Carrièretijger: Home Carrièretijger
Carrièretijger
Carrièretijger
U bent hier: Home Functioneren Managementvaardigheden Leidinggeven Omgaan met introverte medewerkers

Omgaan met introverte medewerkers

Bedachtzaam, niet graag in het middelpunt van de belangstelling willen staan en moeite hebben met smalltalk. Herken je in deze omschrijving een van je medewerkers, dan heb je hoogstwaarschijnlijk te maken met een introvert. Dé introverte medewerker bestaat niet, maar zeker is wel dat zij anders functioneren op het werk dan hun extraverte collega's die meer ‘outgoing’ zijn. Introverten hebben vaak eigenschappen die niet meteen in het oog springen, maar wel heel waardevol zijn voor een organisatie. Als manager speel je een belangrijke rol in het volledig benutten van het potentieel van je introverte medewerkers. Het begint allereerst met de acceptatie van hun introverte karakter.

Wat is introversie?

De begrippen introvert en extravert zijn in de jaren dertig van de vorige eeuw ontwikkeld door de Zwitserse psychiater Carl Jung (1875-1961). Kort gezegd beschrijft de dimensie introvert - extravert de neiging van mensen om zich óf van mensen weg te bewegen (introvert) of zich naar mensen toe te bewegen (extravert). Extraverte mensen halen hun energie uit veel contacten met anderen, ze vinden het fijn om veel prikkels te krijgen en ze zijn liever niet alleen. Bij mensen met een introverte persoonlijkheid ligt dit anders. Introverten zijn echte denkers; hun focus ligt op hun innerlijke wereld en ze brengen hierdoor graag tijd alleen door. Ze halen hun energie uit hun ideeën, emoties en indrukken. Hun energieniveau neemt juist af in grotere groepen of drukke omgevingen.

Verschillen introversie - extraversie

Een introvert persoon:

Een extravert persoon:

Niemand is puur extravert of introvert, maar mensen hebben van nature vaak een bepaalde voorkeur. Deze voorkeur heeft een biologische oorzaak. Hersenonderzoekers hebben namelijk ontdekt dat de doorbloeding van de hersenen van introverten anders verloopt dan die van extraverten. De bloedroute van een introvert persoon is meer gericht op de interne verwerkingsprocessen, zoals onthouden, problemen oplossen en plannen maken. Die van extraverten richt zich juist meer op de externe verwerkingsprocessen, zoals zicht, gehoor, gevoel en smaak.

Daarnaast is er een verschil in de mate waarin introverten en extraverten gevoelig zijn voor dopamine. Deze neurotransmitter - een stofje dat signalen doorgeeft aan je lichaam - bepaalt in hoeverre je gevoelig bent voor genot, blijdschap en welzijn. Extraverten zijn weinig gevoelig voor dopamine en hebben er veel van nodig. Introverten zijn heel gevoelig voor dopamine en voelen zich overprikkeld wanneer ze er te veel van krijgen. Dit verklaart waarom introverte mensen zich vaak terugtrekken nadat ze in een prikkelrijke omgeving hebben doorgebracht. Ze laden hun accu weer op door tijd door te brengen in hun eentje. Zo krijgen gedachten en gevoelens alle ruimte en kunnen prikkels verwerkt worden. Mede door dit gedrag worden introverten vaak bestempeld als verlegen. Je kunt het als introvert natuurlijk beide zijn, maar het staat zeker niet gelijk aan elkaar. Verlegenheid komt voort uit onzekerheid of schaamte. Een verlegen persoon heeft weinig zelfvertrouwen en is tijdens sociale gebeurtenissen bang voor afkeuring of vernedering. Er zijn legio introverten die op hun gemak zijn bij anderen, graag het woord nemen of met gemak een presentatie geven. Ze hebben na deze activiteiten alleen tijd nodig om hun energiebalans weer op niveau te brengen.

Competenties

Typische introverte karaktereigenschappen zijn:

Introverten gedijen goed in banen waarin ze vooral zelfstandig aan de slag kunnen. Ze voeren hun taken prima uit en dragen graag de verantwoordelijkheid over hun werk. Accountant, onderzoeker en analist zijn typische beroepen waarin veel introverten werkzaam zijn. Maar ook in ‘extraverte’ beroepen als accountmanager en verkoper doen ze prima werk. Door hun luisterend oor en hun vermogen om hun verhaal af te stemmen op de klant, zijn ze vaak zeer gewaardeerde gesprekspartners. 

Leidinggeven aan introverten

De beste teams bestaan uit verschillende soorten persoonlijkheden. Op die manier kunnen teamleden elkaar aanvullen en van elkaar leren. Als manager kun je je voordeel doen door inzicht te hebben in de verschillen tussen extraverte en introverte medewerkers. Je kunt specifiek gedrag beter plaatsen en bent in staat om hier bewust op in te spelen, waardoor je onderlinge ergernissen en misverstanden kunt voorkomen. Introverten komen bijvoorbeeld op een andere manier in actie dan extraverten. Introverten moeten eerst een plan hebben. Hierdoor kun je als leidinggevende snel de - verkeerde - conclusie trekken dat er niets gebeurt; je ziet aan de buitenkant immers niets.  Ook hebben ze vaak even tijd nodig voor ze reageren op een vraag. Ze formuleren hun mening en ideeën zorgvuldig. Vandaar dat gesprekken over koetjes en kalfjes niet zo aan hen is besteed. Ook hier kun je als leidinggevende in de valkuil trappen om iemand te bestempelen als verlegen, dom of sloom.

Hoewel een op de drie medewerkers zich herkent in de introverte karaktereigenschappen, is extraversie in alle facetten van onze samenleving de norm. Ook op de werkvloer. Zelfverzekerdheid, sociaal, energiek en snel kunnen schakelen worden zeer gewaardeerd. Veel bedrijven omarmen het nieuwe werken en zijn open kantoortuinen, flexibele werkplekken en werken in teams de standaard. Voor een extraverte medewerker is dit geen probleem. Zij hebben geen last van het hoge prikkelingsniveau en krijgen energie van het werken in groepen; het vormt hun denken en zo ontwikkelen ze ideeën. Bij introverten geldt juist het tegenovergestelde. Zij werken doorgaans het liefst zelfstandig en op hun eigen rustige werkplek. Daar vindt het echte denken plaats en ontwikkelen zij ideeën.

Door het ‘extravertenideaal’ stimuleren veel leidinggevenden hun stille werknemers om gedrag over te nemen van hun extraverte collega’s. Daarmee zeggen ze eigenlijk: je bent niet goed zoals je bent. Pas jezelf aan. Er wordt hierdoor voorbij gegaan aan de kwaliteiten van introverten. Waar er bij extraverte mensen meer aan de buitenkant gebeurt, gebeurt er bij introverte mensen minstens zo veel aan de binnenkant. Een introverte werknemer kan wel leren om zich tijdelijk, als dat nodig is, meer extravert te gedragen. Maar dit kost veel energie en de vraag is hoe lang een dergelijk masker standhoudt.

Introverten zijn wel degelijk in staat om hun zichtbaarheid en hun bijdrage aan de organisatie te vergroten, maar wel op een manier die bij hen past. Hoe bewerkstellig je nu dit als leidinggevende? Dit kun je doen door de sterke punten van je introverte werknemers te ontdekken, te waarderen en te zorgen dat zij deze sterke punten optimaal kunnen inzetten, bijvoorbeeld door hun taken hierop af te stemmen. Zo stimuleer je hen om zich te focussen op hun talenten in plaats van op hun zwakke punten. Hierdoor vergroten ze hun zelfvertrouwen en zullen ze zichzelf aansporen om in actie te komen. 

Wil je meer inzicht in de persoonlijke voorkeuren van je medewerkers, dan zijn er verschillende persoonlijkheidsmodellen die je hier meer duidelijkheid over kunnen geven. Bekende instrumenten zijn de Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) en The Big Five.

Ben je een introverte of extraverte leidinggevende?

Ook als leidinggevende is het handig om te weten of je meer introvert of extravert bent, zodat je een werkomgeving kunt vinden die het beste bij je past. Zo zijn introverte leiders prima bazen in werkomgevingen met veel proactieve werknemers. Introverte leiders zijn goede luisteraars en geven hun medewerkers de ruimte om hun ideeën naar boven te laten drijven en uit te werken. Ze overstemmen hen niet met hun eigen ideeën – een neiging die extraverte leiders wel hebben. Zijn de werknemers eerder afwachtend en hebben ze de nodige aansporing en sturing nodig, dan is een extraverte leider beter. Die geeft namelijk opdrachten en poneert zijn visie. Een goede leidinggevende hoeft dus niet per definitie extravert te zijn, zoals vaak wordt gedacht.

Aanbevolen film

Aanbevolen website

Aanbevolen boek

Auteur: Marieke van Oosterhout

http://www.carrieretijger.nl/functioneren/management/leidinggeven/omgaan-met-introverte-medewerkers Sitemap © Copyright Applinet B.V. 2004-2017 ColofonAdverteren

Carrièretijger
Carrièretijgers in gesprek over solliciteren, opleiding, persoonlijke ontwik­keling en carrière maken: