Zelf vragen stellen

Door tijdens het sollicitatiegesprek een aantal goede vragen te stellen, laat je zien dat je je in de organisatie en de functie hebt verdiept en dat je enthousiast bent. Je aanstaande werkgever zal je dan zeker zien als een zelfbewuste en serieuze kandidaat.

Gelijkwaardigheid

Veel sollicitanten zijn in de overtuiging dat een afhankelijke en onderdanige houding tijdens een sollicitatiegesprek de enige juiste is. Ze verheffen een sollicitatiegesprek - ten onrechte - tot een soort audiëntie. 

Realiseer je, dat zowel je potentiële werkgever als jij als sollicitant gelijkwaardige gesprekspartners zijn. Zowel het bedrijf als jij zijn zoekende: het bedrijf is op zoek naar een werknemer en jij bent op zoek naar een baan. Na het gesprek moeten jullie beiden weten of jullie bij elkaar passen.

Je brengt een belangrijk deel van je leven werkend door. Het is dus belangrijk om te weten of de functie, de organisatie en de bedrijfscultuur wel bij je passen. Door de juiste vragen te stellen, kun je daar achterkomen.

Denk dus niet: ik heb een sollicitatiebrief geschreven en ik wil heel graag die functie, maar nu ben ik afhankelijk van de personen tegenover me of ik word aangenomen. Maak je los van deze afhankelijke houding en zorg dat je zelf de controle over de situatie hebt.

Doe je huiswerk

Renate (28): "Het is nu een aantal jaren geleden, maar ik herinner het me nog als de dag van gister. Ik had een vacature gezien die me wel leuk leek en heb vervolgens een brief geschreven. Ik werd voor een gesprek uitgenodigd, maar door tentamens en andere verplichtingen had ik me totaal niet in de organisatie verdiept en ook mijn sollicitatiegesprek niet voorbereid. Zo naïef als ik was, dacht ik dat het me toch wel zou lukken en vol goede moed zat ik in de tram op weg naar mijn gesprek. Al bij de eerste vraag ging het fout: "Wat weet je al van onze organisatie?" Ik stamelde wat over reclame en merkte dat de stemming er niet beter op werd. Het gesprek liep totaal niet lekker en ik had het liefst hard weg willen rennen. Natuurlijk ben ik er niet aangenomen. Ik had mijn lesje wel geleerd. Ik nam me voor dat dit nooit meer mocht gebeuren. Nadien heb ik elk gesprek grondig voorbereid." 

Op welke markt de organisatie zich richt, hoeveel mensen er bij het bedrijf werken en wat de structuur van de organisatie is, zijn zaken die je vóór het sollicitatiegesprek uitzoekt.

Stel je over zulke praktische zaken vragen tijdens het sollicitatiegesprek, dan ziet je toekomstige werkgever je niet meer aan voor een serieuze kandidaat, want een serieuze kandidaat verdiept zich in de organisatie waar hij solliciteert.

• Bestudeer ter voorbereiding op je sollicitatiegesprek zo veel mogelijk informatie over de organisatie. Lees bijvoorbeeld het financieel jaarverslag, het sociaal jaarverslag, de bedrijfsbrochure of de website van het bedrijf.
• Vraag bij vrienden en bekenden of ze iets van het bedrijf weten.
• Probeer ook zo veel mogelijk informatie in te winnen over de branche en andere ontwikkelingen die van belang zijn.

Hiermee laat je niet alleen zien dat je in het bedrijf geïnteresseerd bent, het levert je tevens gespreksstof op tijdens het sollicitatiegesprek.

Agenda

Meestal is er een agenda voor de bijeenkomst en wordt deze aan het begin van het gesprek uiteengezet. Vaak krijg je aan het einde van het gesprek de mogelijkheid om vragen te stellen. Zegt de interviewer niets over een gelegenheid om vragen te stellen, informeer er dan zelf naar.

Overigens betekent dit natuurlijk niet dat je de vragen die tijdens het gesprek bij je opkomen, hoeft te bewaren tot het laatst. Een sollicitatiegesprek is geen vraag- en antwoordspel, maar bij voorkeur een vlot en prettig verlopend gesprek.

Je mag een duidelijk antwoord verwachten op een vraag die je stelt. Dit wordt immers van jou ook verwacht. Vraag desnoods door als het antwoord je niet helemaal duidelijk is.

De vragen

Stel een lijst voor jezelf op met vragen die je wilt stellen. Zorg ervoor dat je vragen to-the-point en helder geformuleerd zijn. Het is verstandig om daarbij iets van jouw kennis over de functie of het bedrijf door te laten schemeren. Zorg ervoor dat je met je houding oprechte interesse uitstraalt.

Je kunt vragen stellen over:

• De vacature:

"Hoe is deze vacature ontstaan?"

• De inhoud van het werk:

"U zei zojuist dat u flexibiliteit erg belangrijk vindt. Wat bedoelt u daar precies mee?"

• De opleidingsmogelijkheden:

"Welke opleidingsmogelijkheden biedt uw organisatie?"

• De doorgroeimogelijkheden:

"Welke mogelijkheden zijn er om in de organisatie door te groeien naar andere functies?"

• De ruimte voor eigen initiatief in het werk:

"Hoe worden besluiten genomen?"

• De afdeling:

"Hoe is de sfeer op de afdeling?"

Naast vragen over de functie of het bedrijf, kun je ook vragen naar het verdere verloop van de sollicitatieprocedure. Bijvoorbeeld: "Wanneer voert u de laatste sollicitatiegesprekken?"

Zorg ervoor dat je open vragen stelt, waarop je gesprekspartner zelf een antwoord moet formuleren. Voorkom gesloten vragen waarop de interviewer met "ja" of "nee" kunt antwoorden. Vraag dus niet "Heeft u een laag personeelsverloop?", maar "Hoe groot is het personeelsverloop?".

Nooit vragen

Er zijn vragen die je beter niet kunt stellen tijdens je sollicitatiegesprek.

• Feitelijke vragen:

"Hoeveel mensen werken in deze organisatie?"

"Hoeveel vestigingen zijn er?"

Dit zijn feiten die je ter voorbereiding op je sollicitatiegesprek hebt uitgezocht. Je wordt niet serieus genomen als je dit soort zaken niet weet.

• Vragen uit onzekerheid:

"Maak ik een kans?"

"Vond u dat het gesprek goed verliep?"

Door zulke vragen te stellen, kom je erg onzeker over. Heb vertrouwen in jezelf en laat deze vragen achterwege.

• Financiële vragen:

"Welk salaris ga ik verdienen?"

"Wat zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden?"

Begin in het eerste gesprek niet over je salaris en je arbeidsvoorwaarden. Je wekt hiermee de indruk niet te solliciteren naar een interessante baan, maar naar een goed salaris. Dit soort vragen stel je bij een tweede gesprek, of tijdens het arbeidsvoorwaardengesprek. Begint de werkgever er zelf over, dan kun je uiteraard wel reageren.

Aanbevolen website

• Op Jaarverslag.com vind je jaarverslagen van Nederlandse bedrijven.

Aanbevolen boek

• Beckhoven van, G. en De Weerd-Veltmans, B. (1992). Beter naar een nieuwe baan. Bohn Stafleu Van Loghum. In dit boek vind je 25 voorbeelden van vragen die je tijdens je sollicitatiegesprek kunt stellen.

Auteur: Marieke van Oosterhout