Je durft risico's te nemen om een bepaald gunstig resultaat te bereiken, ook als dat nadelige gevolgen kan hebben voor je eigen situatie.

Iemand met durf pakt lastige situaties aan, gaat risico's niet uit de weg en laat zich niet leiden door angst.

Wat betekent dat concreet?

Beslissen op basis van onvolledige informatie

In de praktijk moet vaak een beslissing worden genomen terwijl er onvoldoende informatie beschikbaar is om een veilige keuze te kunnen maken, die vrijwel gegarandeerd tot een goede afloop leidt. Iemand met durf doet al het mogelijke om meer of betere informatie te vinden, maar dan neemt hij een beslissing. Het kan achteraf de verkeerde keuze blijken, maar dat risico gaat hij niet uit de weg.

Controversieel standpunt innemen

Soms heb je goede argumenten om een bepaald standpunt in te nemen, maar denkt je omgeving er toch anders over. Natuurlijk luister je naar kritiek en sta je open voor de opvattingen van anderen. Maar als het erop aankomt durf je je eigen standpunt duidelijk te maken en te verdedigen.

Profileren in de groep

Of het nu gaat om een afdeling, projectteam of managementteam, vaak is het nodig dat iemand in de groep zijn nek uitsteekt om een probleem aan de orde te stellen, een verandering te bewerkstelligen. Die persoon aanvaardt het risico dat zijn inbreng op kritiek of weerstand stuit, of dat hij persoonlijke verwijten krijgt.

Afwijken van richtlijnen en standaardprocedures

Je kunt in een bijzondere situatie komen, waarin het nodig is om af te wijken van de geldende richtlijnen en standaardprocedures. Als je op veilig wilt spelen dan rapporteer je het probleem aan je baas. Iemand met durf neemt zelf de noodzakelijk geachte actie, die hij achteraf kan en wil rechtvaardigen.

Praktijkvoorbeelden

Een financieel controller ziet dat de resultaten van een bepaalde afdeling teruglopen. Hij kan zich verschuilen achter zijn adviesrol, het probleem in een financieel rapport verstoppen en bij het managementteam neerleggen. Maar een controller met durf stapt op het betreffende afdelingshoofd af en stelt het probleem aan de orde.

Je bent voor de baas op reis geweest en hebt kosten gemaakt. Bij terugkomst verwerpt de financiële administratie een deel van je declaratie, omdat die kosten niet voor vergoeding in aanmerking zouden komen. Als je lef hebt, dan ga je de confrontatie met de bureaucratie aan. Je kunt bijvoorbeeld het probleem bespreken met de administrateur, met het hoofd administratie, met je eigen afdelingshoofd en met personeelszaken. Je zou zelfs je declaratie formeel en schriftelijk in kunnen dienen en volhouden dat je in je recht staat. Bedenk daarbij dat het niet per se als negatief wordt gezien dat je voor je eigen belang opkomt, want als het erop aankomt zul je op dezelfde manier voor de belangen voor je baas of werkgever opkomen. Het is natuurlijk wel van belang dat je zorgvuldig te werk gaat, je de declaratie netjes documenteert, de geldende regels en richtlijnen erop naleest etc.

Enkele andere voorbeelden van beroepen waar je een flinke portie durf voor nodig hebt: journalist, beleggingsadviseur, fotograaf en marketing manager.

Ik durf...

Heb jij lef? Ga eens na in hoeverre jij je herkent in de volgende uitspraken:

• Ik durf iets naar voren te brengen als ik het niet zeker weet (maar dat zeg ik er dan bij).
• Ik durf tegen een hoger geplaatste collega te zeggen dat ik het niet met hem eens ben.
• Ik durf mijn twijfels te delen met mijn ondergeschikten en steun bij hen te zoeken.
• Ik durf kritische vragen te stellen aan mijn leidinggevende of aan een collega.
• Ik durf aan het eind van de middag als eerste naar huis te gaan.
• Ik durf grenzen te stellen en nee te zeggen op een verzoek, bijvoorbeeld om over te werken.
• Ik durf iets nieuws te doen en daarbij fouten te maken.
• Ik durf een collega of klant te vertellen dat ik mijn belofte niet na kan komen.

Durf aantonen tijdens een sollicitatie

Je solliciteert naar de functie van eindredacteur. Het tijdschrift vraagt specifiek om iemand die durf heeft. Waarom durf, vraag je je af? Het antwoord weet je al snel. Als eindredacteur ben je de kwaliteitscontroleur van alle teksten voor het tijdschrift. Je haalt er de laatste fouten uit en kijkt of de tekst goed leesbaar is. Vind je een stuk onder de maat, moet je het stuk weigeren, ook stukken van zeer ervaren journalisten.

Om je durf aan te tonen, kun je putten uit ervaringen in je huidige functie als journalist.  Als je een belangrijke manager of een politicus interviewt, zorg moet je immers vaak de discussie met hem aangaan en hem of haar durven te zeggen als je denkt dat het niet klopt wat er gezegd wordt. Soms loopt zo iemand dan boos weg. Dan ben je niet te beroerd om later toch nog te bellen, zodat je je verhaal af kunt maken. Je licht dit toe in je sollicitatiebrief en gebruikt een krachtige anekdote met een bekende politicus om de aandacht te trekken.

Andere voorbeelden

Verpleegkundige: Ik heb ooit het advies van een arts voorgelegd aan een van zijn collega's, omdat ik twijfelde aan de diagnose. De arts zelf wilde daar niet met mij over in discussie. Toen heb ik een andere arts ingeschakeld. Ik riskeerde toen mijn baan, maar ik bleek achteraf gelijk te hebben. De diagnose klopte niet. Door mijn actie is de patiënt een lange opname in het ziekenhuis bespaard gebleven. Met de arts die de fout maakte heb ik het voorval gelukkig wel uit kunnen praten. Hij neemt me inmiddels een stuk serieuzer, overigens.

Adviseur: Mijn opdracht was uit te zoeken waarom het personeelsverloop in een organisatie zo hoog was. Ik was bezig met het houden van  een gesprek met een medewerker, toen de directeur zonder te kloppen binnenliep. Hij maakte een overdonderende indruk. Hij beschikte over een bulderende stem en had erg weinig geduld.  Aan mijn eigen reactie en aan de reactie van degene die ik aan het interviewen was, begreep ik het probleem was. Dat heb ik na het gesprek verder uitgezicht, En ja, ik had het probleem gevonden. Vrijwel alle medewerkers waren bang voor de directeur. Niemand durfde hem dat te vertellen. Dat heb ik toen – met veel tact – wel gedaan.

Voorbeelden van vragen over durf tijdens het sollicitatiegesprek:

• Geef eens een voorbeeld van een situatie waarin je een risico bent aangegaan. Wat was het risico? Hoe heeft de situatie uitgepakt? Zou je het de volgende keer weer zo doen?
• Op welk terrein heb je wel eens een beslissing genomen waarvoor je eigenlijk te weinig informatie of kennis bezat? Wat had er mis kunnen gaan? Waarom heb je die beslissing toch genomen?

Niet te leren

Durf kun je niet of nauwelijks aanleren in een cursus of training (bron: Lipoweb).

Aanbevolen website

• Cursus Risicomanagement - Een organisatie die wat wil bereiken moet vaak risico's nemen. Met inzicht in die risico's en gerichte beheersmaatregelen kun je een gunstigere verhouding tussen risico's en opbrengsten bereiken. Verdiep je in de professionele benadering van risicomanagement.