Hoe zit de arbeidsmarkt in elkaar?

Een van de bouwstenen van een succesvolle banenzoektocht is kennis van de arbeidsmarkt, zodat je weet welke banen aansluiten op jouw interesses en mogelijkheden. Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voor veel werkzoekenden is de arbeidsmarkt een ondoordringbaar woud waarin het gemakkelijk verdwalen is. 

Wat is een arbeidsmarkt?

In de meest letterlijke zin van het woord is de arbeidsmarkt een plaats waar 'vragers' naar en 'aanbieders' van arbeid elkaar ontmoeten. In werkelijkheid is de arbeidsmarkt een abstracte markt waar werkgevers door middel van verschillende wervingskanalen, zoals personeelsadvertenties en werving- en selectiebureaus, om personeel vragen. Werkzoekenden zijn op dezelfde markt op zoek naar een baan die aansluit bij hun wensen, opleiding en werkervaring.

De Nederlandse arbeidsmarkt kan op verschillende manieren worden ingedeeld. Naast de indeling in niveaus – nationaal, regionaal en lokaal – is er ook sprake van een indeling in sectoren.

De Nederlandse arbeidsmarkt wordt onderverdeeld in de volgende sectoren:

• Landbouw en visserij
• Delfstoffenwinning
• Industrie
• Nutsbedrijven
• Bouw en bouwinstallatie
• Detailhandel
• Groothandel
• Horeca en catering
• Vervoer en telecom
• Financiële diensten
• Overige zakelijke diensten en IT
• Openbaar Bestuur
• Onderwijs
• Zorg en welzijn
• Toerisme en maatschappelijke organisaties

(Bron: CWI Arbeidsmarktprognose 2005-2010)

Informatie vergaren

Voor een goede sollicitatiestrategie heb je het een en ander aan informatie nodig. Om te kunnen bepalen welk werk je zou willen doen, zul je eerst bij jezelf na moeten gaan in welke sector je zou willen werken, welke functie je zou willen uitoefenen en welke werkgever je voorkeur heeft. 

Het vergt vaak de nodige creativiteit om geschikte informatie over de arbeidsmarkt te verkrijgen. Het verzamelen van informatie komt meestal neer op het raadplegen van verschillende bronnen en het combineren van deze gegevens. 

• Het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) heeft de taak om de arbeidsmarkt transparant te maken. Het CWI verschaft daarom op landelijk en regionaal niveau veel informatie over de Nederlandse arbeidsmarkt, zoals actuele arbeidsmarktcijfers, -analyses en -prognoses.
• Bij brancheorganisaties kun je terecht voor jaar- en onderzoeksverslagen.
• In vakbladen vind je informatie over brancheontwikkelingen en -onderzoeken.
• Veel bedrijven bieden op hun website veel informatie over zichzelf.
• Je netwerk bevat wellicht mensen die werkzaam zijn in de sector of de organisatie waar jij graag wilt werken. 

Zicht op de arbeidsmarkt

Marktverschuivingen of technologische ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat beroepen verdwijnen of inhoudelijk veranderen. De automatisering bijvoorbeeld, heeft veel werknemers hun baan gekost, maar tegelijkertijd zijn er ook nieuwe banen bij gekomen. Daarnaast heeft de automatisering vele functies inhoudelijk veranderd.

Kennis van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, trends en verwachtingen op de langere termijn geven je een goed beeld van je carrièremogelijkheden, maar ook over mogelijke risico's. Een tekort aan arbeidskrachten in een bepaald werkveld kan er zoal toe leiden dat je eenvoudig een loopbaanswitch kunt maken.

Inzicht in de voortdurend veranderende arbeidsmarkt is nodig om sturing te geven aan je loopbaan. Echter, inzicht alleen is geen garantie voor succes. Om een baan te kunnen vinden die bij je past, is het ook belangrijk jezelf te profileren op de arbeidsmarkt. Als je niet goed weet welke functies je precies liggen, dan kan het goed zijn een beroepskeuzetest te doen. De uitslag geeft je richting bij je zoektocht.

Aanbevolen websites

• Websites die veel actuele informatie over de arbeidsmarkt verschaffen zijn de sites van het CWI en de Raad voor Werk en Inkomen.
• Alle jaarverslagen van Nederlandse bedrijven.
• Op de site van In de Wandelgang kun je recensies vinden van werknemers over bedrijven. 

Aanbevolen boek

• Kuijpers, M. (2000). Waardevol werk. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds. 

Auteur: Marieke van Oosterhout