Je houding en uitstraling

Je grondhouding in een sollicitatiegesprek moet zijn: het beste van jezelf laten zien, zowel verbaal als non-verbaal.

De kunst is om het evenwicht te vinden tussen de ongeïnteresseerde houding "ik ben nu eenmaal zoals ik ben" en te hard je best doen en jezelf overschreeuwen.

Wees op tijd

Het is waarschijnlijk overbodig om te vermelden dat het belangrijk is om op tijd te komen voor het gesprek. Beter een kwartier te vroeg dan vijf  minuten te laat. Want daarmee maak je wel een hele slechte eerste indruk.

Als je wat eerder komt, heb je de tijd om je eventueel wat op te frissen, maar ook de kans om het bedrijf en de medewerkers te observeren. En als je echt veel te vroeg bent, maak dan een wandelingetje in de buurt van het bedrijf.

• Plan de route vooraf. Ga van tevoren een keer langs zodat je weet waar je moet zijn.
• Houd rekening met files, lastig te vinden parkeerplaatsen en treinvertragingen.
• Neem een stratenboek of routeplanner mee.
• Zorg in elk geval dat je het telefoonnummer van het bedrijf bij je hebt, zodat je onderweg kunt bellen als je - ondanks al je voorbereidingen - toch te laat dreigt te komen.
• Gebeurt het toch dat je door omstandigheden te laat komt, verontschuldig je dan. Houd dat beknopt.

Een vlotte en aangename kennismaking zet de toon voor het verdere verloop van het gesprek.

Je presentatie

Tijdens het sollicitatiegesprek is niet alleen wat je vertelt belangrijk, maar ook hoe je het vertelt. Al geef je nog de beste antwoorden en stel je de meest intelligente vragen, als je erbij zit als een zoutzak komt jouw boodschap niet over.

• Zorg voor een actieve, maar ontspannen houding, zowel staand, zittend als lopend. Ga niet onderuitgezakt, maar ook niet op het puntje van je stoel zitten.
• Het is beter om je armen ontspannen op de tafel of losjes op je schoot te leggen. Probeer niet met je armen over elkaar te zitten. Je maakt hierdoor een gesloten en onzekere indruk.
• Gebaren maken is prima. Ze kunnen je woorden onderstrepen waardoor ze het gesprek verlevendigen, maar probeer niet met je handen te praten. Te veel gebaren leiden af van de inhoud.
• Kijk je gesprekspartner(s) recht in de ogen, maar staar niet. Als het gesprek met meerdere personen plaatsvindt, zorg dan dat je met iedereen oogcontact houdt. Als er meer dan één gesprekspartner is, kijk dan naar degene die aan het woord is. Daarmee versterk je de indruk open en eerlijk te zijn.
• Ben je bewust van je zenuwtrekjes. Lach niet voortdurend, klik niet met je pen en blijf van de pluisjes op je mouw af.
• Luister nauwkeurig naar iedere vraag en probeer geen overhaaste antwoorden te geven. Vraag door als je iets niet begrijpt en denk gerust even na als de vraag erg moeilijk of lastig is. Je laat hiermee zien dat je niet 'zomaar' iets roept en je geeft vaak een beter doordacht antwoord.
• Toon interesse in het standpunt van de ander, wees positief en vriendelijk zonder al te veel te slijmen. Een beetje slijmen mag, maar overdrijf het niet.
• Let op de lichaamstaal van je gesprekspartner(s), zoals knikken, fronsen en op het horloge kijken.
• Let op je stemgebruik. Praat niet te hard of te zacht en let op de snelheid waarmee je spreekt. 
• Voorkom het gebruik van stopwoorden en articuleer duidelijk.
• Als laatste belangrijke punt: Probeer zoveel mogelijk jezelf te zijn. Het is prima om jezelf wat beter voor te doen, maar beperk het. Je gesprekspartner prikt daar zo doorheen.

Aanbevolen boeken

• Bolte, G. (2003). Functie: sollicitant. Uitgeverij Het Spectrum.
• Beckhoven, G. van en Weerd de - Veltmans, B. (1992). Beter naar een nieuwe baan. Bohn Stafleu Van Loghum.