Kernkwaliteiten en kernkwadranten

Een goede manier om je sterke en zwakke punten helder te krijgen, is om je kernkwaliteiten en kernkwadranten in kaart te brengen. Dat is een veelgebruikt, helder en toegankelijk model, dat je kunt gebruiken voor zelfanalyse en om botsingen met anderen te analyseren.

Vier elementen van het kernkwadrant

Het kernkwadrantenmodel van bedenker Daniel Ofman bestaat uit 4 elementen:

  • Kernkwaliteit: een positief gewaardeerde eigenschap die in het wezen van je karakter zit.
  • Valkuil: een doorgeschoten vorm van de kernkwaliteit, die door anderen als een slechte eigenschap wordt gezien.
  • Uitdaging: een leerdoel om de valkuil te vermijden.
  • Allergie: een bepaalde gedraging van een ander waaraan jij je ergert.

Wat is een kernkwaliteit?

Een kernkwaliteit (Engels: core quality) is een specifieke goede eigenschappen die jou kenmerkt. Zo'n sterk punt zit in de kern van je karakter en maakt je tot wie je bent. Het is ook een kwaliteit of sterkte die anderen herkennen en waarderen in jouw gedrag. En het is een capaciteit die jij bij anderen aanmoedigt of bevordert.

Veel kernkwaliteiten beschrijven iets wat je bent, een goede eigenschap of karaktertrek, zoals geduldig of bescheiden. Maar andere kernkwaliteiten beschrijven iets wat je kunt, een vaardigheid, algemene competentie, vermogen of soft skill. Voorbeelden daarvan zijn luisteren en overtuigen. Dit zijn dingen waar je goed in bent en die je graag doet.

Een kernkwaliteit is echter meer dan aangeleerd of getraind gedrag. Het is ook een persoonlijke kwaliteit, een karaktereigenschap die diep in het wezen van je persoonlijkheid is verankerd. Voorbeeld: een echte luisteraar gebruikt geen trucjes of technieken uit een luistertraining, maar heeft een oprecht diep gevoeld verlangen om aandacht te schenken aan de ander en te begrijpen en in te voelen wat de ander beweegt. Gedrag dat niet zozeer in je karakter zit en dat je door training en ervaring hebt geleerd, wordt soms een kerncapaciteit, kerncompetentie of kernvaardigheid genoemd.

Iedereen heeft wel een aantal van deze positieve eigenschappen of talenten. Ze zijn meestal gebaseerd op je persoonlijkheid of drijfveren en kernwaarden. Vaak vind je ze zelf heel gewoon: zo ben ik nu eenmaal, dat zit in mijn karakter. Je kernkwaliteiten komen als vanzelf en zonder inspanning tot uitdrukking bij alles wat je doet.

Je kunt je bij elke kwaliteit afvragen hoe je die kunt ontwikkelen. Maar er zijn eigenschappen of eigenaardigheden waar je mee geboren bent. Ze hebben niet met je verstandelijk vermogen, intelligentie of opleiding te maken. Iemand die niet heel slim is en praktisch is opgeleid, kan bijvoorbeeld zeer empathisch zijn, terwijl een hoogopgeleide en intelligente persoon een koele kikker kan zijn.

Voorbeelden van kernkwaliteiten

Een aantal mogelijke kernkwaliteiten zijn:

Hoe ontdek je jouw eigen kernkwaliteiten?

Je kunt je eigen kernkwaliteiten ontdekken met een aantal reflectievragen:
  • Waar ben ik echt goed in?
  • Wat waarderen anderen in mij? Waar krijg ik regelmatig complimenten over?
  • Op welke kwaliteit ben ik trots?
  • Wat kost mij geen enkele moeite?
  • Wat vind ik belangrijk?

Wat is een valkuil?

Een kernkwaliteit wordt een valkuil als je erin doorschiet, bijvoorbeeld als je gestrest bent of onder druk staat. Je doorgeschoten gedrag is een vervorming van de kwaliteit, de andere kant van de medaille. Je gedrag is teveel van het goede. Je kwaliteit ontaardt dan en wordt door anderen ervaren als een zwakte of slechte eigenschap. In het model van Ofman is zo'n valkuil de schaduwkant van een kwaliteit. Een valkuil komt dus voort uit iets wat je goed kunt, maar waarin je soms te ver gaat.

Ben je bijvoorbeeld erg besluitvaardig, dan kun je in de valkuil trappen drammerig te worden. Of: als je doorschiet in je zelfvertrouwen dan word je arrogant.

Ofman noemde zo'n keerzijde eerst een vervorming van de kwaliteit (Engels: distortion), maar later is hij het een valkuil (Engels: pitfall) gaan noemen.

Voorbeelden van valkuilen

Een aantal mogelijke valkuilen:

  • Iemand die zeer initiatiefrijk of nieuwsgierig is kan in de valkuil trappen van gebrek aan focus, waardoor zijn aandacht alle kanten op schiet.
  • Een zeer proactieve persoon kan zo sterk gericht zijn op de regie voeren en de gang van zaken beheersen, dat hij doorschiet naar starheid en onbuigzaamheid.
  • Iemand die zeer competitief is kan doorslaan naar meedogenloos en zijn doelen bereiken ten koste van anderen.
  • Iemand die graag doordachte en weloverwogen besluiten neemt, kan zo lang bezig zijn met informatie verzamelen en delibereren dat zijn kwaliteit vervormt en anderen hem zien als twijfelaar.

Hoe ontdek je jouw eigen valkuilen?

Valkuilen kun je ontdekken met zelfreflectie, of door open te staan voor kritische feedback van anderen. Soms gaat het om gedrag waarvan je je wel bewust bent, maar waarvoor je een of andere rechtvaardiging hebt verzonnen.

Het idee van de kernkwaliteiten en valkuilen lijkt op een legendarische wijsheid van oud-topvoetballer Johan Cruijff:

"elk voordeel heb z'n nadeel"

Valkuilen kun je ontdekken door jezelf af te vragen:

  • Welke kritische feedback krijg ik regelmatig?
  • Waarvoor moet ik me weleens verontschuldigen?
  • Wat gaat er mis als ik gebukt ga onder werkdruk of stress?
  • Waarmee roep ik soms ergernis op bij anderen?
  • In welke kwaliteit schiet ik weleens door? Wat overdrijf ik soms?
  • Waarmee roep ik nu en dan weerstand, tegenspraak of onenigheid op?

Wat is een allergie?

Als een ander doorschiet in een bepaalde kwaliteit, kan dat bij jou irritatie, ergernis of boosheid oproepen. Jouw reactie wordt een allergie genoemd (Engels: allergy). Zo'n allergie heeft vaak te maken met een kwaliteit van jezelf. Als je bijvoorbeeld erg bescheiden bent, kun je je mateloos storen aan mensen die zichzelf continu op de borst kloppen.

Valkuilen en allergieën zijn vaak bronnen van spanningen en conflicten tussen mensen. Dat is met name het geval als de valkuil van de een, de allergie is van de ander. Als twee mensen zeer verschillende kernkwaliteiten hebben met botsende valkuilen en allergieën, dan kan er sprake zijn van onverenigbare karakters (incompatibilité d'humeur).

Je kunt een allergie met het kernkwadrantenmodel positief omdraaien: door de vervelende eigenschap van de ander waaraan je je zo ergert, ontdek je de kernkwaliteit waarin hij is doorgeschoten. Je wordt je daardoor meer bewust van de kwaliteiten van anderen. Bovendien kun je door het samenstellen van een kernkwadrant een kwaliteit van jezelf ontdekken.

Voorbeelden van allergieën

Een aantal mogelijke ergernissen:

  • Als je zeer besluitvaardig en daadkrachtig bent, dan kun je je zeer storen aan iemand die maar vragen blijft stellen, de kwestie nog verder wil analyseren en twijfelt over zijn beslissing.
  • Als je erg diplomatiek en tactvol bent, dan kun je je beledigd voelen door een rouwdouwer die jouw inbreng negeert en over je heen walst.
  • Als je een sterke wilskracht hebt en dat een echte kernkwaliteit van je is, dan kun je een hekel hebben aan mensen die ongedisciplineerd zijn en makkelijk toegeven aan verleidingen.

Hoe ontdek je jouw eigen allergieën?

Je kunt je allergieën ontdekken door jezelf de volgende vragen te stellen over het gedrag van een ander:

  • Waaraan erger ik me? Wat triggert, irriteert of stoort me? Waaraan heb ik een hekel?
  • Waarop geef ik regelmatig kritische feedback?
  • Welk gedrag kan ik niet uitstaan?
  • Wat zou ik aan iemand willen veranderen?
  • Waarin schiet een ander door? Wat doet hij overdreven?
  • Wat zou ik bij mezelf verafschuwen? Waar voel ik minachting bij?
  • Waar wind ik me over op, of reageer ik boos op? Wat raakt me?
  • Waar maak ik me volgens anderen te druk om?

Wat is een uitdaging?

Jouw uitdaging is om:

  • je eigen kernkwaliteit te verbeteren
  • niet meer door te schieten naar de valkuil
  • je allergie te vermijden en je niet te storen aan de doorgeschoten kwaliteit van een ander

Vaak komt het erop neer dat je wordt uitgedaagd om je kernkwaliteit te ontwikkelen in de richting van de botsende kernkwaliteit van een ander. Erger je je bijvoorbeeld regelmatig aan de passiviteit van een ander? Kijk dan welke kwaliteit daarachter zit. Is iemand bijvoorbeeld bedachtzaam of geduldig en daarin doorgeschoten? Grote kans dat dat nou juist jouw uitdaging is, omdat je zelf soms te drammerig bent. Je kunt dus veel leren van het gedrag van mensen aan wie je je het meest ergert! Het kernkwadrantenmodel levert veel nieuwe zelfkennis op.

Ofman geeft als voorbeeld dat iemand die zeer gedisciplineerd is, kan doorschieten naar starheid, en zich kan ergeren aan losbandig gedrag van een ander die zeer flexibel is. De uitdaging is dan om de beide kwaliteiten te verenigen en flexibel-gedisciplineerd of gedisciplineerd-flexibel te worden.

Een uitdaging in het kernkwaliteitenmodel wordt ook wel een leerdoel of ontwikkelpunt genoemd, of in het Engels een challenge.

Voorbeelden van uitdagingen

Enkele voorbeelden van mogelijke uitdagingen volgens het kernkwadrantenmodel:

  • Als je zeer besluitvaardig en daadkrachtig bent, dan kan een nuttig leerdoel zijn om problemen diepgravender te analyseren en meer aandacht te hebben voor de tegenwerpingen van anderen.
  • Als je erg collegiaal bent en voldoet aan elk verzoek van een collega om mee te helpen, dan is een mogelijk verbeterpunt om assertiever te worden en je grenzen aan te geven.
  • Iemand die zeer empathisch is en emotioneel meeleeft met bijvoorbeeld patiënten of cliënten, kan zich verder ontwikkelen door te leren professionele afstand te bewaren.

Hoe ontdek je jouw eigen uitdagingen?

Je kunt uitdagingen voor jezelf ontdekken door je af te vragen:

  • Welke verbetersuggesties krijg ik soms in feedback van anderen?
  • Welke kwaliteiten bewonder ik bij anderen?
  • Waarin schiet ik tekort of wat doe ik in de praktijk te weinig?
  • Wat kan ik beter doen om anderen minder te irriteren?

Relaties tussen de vier elementen van het kernkwadrant

Zo kun je je eigen kernkwaliteiten, valkuilen, allergieën en uitdagingen opstellen. Dat wordt meestal weergegeven in een figuur. Deze figuur noemen we het kernkwadrant. Dit is het kernkwadrant van de kwaliteit 'daadkracht' van Lisa. Zij wordt vaak geprezen omdat ze 'dingen voor elkaar krijgt'. Maar ze krijgt ook wel eens van haar baas te horen dat ze iets geduldiger mag zijn. "Je collega komt heus wel met een voorstel, als jij haar niet steeds vóór bent!"

____________________

1 Kernkwaliteit

Daadkrachtig

_____________________

teveel van het goede -> 

_____________________

2 Valkuil

Drammerigheid

______________________

Het negatief tegenovergestelde

daarvan is:

 

het positief tegenovergestelde

daarvan is:

__________________

4 Allergie

Passiviteit

_________________

<- teveel van het goede

____________________

3 Uitdaging

Geduld

____________________



  1. Lisa is ontzettend daadkrachtig. Dat is een kwaliteit.
  2. Soms schiet ze daarin door en wordt ze drammerig. Dat is dan haar valkuil
  3. Haar uitdaging of leerdoel is het tegenovergestelde van haar kwaliteit 'daadkracht', in dit geval is dat 'geduld' of 'goed kunnen beschouwen'.
  4. Aan haar kwaliteit is ook een allergie verbonden. In dit geval is haar allergie passiviteit/geen initiatief nemen.

Stel net als Lisa ook eens de vier kwadranten op van een aantal kernkwaliteiten. Om op ideeën te komen, kun je de rubriek Functioneren doornemen. Je komt daarin veel competenties tegen die je kunt analyseren met de kernkwadranten. Bij de meeste competenties staat ook beschreven in welke valkuil de kwaliteit kan doorschieten. Je kunt ook de lijst met eigenschappen doornemen achterin het boek van Ofman.

Hoe kun je een kernkwadrant voor jezelf opstellen?

Je kunt bij verschillende elementen beginnen:

  • Begin met het inventariseren van je sterke punten en werk deze uit via de valkuil, de uitdaging en de allergie, zoals in het voorbeeld.
  • Begin met je uitdagingen, redeneer terug naar je valkuil en herken de kwaliteit die erachter zit. Dit is een mooie methode om te gebruiken als voorbereiding op een functioneringsgesprek.
  • Vraag mensen in je omgeving naar je valkuilen. Ze weten er vast wel een aantal op te noemen. Werk terug van valkuil naar kwaliteit en ontdek vervolgens jouw uitdagingen en allergieën.
  • Stoor je je mateloos aan die collega? Kijk ook eens naar de kwaliteit die erachter zit en wat je ervan kunt leren. Daarmee kun je ook een uitdaging, valkuil en kwaliteit bij jezelf ontdekken. Het is een aanrader om eens samen met je collega´s kernkwadranten op te stellen en openlijk allergieën te bespreken. Zo kun je de samenwerking verbeteren.

Voorbeelden van kernkwadranten

Onderstaande lijst geeft een aantal voorbeelden van combinaties van de vier kernkwadranten. Let wel: dit zijn slechts voorbeeldcombinaties. Bij elke kwaliteit horen meerdere valkuilen, uitdagingen en allergieën. Welke invulling van de vier kwadranten voor jou het meest betekenisvol is, is heel persoonlijk.


KernkwaliteitValkuilUitdagingAllergie

Aanpassingsvermogen

Onderdanig, Ja-knikker
Standvastig, Grenzen aangeven
Behoudend
Accuratesse (Nauwkeurigheid)Pietluttigheid, PerfectionismeCreativiteitInaccuraat
Ambitieus
Streber
Bescheiden
Gezapigheid
Analytisch
Gevoelsarm
Gevoelig
Sentimenteel
Anticiperen
Je wilt alles voor zijn
Luchtigheid
Apathie
Assertief
Dominant, Egoïstisch, Agressief
Sensitief
Inschikkelijk, Meegaand
Authentiek
Eigengereid
Tact
Manipuleren
Autonoom
Geïsoleerd
Samenwerken in een team
Micromanagement
Beheerst
Gevoelloos
Kwetsbaar opstellen
Emotioneel

Behulpzaam

Overbehulpzaam, Bemoeizucht

Zelfstandig

Afstandelijk

Besluitvaardig
Dwingend, Drammerig
Geduld, Draagvlak creëren
Besluiteloos
Bescheiden
Onzichtbaar
Ambitieus, Profileren
Arrogant
Betrokken
Overbetrokken
Loslaten, afstand bewaren
Apathie
Betrouwbaar
Saai
Spontaan
Onbetrouwbaar, Oneerlijk
Bevlogenheid
Werkverslaving
Rust nemen
Onverschilligheid
Charisma
Tunnelvisie
Openstaan voor tegenspraak
Kritiek
Collegiaal
Onderdanig
Assertief
Ondermijnend
Communicatief
Gesprek domineren
Ruimte geven
Gesloten
Competitief
Dominant, Haantjesgedrag
Collegiaal
Lethargie
Consensusgericht
Conflictmijdend
Besluitvaardigheid
Machtsuitoefening
Creativiteit
Chaotisch
Discipline, omgevingsbewustzijn
Conformiteit
DaadkrachtigDrammerig
GeduldigPassief
Detailgericht (oog voor details)
PerfectionistischHelikopterview
Slordig
Diplomatiek
Ontwijkend
Durf, Confronteren
Dominantie
Direct
Bot, Lomp
Diplomatiek, Tactvol
Vaagheid
Doelgericht
Geen oog voor anderen
Inlevingsvermogen
Gebrek aan focus
Doorzettingsvermogen (Volhardendheid)
Pitbull
Flexibel
Hinderend
Durf (Moed)OvermoedigheidRisicobeheersingVoorzichtig
Eerlijk
Bot, Tactloos
Tactvol
Opportunistisch
Empathie
Emoties overnemen
Afstand bewaren, Assertiviteit, Zelfbeheersing
Ongevoeligheid
Energiek
Fanatiek
Rust nemen
Luiheid
Flexibel

Met alle winden

meewaaien

Standvastig, vasthoudend
Star, rigide, onbuigzaam
Gastvrijheid
Jaknikken
Assertief grenzen aangeven
Onverschilligheid
Gedreven
Fanatiek
Rust pakken
Apathisch
Geduldig
Langzaam, onproductief, passief
Daadkrachtig, efficiënt en doelgericht werken
Opjagen
Georganiseerd, ordelijk
Perfectionistisch
Improviseren
Chaotisch
Handig
Alles zelf willen doen
Delegeren, Loslaten
Onwil om te leren
Humoristisch
Grensoverschrijdend
Respect
Overgevoelig
Initiatiefrijk
Dominant
Geduld, Focussen
Passiviteit
Innovatief
Onrealistisch
Draagvlak creëren
Behoudend
Integer
Star
Aanpassingsvermogen
Oneerlijk
Intuïtie
Irrationeel, Zweverig
Rationeel denken
Hyperrationeel
Kritisch
Rebels, Overanalyseren
Respectvol, Besluitvaardig
Meegaand
Kwaliteitsgericht
Overdreven perfectionisme
Kostenbewust
Slordigheid
Kwetsbaar
Argeloos
Zelfvertrouwen
Ongevoelig
Leervermogen
Versnipperd
Prioriteiten stellen
Ongeïnteresseerd
Leiderschap
Autoritair, Bazig
Democratisch leiderschap
Weerstand
Loyaal
Onderdanig
Assertief, Grenzen aangeven
Gebrek aan wederkerigheid
Luisteren
Passiviteit
Assertiviteit, Vragen stellen
Dominantie
Nieuwsgierig
Ongericht
Focussen
Desinteresse
Ondernemend
Ondoordacht, Drammerig
Draagvlak opbouwen, Feedback ontvangen
Initiatiefarm, Risicomijdend
Open minded (ruimdenkend)Naïef, grenzeloos, onkritisch, goedgelovig, te goed van vertrouwenKritisch denken
Bekrompen, dogmatisch, intolerant, onverdraagzaam
Oplossingsgericht
Overhaast
Probleemanalyse
Klagen
OptimistischNaïef
Alert / realistisch
Pessimistisch
Overtuigen
Fanatiek
Open minded, Luisteren
Starheid
Overwicht
Dominant
Empathie
Tegenspraak
Perfectionisme
Micromanagen, Op de huid zitten
Delegeren
Slordigheid
Praktisch
Oppervlakkig
Analyseren
Compliceren
Pragmatisch
Onbehouwen, Ondoordacht
Analyseren, Draagvlak opbouwen
Besluiteloosheid
Proactief
Star
Aanpassingsvermogen
Reactief
Punctueel
Obsessief, Overgeorganiseerd
Relativeren
Chaotisch
Rationeel denken
Gevoelsarm
Empathisch
Irrationeel
Relativeringsvermogen
LichtzinnigheidSerieus zijnZwaarmoedigheid
Resultaatgericht
Lat te hoog leggen
Evenwichtig
Remmend
Respect
Ontzag
Assertief, Zelfwaardering
Onbeleefd
Sociabel
Kletsmajoor
Vragen stellen, Luisteren
Gesloten
Standvastig
Stijfkoppigheid
Openstaan voor andere zienswijzen, Aanpassingsvermogen
Tegenspraak
Stressbestendig
Zelfoverschatting
Grenzen stellen
Geklaag over werkdruk
Tactvol
Bang om je uit te spreken
Confronteren
Respectloos
Tactisch
Manipulatief
Sensitief
Tegenwerking
Teamplayer
Jezelf wegcijferen
Zelfwaardering
Egoïstisch
Veerkracht
Emotionele verwaarlozing
Emotionele intelligentie
Opgeven
Verantwoordelijk
Overbelast
Hulp vragen
Onbetrouwbaarheid
Verbeeldingskracht
Fantast
Realisme
Fantasieloos
Verbindend
Conflictmijdend
Confronteren, Aanspreken
Provocatief
Wijsheid
Alwetendheid
Bescheidenheid
Bekrompenheid
Wilskracht
Veeleisend
Openstaan voor tegenspraak
Ongedisciplineerd
Zelfdiscipline
Rigide
Spontaniteit
Losbandigheid
Zelfstandig
Solistisch
Samenwerken
Onbetrouwbaar
Zelfvertrouwen (Zelfverzekerd)
Arrogantie
Bescheiden
Kritiek

Kernkwadranten in interactie

Myra van Zelst is beleidsmedewerker Recreatie bij een gemeente. “Een collega waar ik vaak mee samenwerkte aan projecten vond ik een onuitstaanbare drammer. Alles moest op zijn manier, er was totaal geen ruimte voor alternatieven. Tijdens mijn functioneringsgesprek heb ik dit schoorvoetend gemeld aan mijn manager. Die moest eigenlijk wel lachen. Het bleek dat ze ons juist om onze verschillende kwaliteiten bij elkaar had gezet. Hem om zijn daadkracht, mij om mijn beschouwende blik en analytisch vermogen. Ze herkende goed wat er was gebeurd: we waren allebei in een allergie geschoten. Door zijn daadkracht was ik passief geworden, wat bij hem weer een behoefte aan meer daadkracht had opgeroepen. Daardoor was ik nog passiever geworden. Ons gesprek inspireerde haar om met het hele team een teambuilding te doen op basis van kernkwaliteiten. Het mooie is dat we daardoor sindsdien een taal hebben om dit soort dingen te bespreken, zonder in de onderlinge verwijten te schieten."

Om te weten welke kwaliteit er achter je allergie zit en hoe jouw kernkwadrant inhaakt op een kernkwadrant bij een ander, is soms wel enige 'studie' vereist.

Toepassingen van het kernkwaliteitenmodel

Daniel Ofman, de bedenker van het model, bepleit om het kernkwadrant vooral met een positieve houding te gebruiken. Het is niet de bedoeling om je zorgen te maken over je valkuilen en te blijven hangen in ergernissen over anderen. Zijn idee is om de kernkwaliteiten van anderen beter te waarderen en om je eigen kwaliteiten te ontwikkelen en deze krachtiger en evenwichtiger te maken. Gebruik het model om zelfinzicht op te doen en je interactie met anderen te verbeteren.

Zelfreflectie en zelfkennis

Door je kernkwadranten te begrijpen, leer je jezelf beter kennen. Je doet zelfkennis op, ontdekt je sterke en zwakke punten, en je begrijpt waarom je op bepaalde manieren reageert op anderen. Zelfreflectie op je kwaliteiten en uitdagingen kan je helpen om meer zelfbewust te worden en je eigenwaarde te vergroten.

Carrièretijger kijkt in de spiegel, ziet een reflectie van zichzelf en vraagt zich af wat hij ziet.

Harmonieuze relaties

Het kernkwadrantenmodel kan je helpen om je soft skills te ontwikkelen en je relaties met anderen te verbeteren:

  • Als je je valkuilen kent, dan kun je voorkomen dat je gedrag doorschiet en anderen nodeloos irriteert.
  • Door je eigen kernkwadrant te begrijpen, kun je de kernkwadranten van anderen beter begrijpen. Je accepteert doorgeschoten gedrag van een ander, omdat je de achterliggende kernkwaliteit waardeert.
Zodoende kun je botsingen met collega's voorkomen en harmonieuze werkrelaties onderhouden.

Persoonlijke ontwikkeling

Het kernkwadrantenmodel kan je helpen om jezelf te ontwikkelen. Je ontdekt leerdoelen en uitdagingen waarmee je je eigen sterke punten beter gaat benutten en je zwakke punten gaat verbeteren.

Je kunt leren om je valkuilen te overwinnen en je kernkwaliteiten op een gezonde manier te gebruiken. Dit kan je helpen om beter te functioneren en steviger in je schoenen te staan.

Samenwerken en teamwerk

Het kernkwadrantenmodel kan je helpen om effectiever samen te werken. Door de kernkwaliteiten van teamleden te begrijpen, kun je de talenten van iedereen optimaal benutten. Dit kan leiden tot betere samenwerking en onderlinge interactie in het team.

De kernkwadranten van Ofman kun je heel goed gebruiken bij het voeren van groepsgesprekken in teambuildingsbijeenkomsten. Door gezamenlijk te reflecteren op elkaars kwaliteiten en valkuilen kun je de goede en slechte eigenschappen van de teamleden bespreekbaar maken.

Leiderschap

Het kernkwadrantenmodel kan je helpen om een betere leider te worden. Door je eigen kernkwaliteiten te begrijpen, kun je je team inspireren en motiveren. Je kunt ook leren om de valkuilen van je teamleden te herkennen en te vermijden.

Feedback geven met kernkwaliteiten en valkuilen

Als je feedback wilt geven op iemands doorgeschoten gedrag, ga dan op zoek naar de kernkwaliteit achter zijn valkuil. Je kunt de ander vervolgens respectvol feedback geven door:
  1. een compliment te maken voor zijn goede eigenschap (de kernkwaliteit);
  2. te wijzen op het effect van het doorgeschoten gedrag (de valkuil) op anderen;
  3. een leerdoel aan te geven waarmee hij zijn gedrag kan verbeteren.

Je carrière een boost geven

Waarschijnlijk beschik jij over kernkwaliteiten die in je werk nog niet zo goed tot uitdrukking komen. Neem dan het initiatief en doe een voorstel aan je leidinggevende om bepaalde nieuwe taken op te pakken, waarbij die sterke punten zichtbaarder worden. Besteed daarbij ook aandacht aan de uitdagingen en leerdoelen die bij de kernkwaliteit horen.

Voorbeeld: je bent specialist maar je kunt ook goed communiceren. Je kunt dan het voorstel doen om een presentatie te geven aan collega's of om bij te dragen aan de website, blog of sociale media van het bedrijf. Zo breng je je goede eigenschappen onder de aandacht en dat kan bevorderlijk zijn voor je carrière.

Sterke punten presenteren in het sollicitatiegesprek

Om een goede indruk te maken in een sollicitatiegesprek, is het belangrijk om je kernkwaliteiten duidelijk over het voetlicht te brengen. Enkele tips voor het presenteren van je kernkwaliteiten:

  • Kies de kernkwaliteiten die het meest relevant zijn voor de functie waarop je solliciteert.
  • Zorg ervoor dat je concrete voorbeelden kunt noemen met de STAR-methode van hoe je je kernkwaliteiten in het verleden hebt toegepast.
  • Verwerk je belangrijkste kernkwaliteiten in je elevator pitch.
  • Breng je kernkwaliteiten onder de aandacht als je de interviewvraag krijgt “wat zijn  je sterke punten?” of “vertel eens wat over jezelf”.
  • Breng je verhaal enthousiast en overtuigend.
  • Enkele kwaliteiten die door werkgevers in het algemeen hoog worden gewaardeerd zijn:
    • Proactief
    • Ambitieus
    • Samenwerken
    • Communicatief vaardig
    • Stressbestendig
    • Resultaatgericht
    • Analytisch vermogen
    • Klantgericht
    • Probleemoplossend vermogen
    • Aanpassingsvermogen

Daarnaast kun je het model gebruiken om zelfbewust toe te lichten hoe je je zwakke punten kunt beheersen. Je benoemt je potentiële valkuilen en geeft aan wat je doet om deze te compenseren en ervoor te zorgen dat je goed functioneert. Je vertelt wat de bijbehorende leerdoelen zijn en hoe je eraan werkt om jezelf te verbeteren. Zo gebruik je het model van de kernkwaliteiten en kernkwadranten om te tonen dat je een duidelijk zelfinzicht hebt in je sterke en zwakke punten en dat je actief bezig bent om jezelf te ontwikkelen.

Voorbeeld

Je legt uit dat je goed georganiseerd en ordelijk bent, dat is een van je kernkwaliteiten. Een valkuil daarvan is dat je overdreven perfectionistisch kan zijn. Vervolgens vertel je hoe je je perfectionisme in evenwicht houdt met de tijdsbeperkingen die er nu eenmaal zijn op het werk en hoe je vermijdt om overdreven kritisch te zijn op jezelf en je collega's.

Overige toepassingen

Je kunt het kernkwadrantenmodel verder gebruiken bij:

Andere persoonlijkheidsmodellen

Naast de kernkwaliteiten en -kwadranten zijn er andere modellen waarmee je naar persoonlijkheidskenmerken en interactie tussen mensen kunt kijken:

  • De Roos van Leary is een model dat laat zien hoe de wisselwerking tussen mensen verloopt en hoe zij elkaar beïnvloeden. En... waarom de interactie heel vaak niet werkt. Met behulp van dit model kun je leren wat je dán moet doen om de interactie te laten slagen.
  • De Myers-Briggs type indicator: wat voor type ben jij? Een bedachtzame realist of een actiegerichte vernieuwer? Zo zijn er zestien verschillende types. 
  • Het Enneagram: ook enneagrammen gaan uit van vooraf omschreven types, zoals de succesvolle werker, de romanticus en de waarnemer. Je kunt jezelf meestal in twee of drie wel herkennen.

Kernkwaliteiten in een teamrol

Het teamrolmodel van Belbin beschrijft negen teamrollen. Elke teamrol wordt gekenmerkt door een samenhangend pakket van kwaliteiten en vaardigheden. Een teamrolkwaliteit is een kernkwaliteit van een teamlid die tot uitdrukking komt bij het samenwerken in een team en bij de interactie binnen het team.

Enkele voorbeelden van teamrollen en de karakteristieke kernkwaliteiten die erbij horen:

Bij elke teamrol horen ook bepaalde valkuilen en allergieën. Het kernkwaliteitenmodel van Ofman en het teamrolmodel van Belbin zijn goed in combinatie met elkaar te gebruiken, bijvoorbeeld om een team samen te stellen of om spanningen binnen een team bespreekbaar te maken.

Over het begrip 'kwadrant'

In de wiskunde is een 'kwadrant' een vierde deel van een vlak. In het kernkwadrantenmodel is het echter gebruikelijk om het geheel van de vier elementen (kernkwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie) een kernkwadrant te noemen.

Aanbevolen websites

Bronnen

Aanbevolen boeken

  • Ofman, D., Kwaliteit en bezieling in organisaties. Ofman is de 'uitvinder' van de kernkwaliteiten en -kwadranten. In zijn visie zijn de kwaliteiten een diepe uiting van iemands innerlijke zelf. Naast de praktische uitleg en informatie over de methode geeft het boek ook een inspirerende visie op de ontwikkeling van mensen (in organisaties). Ofman is oprichter van het bedrijf Core Quality International, dat zich bezighoudt met het begeleiden van ontwikkelingsprocessen in organisaties.
  • Ofman, D. en R. van der Weck, De kernkwaliteiten van het enneagram, Scriptum management. In dit boek worden twee veelgebruikte persoonlijkheidsmodellen naast elkaar gezet. De negen enneagramtypes worden toegelicht met hun sterke en zwakke punten aan de hand van hun kernkwaliteiten en kernkwadranten. Ook de irritaties tussen de types worden door de valkuilen en allergieën in kaart te brengen, ineens een stuk duidelijker.
  • Gerrickens, P., Kwaliteiten, een verfrissende kijk op eigen-aardigheden, Gerrickens training en advies.
    Voor veel mensen is het niet eenvoudig hun kwaliteiten optimaal te benutten in het leven van alledag. Dit boek heeft tot doel een gids te zijn bij de ontdekkingstocht naar de rijkdom van jouw kwaliteiten. Het boek legt helder uit wat kwaliteiten zijn en wat vervormingen zijn. Met vele voorbeelden en oefeningen is het inderdaad een goede gids.

Auteurs: Mariëlle de Groot en René Pijlman

Je bent hier: Home Functioneren Ontwikkelingsvaardigheden Persoonlijkheidsmodellen Kernkwaliteiten en kernkwadranten