat recht op zijn doel af

Oplossingsgericht

Iemand die oplossingsgericht te werk gaat, weet op een snelle manier tot een oplossing voor een probleem te komen. Iemand die oplossingsgericht is:

• weet wanneer hij kan kiezen voor een snelle oplossing die op de korte termijn werkt
• is besluitvaardig
• is flexibel, maar ook rationeel
• heeft ook oog voor het achterliggende, grotere probleem dat er mogelijkerwijs speelt

Organisatiesensitiviteit

Organisatiesensitiviteit wil zeggen dat je voelsprieten hebt voor hoe een organisatie feitelijk werkt. Iemand die over organisatiesensitiviteit beschikt:

• begrijpt hoe organisaties werken, formeel én informeel
• heeft gevoel voor hiërarchische lijnen
• heeft goed oog voor besluitvormingsprocessen
• weet wat er nodig is voor goede communicatie en samenwerking

Organisatietalent

Als je over organisatietalent beschikt, dan slaag je erin daadwerkelijk dingen voor elkaar te krijgen. Iemand met organisatietalent:

• is een spin in het web en een echte 'regelneef'
• is besluitvaardig en oplossingsgericht
• kan goed samenwerken en communiceren
• anticipeert op problemen die zich zouden kunnen voordoen

Overtuigen

Als je een ander overtuigt, zorg je ervoor dat de ander een mening, een idee of voorstel van je overneemt. Iemand die overtuigend is:

• onderbouwt zijn mening met een argumentatie 
• stemt zijn verhaal af op zijn publiek
• brengt een heldere structuur aan in zijn verhaal
• maakt het verhaal aantrekkelijk en brengt het met zelfvertrouwen

Presenteren

Als je goed kunt presenteren betekent dat dat je een helder en interessant verhaal kunt houden voor een publiek. Iemand die goed kan presenteren:

• leeft zich goed in in zijn publiek
• kan zijn verhaal goed opbouwen zodat het publiek de draad kan volgen
• maakt een verhaal dat zijn publiek boeit, bijvoorbeeld door goede voorbeelden te gebruiken
• zet ook zijn stem en lichaamstaal in om zijn verhaal kracht bij te zetten

Probleemoplossend vermogen

Als je een goed probleemoplossend vermogen hebt ben je in staat om adequate oplossingen voor problemen te vinden. Iemand die over een goed probleemoplossend vermogen beschikt:

• kan goed problemen tot op de bodem analyseren
• weet wanneer hij kan kiezen voor een snelle oplossing die op de korte termijn werkt
• is besluitvaardig
• is rationeel, maar ook flexibel

Reflecteren

Reflecteren betekent dat je jezelf een spiegel voorhoudt om zo stil te staan bij hoe je werkt, welke keuzes je daarbinnen maakt, welke vaardigheden je inzet en hoe dat voelt. Iemand die goed kan reflecteren:

• is regelmatig bezig met zelfonderzoek
• heeft oog voor diepergelegen drijfveren
• verbetert zichzelf op grond van zijn reflecties
• gebruikt feedback van anderen om er wat van te leren

Resultaatgericht

Als je resultaatgericht bent, zet je alles op alles om een concreet eindresultaat of doelstelling te behalen. Iemand die resultaatgericht is:

• houdt steeds het bedoelde eindresultaat voor ogen, ook tijdens het uitvoeren van routinewerk
• heeft veel ambities in wat hij doet en waar hij heen wil
• vindt het eindproduct belangrijker dan de manier waarop het gemaakt wordt
• houdt zich liever niet bezig met activiteiten die niets met zijn doel te maken hebben

Samenwerken

Als je samenwerkt, dan lever je een bijdrage aan een gezamenlijk resultaat. Iemand die goed samenwerkt:

• stelt het gezamenlijk belang boven het eigen belang als het nodig is
• helpt collega’s hun doelen te bereiken
• steunt voorstellen van anderen en bouwt daarop voort in de richting van een gemeenschappelijk doel
• doet concessies als het er om gaat tot een gezamenlijk resultaat te komen

Samenwerking verbeteren

Als je de samenwerking in je team verbetert, luister je naar gevoelens van ergernis en doet er iets aan. Iemand die de samenwerking in zijn team verbetert:

• neemt puur waar wat er gebeurt, laat interpretaties achterwege en neemt afstand van emoties
• legt zijn waarnemingen aan zijn teamleden voor en vraagt hen of hij het goed ziet
• vraagt of zij het ook als een probleem zien
• gaat op zoek naar een oplossing als het probleem helder is

Schriftelijk communiceren

Schriftelijk communiceren wil zeggen dat je ideeën, plannen, voorstellen of meningen in begrijpelijke en correcte taal op schrift stelt. Iemand die goed schriftelijk communiceert:

• maakt bondige teksten
• past zijn taalgebruik aan op het niveau van zijn lezer
• past grammaticale regels op de juiste wijze toe
• bouwt zijn teksten goed op
• kan verschillende tekstmodellen toepassen

Sensitiviteit/inlevingsvermogen

Als je sensitief bent, dan houd je rekening met de gevoelens en behoeften van anderen. Een sensitief persoon:

• voelt intuïtief anderen aan en checkt of deze intuïtie klopt
• laat anderen in hun waarde en verplaatst zich in hun positie
• laat blijken de gevoelens en behoeften van anderen te onderkennen
• toont zich bewust van de invloed van zijn eigen doen en laten op anderen

Snel kunnen schakelen

Als je snel kunt schakelen,  pas je je gedrag snel aan de situatie aan en ben je altijd met de belangrijkste zaken bezig. Iemand die snel kan schakelen:

• kan makkelijk switchen tussen heel verschillende taken die afwisselend en snel na elkaar om aandacht vragen 
• is alert en werkt zorgvuldig onder spanning
• kan goed omgaan met alle informatie die op hem afkomt en pikt daar het belangrijkste uit
• heeft veel energie

Stress hanteren

Als je stress kunt hanteren, kun je tijdens grote druk je hoofd koel houden en effectief blijven werken. Iemand die stress goed kan hanteren (of: stressbestendig is):

• zorgt voor voldoende ontspanning en afleiding
• weet waar zijn grenzen liggen en neemt maatregelen voordat die zijn bereikt 
• denkt positief en maakt problemen niet groter dan ze zijn
• weet wie hij is en wat hij kan

Tact

Als je tact hebt, dan heb je inzicht in sociale interacties en ben je in staat irritaties te voorkomen en conflicten op te lossen. Iemand met tact:

• heeft een goed gevoel voor wat in een bepaalde situatie passend, juist of gewenst wordt gevonden
• handelt behoedzaam en voorzichtig in lastige situaties

Team samenstellen

Als je een team samenstelt, dan wil dat zeggen dat je mensen bij elkaar zoekt om een taak of opdracht uit te voren. Iemand die een team samenstelt:

• maakt een inschatting van de benodigde inspanning en tijdsduur van de teamleden

• kijkt goed welke kennis en ervaring voor de opdracht nodig zijn
• kijkt welke competenties de teamleden nodig hebben om de klus te kunnen klaren
• zoekt daar de de juiste mensen bij

Verantwoordelijk

Als je verantwoordelijk bent, vind je het belangrijk dat de taken of plichten van zowel jezelf, als anderen in je bedrijf of organisatie naar behoren worden uitgevoerd. Een verantwoordelijk persoon:

• werkt serieus, zorgvuldig en gewetensvol
• signaleert misstanden als laksheid of het niet opvolgen van regels
• stelt een goede gang van zaken voorop
• heeft zorg voor zaken, ook als deze buiten zijn eigen werkterrein of interessegebied liggen

Vergaderen

Als je vergadert, overleg je met anderen over een één of meerdere onderwerpen.
Iemand die goed vergadert:

• is deelnemer, voorzitter of notulist
• kent de spelregels van effectief vergaderen
• durft standpunten in te brengen en geeft anderen ook de ruimte
• legt zich neer bij standpunten, ook als hij hier eerst niet mee eens was

Verkopen

Als je goed kunt verkopen, dan begeleid je een klant persoonlijk naar een aankoop. Iemand die goed kan verkopen:

• kent het productaanbod
• kan goed luisteren en de juiste vragen stellen
• is creatief en inventief
• kan overtuigen en onderhandelen
• kan zichzelf ook goed verkopen tijdens een sollicitatiegesprek

Vernieuwingsgericht

Als je vernieuwingsgericht oftewel innovatief bent, dan ben je er goed in om te bedenken waar mensen in de toekomst behoefte aan hebben. Iemand die veranderingsgericht/innovatief is:

• kan goed vooruit denken
• ziet kansen
• is creatief en denkt buiten de gangbare kaders
• weet ideeën succesvol aan de man te brengen

Visie ontwikkelen

Als je visie kunt ontwikkelen, kun je op basis van informatie, analyse en intuïtie een goed idee waar een branche of een bedrijf zich in de toekomst heen kan ontwikkelen. Iemand met een visie:

• weet welke stappen hem dichter bij die toekomst brengen
• kan goed anticiperen
• weet dat hij de toekomst ook nog kan maken
• durft ´het spel´ te veranderen

Voortgang controleren

Als je de voortgang controleert, zorg je ervoor dat je op de hoogte bent van de vorderingen in taken en activiteiten die door anderen worden uitgevoerd. Dit is dus een taak voor een leidinggevende. Iemand die de voortgang controleert:

• maakt SMART-geformuleerde afspraken met medewerkers
• maakt bij de controle gebruik van verschillende bronnen (collega´s, klanten, medewerkers ), naast zijn eigen indruk
• spreekt zijn medewerkers tijdig aan, als blijkt dat er te weinig vooruitgang wordt geboekt en komt met voorstellen om de voortgang bij te sturen
• zoekt manieren om te controleren die zo min mogelijk leiden tot motivatieverlies bij medewerkers

Voorzitten

Als je een vergadering voorzit, zorg je ervoor dat die vergadering goed verloopt. Iemand die voorzit:

• bereidt de vergadering voor en nodigt alle deelnemers uit
• zorgt ervoor dat de vergadering ordelijk verloopt
• structureert de discussies door regelmatig samen te vatten
• stuurt aan op het nemen van beslissingen
• zorgt dat alle punten in de tijd van de vergadering aan bod komen

Vragen stellen

Als je vragen stelt, probeer je informatie te verkrijgen over de inhoud van een gebeurtenis of, een aanpak of oplossingsrichting daarbij. Iemand die goede vragen stelt:

• is rustig en geconcentreerd in het gesprek
• weet wanneer hij welk type vraag hij moet stellen (open, gesloten, etc.)
• luistert als de ander zijn vraag beantwoordt
• vraagt door wanneer dat nodig is
• past zijn toon en taalgebruik aan de geïnterviewde aan

Werken in een team

Werk je in een team, dan werk je samen met anderen aan een opdracht, taak of gelijksoortige taken. Wanneer je in een team werkt:

• communiceer je vaak met elkaar
• heeft ieder teamlid een ander rol, maar het team vormt wel een samenhangend geheel
• zie je jezelf onderdeel van de groep
• heb je in het team te maken met gemeenschappelijke normen, waarden en belangen
• treed je vaak als geheel op naar de buitenwereld

Zelfreflectie

Zelfreflectie betekent dat je jezelf een spiegel voorhoudt om zo stil te staan bij hoe je werkt, welke keuzes je daarbinnen maakt, welke vaardigheden je inzet en hoe dat voelt. Iemand die goed is in zelfreflectie:

• is regelmatig zelfstandig bezig met zelfonderzoek
• heeft oog voor diepergelegen drijfveren
• verbetert zichzelf op grond van zijn reflecties
• gebruikt feedback van anderen om er wat van te leren

 Zelfstandig

Zelfstandigheid wil zeggen dat je dingen oppakt zonder dat iemand je daarin stuurt. Een zelfstandig persoon:

• voert zijn eigen werk goed uit zonder hulp van anderen

• weet wanneer hij de hulp van anderen in moet schakelen
• pakt zelf nieuwe taken op
• bepaalt zelf doelstellingen
• kan problemen zelf oplossen
• werkt efficiënt en besteedt zijn tijd nuttig