Vernieuwingsgerichtheid / innovativiteit

In sommige banen is het belangrijk dat je voortdurend bezig bent met vernieuwingen. Als sales manager of productmanager kun je je bijvoorbeeld niet veroorloven om achterover te leunen en alles bij het oude te laten. Het bedrijf waar je voor werkt kan de concurrentie alleen voorblijven als het steeds weer met het nieuwste van het nieuwste komt. Daar kun jij een belangrijke rol in spelen.

Waneer is vernieuwingsgerichtheid belangrijk?

Bedrijven die in de voorhoede opereren – dat wil zeggen bedrijven die het als hun rol zien als eerste met iets nieuws te komen – kunnen niet zonder innovatief talent in hun organisatie.

Mensen met innovatief talent zijn in staat:

• vooruit te denken en kansen te zien
• te bedenken waar mensen in de toekomst behoefte aan zullen hebben
• buiten de bestaande kaders te denken
• ideeën voor iets nieuws succesvol over te brengen zodat ze bewaarheid worden.

In wat voor bedrijven is er behoefte aan innovatieve mensen?

• Het zijn vaak jonge, snelle bedrijven waar vernieuwingsgerichtheid belangrijk is. Ze zijn opgericht om iets nieuws in de markt te zetten en doen hun best om deze werkwijze vaker te herhalen. Ze nemen vaak behoorlijke risico's in de poging hun idee te laten slagen. Iedereen kent de verhalen van de internetbedrijfjes die rond de eeuwwisseling als paddenstoelen uit de grond sprongen. Sommige ervan bestaan nog steeds en zijn erg succesvol, andere konden niet innovatief genoeg blijven en zijn inmiddels ter ziele.
• Maar vergis je niet: juist ook grote, gevestigde organisaties moeten bij tijd en wijlen innovatief zijn, om ervoor te zorgen dat ze niet in een neerwaartse spiraal terechtkomen en niet meer mee kunnen komen in de markt. Vaak hebben dit soort grote bedrijven een aparte 'proeftuin' om nieuwe ideeën een kans te geven.
• Daarnaast zijn er organisaties die zich door hun aard altijd bezighouden met innovatie omdat ze op de toekomst en nieuwe ontwikkelingen gericht zijn. Dit zijn niet noodzakelijkerwijs altijd hele snelle organisaties. Voorbeelden zijn wetenschappelijke instituten, denktanks en onderzoeksbureaus van politieke of sociale organisaties.

Het bedrijf zelf: kans of faalfactor?

Het hebben van innovatieve mensen in een organisatie is niet voldoende om ervoor te zorgen dat innovatieve ideeën ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. De organisatie zelf moet ook aan een aantal voorwaarden voldoen. Niets is zo erg voor creatieve en innovatieve geesten als een stroperige organisatie die alles bij het oude wil houden. De volgende aspecten zijn belangrijk in de organisatie:

• Snel kunnen beslissen. Als er een idee ontstaat voor een nieuw product of een nieuwe dienst, moet het geen jaren duren voordat het op de markt komt. De concurrent is dan waarschijnlijk eerder. De organisatie moet snel kunnen beslissen of het een nieuw idee gaat uitvoeren of niet.
• Korte lijnen. Voor snelle beslissingen zijn korte lijnen in de organisatie nodig. Als er voor een nieuw idee eerst zes afdelingen geraadpleegd moeten worden en er hun zegje over mogen doen, dan verstrijkt er te veel kostbare tijd.
• Het kunnen verkrijgen van draagvlak. Nieuwe ideeën hebben alleen kans van slagen als er draagvlak voor is, zowel binnen als buiten de organisatie. Hoe meer mensen zich van meet af aan kunnen vinden in het idee, des te groter zijn de kansen op succes.
• Beschikken over een proeftuin of experimenteeromgeving. Nieuwe ideeën brengen risico's met zich mee voor de al bestaande producten. Een omgeving waarin geëxperimenteerd kan worden zonder dat bestaande producten in het geding komen, kan helpen om de risico's klein te houden. In een proeftuin mag ook wel eens wat mislukken.
• Openstaan voor jong talent. Jongen mensen hebben vaak een open vizier en komen makkelijk met nieuwe ideeën. Het is belangrijk dat de organisatie hiervoor openstaat. Een houding van 'we hebben alles al een keer gedaan, echt nieuw is het idee niet' of  'de manier die we nu hebben werkt het best' is dodelijk voor innovatie.

Als je zelf een innovatieve geest bent en je wilt die competentie graag benutten in je werk, dan is het belangrijk om bij je het oriënteren en je sollicitaties goed te bekijken of de organisatiecultuur wel genoeg ruimte biedt voor vernieuwingen. Bekijk voorbeelden van innovaties bij het bedrijf dat je interesseert en vraag hoe het proces om die te laten lukken verlopen is.

Hoe word je innovatief?

Of je innovatief bent heeft vooral te maken met je houding:

• Je ogen staan voortdurend op scherp.
• Je aandacht is gericht op de toekomst.
• Je houdt je ideeën niet voor je, maar deelt ze met anderen. Zo ontwikkelen ideeën zich verder.
• Je bent energiek. Je hebt energie nodig om mensen te overtuigen en om weerstanden weg te nemen. Daarbij is ook een portie organisatiesensitiviteit belangrijk.

Vernieuwingsgerichtheid kun je ontwikkelen:

• Leer marktkansen te zien. Bedenk waar mensen in de toekomst behoefte aan zullen hebben. Gebruik SWOT-analyses om kansen en bedreigingen te inventariseren. De kunst is om van bedreigingen kansen te maken.
• Wees creatief en inventief. Bedenk dat in principe alles mogelijk is. Laat je niet inperken door de realiteit van alledag.
• Heb lef en doorzettingsvermogen. Veel mensen zijn niet zo veranderingsbereid, dus je ideeën stuiten vaak op weerstand. Creëer draagvlak voor je ideeën door mensen in een vroeg stadium te betrekken bij je bedenksels.
• Werk samen. Zorg ervoor dat je geen roepende in de woestijn bent. Je hebt anderen nodig om je ideeën te verwezenlijken. Doe moeite om ze te overtuigen van je plannen. Maar neem ook feedback serieus. Daar worden je plannen alleen maar beter van.
• Blijf jezelf ontwikkelen. Door op de hoogte te blijven van wat er speelt in jouw werkveld en in de wereld, zorg je ervoor dat je zelf in de voorhoede kunt blijven werken.

Het is enigszins afhankelijk van je persoonlijkheid of je echt in hart en nieren een vernieuwer bent. Introverte, zekerheid zoekende mensen zullen vaak van nature minder vernieuwingsgericht zijn dan extraverte, actiegerichte types. Je hebt de nodige zelfkennis nodig om te weten of jij écht 'kunt gaan' voor vernieuwingen, ook op de langere termijn.

Bij welke beroepen is vernieuwingsgerichtheid nodig?

Vooral in heel commerciële omgevingen is het belangrijk dat je innovatief bent, vooral als je zelf een commerciële functie bekleedt, bijvoorbeeld als:

• sales manager
• productmanager
• technisch accountmanager

Organisaties die zich met de toekomst als onderwerp bezighouden, hebben behoefte aan innovatieve mensen in functies als:

• beleidsmedewerker
• onderzoeker
• ontwerper

Tot slot kunnen bedrijven die zich richten op marketing en reclame niet zonder innovatief talent. Die hebben bijvoorbeeld behoefte aan mensen met de functie van:

• bedenker van reclamespotjes
• copywriter
• marketeer
• regisseur
• vormgever

Natuurlijk zijn er heel veel andere beroepen waar jouw innovatieve krachten van pas kunnen komen. Elke verandering in een organisatie vraagt om vernieuwingsgerichte mensen, en dat geldt zelfs voor heel saaie, behoudende organisaties. Misschien kun jij als innovatieve projectmanager wel wonderen verrichten bij een stoffige archiefdienst die een futuristisch multimedia-archief wil opzetten.

Hoe toon je bij een sollicitatie aan dat je innovatief bent?

Als in een vacaturetekst staat dat je innovatief moet zijn, dan is het de kunst om in je sollicitatiebrief en het sollicitatiegesprek aan te tonen dat je dat bent. Dat doe je door concrete voorbeelden te geven van eerdere projecten en plannen waar je bij betrokken was. Gebruik daar de STAR-methode voor.

Ben je bijvoorbeeld sales manager bij een telecombedrijf, vertel dan hoe je ervoor hebt gezorgd dat het speciale mobieltje voor ouderen een succes is geworden. Wat deed je om het idee te laten landen bij de rest van de organisatie? Hoe wist je dat er behoefte was aan dat mobieltje? Welke weerstanden heb je moeten overwinnen en hoe heb je dat aangepakt?

Deze zelfde vragen kun je beantwoorden als je regisseur bent, of copywriter, en op zoek bent naar een nieuwe baan bij een vernieuwend en vooruitstrevend reclamebureau.

Het beste bewijs voor je innovatietalent is natuurlijk de aandacht te trekken met een hele originele sollicitatie!

Voorbeelden van vragen over innovatviteit tijdens het sollicitatiegesprek:

• Geef eens een voorbeeld van een innovatie die het gevolg was van jouw initiatief. Hoe heb je anderen ervan overtuigd dat je innovatie goed was?
• Wat zie je voor onze organisatie voor mogelijkheden aan nieuwe producten of diensten?

Aanbevolen website

• Zelfstandig ondernemers hebben per definitie een flinke portie innovativiteit nodig om gaten in de markt te kunnen ontdekken. Zij kunnen voor ideeën en inspiratie terecht op lancelots.nl.

Auteur: Ysolde Bentvelsen